دریانیوز//صف‌های طولانی بار دیگر به جایگاه‌های سوخت شهر بندرعباس بازگشته‌اند صف‌هایی که برای رانندگان تنها به معنای چند دقیقه انتظار بیشتر نیست بلکه در بسیاری از موارد به اتلاف قابل توجه زمان، افزایش مصرف سوخت در حالت توقف و ایجاد اختلال در رفت‌وآمد شهری منجر می‌شود. در شرایطی که استفاده از خودرو در بندرعباس و دیگر نقاط استان هرمزگان به دلیل گرمای هوا و ضرورت استفاده مستمر از سیستم سرمایشی با مصرف بالاتر سوخت همراه است، مدیریت زمان سوخت‌گیری می‌تواند نقش مهمی در کاهش این صف‌ها داشته باشد. یکی از نکاتی که در بررسی وضعیت موجود در جایگاه‌های سوخت به چشم می‌آید مدت زمانی است که هر خودرو برای دریافت بنزین در جایگاه صرف می‌کند.
هرچه زمان سوخت‌گیری یک خودرو بیشتر شود به همان میزان خودروهای بیشتری پشت سر آن در صف باقی می‌مانند. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم در برخی موارد راننده برای دریافت میزان مورد نیاز سوخت ناچار است فرآیند استفاده از کارت سوخت را بیش از یک بار انجام دهد.در گذشته محدودیت در میزان سوخت قابل دریافت توسط هر خودرو یکی از موضوعاتی بود که اعتراض و گلایه شهروندان را به همراه داشت. در مقطعی، خودروها با محدودیت دریافت ۲۰ لیتر بنزین مواجه بودند و همین مسئله سبب می‌شد برخی خودروها برای تأمین سوخت مورد نیاز خود دفعات بیشتری به جایگاه‌های سوخت مراجعه کنند.
ورود دستگاه قضایی به موضوع و پیگیری مسائل مربوط به عرضه سوخت، در نهایت به افزایش میزان سوخت قابل دریافت منجر شد اقدامی که می‌توانست بخشی از مشکل مراجعه‌های متعدد را کاهش دهد. با این حال آنچه اکنون در جایگاه‌های سوخت مشاهده می‌شود با هدف افزایش سرعت فرآیند سوخت‌گیری فاصله دارد. بر اساس مشاهدات مطرح‌شده از سوی شهروندان در هر بار استفاده از کارت سوخت آزاد همچنان امکان دریافت ۲۰ لیتر سوخت وجود دارد. بنابراین خودرویی که نیازمند دریافت میزان بیشتری بنزین است پس از اتمام سهم اولیه باید بار دیگر کارت را در دستگاه کارت‌خوان نازل قرار دهد و فرآیند سوخت‌گیری را از سر بگیرد.
شاید در نگاه نخست چند ثانیه یا یک دقیقه اضافه برای هر خودرو مسئله مهمی به نظر نرسد اما زمانی که این اتفاق برای ده‌ها خودرو در یک جایگاه تکرار می‌شود مجموع زمان تلف‌شده قابل توجه خواهد بود. در جایگاه‌هایی که حجم مراجعه بالا است حتی افزایش کوتاه مدت زمان توقف هر خودرو می‌تواند به تشکیل صف‌های طولانی‌تر منجر شود. این مسئله در بندرعباس اهمیت بیشتری دارد. شرایط آب‌وهوایی هرمزگان و گرمای طولانی‌مدت هوا موجب شده استفاده از کولر خودرو برای شهروندان نه یک انتخاب تجملی بلکه در بسیاری از روزهای سال یک ضرورت باشد.
روشن بودن سیستم سرمایشی خودرو به‌طور طبیعی بر میزان مصرف سوخت تأثیر می‌گذارد و در نتیجه نیاز به سوخت‌گیری می‌تواند بیشتر شود. از سوی دیگر افزایش میزان مصرف سوخت به معنای افزایش مراجعه به جایگاه‌ها است. بنابراین اگر قرار است صف‌های سوخت کاهش پیدا کند تنها افزایش میزان عرضه بنزین کافی نیست و باید به سرعت و سهولت فرآیند عرضه نیز توجه شود. در چنین شرایطی یکی از راهکارهایی که می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد، بازنگری در محدودیت ۲۰ لیتری کارت‌های آزاد است. اگر خودرویی مجاز باشد میزان مورد نیاز سوخت خود را در یک مرحله دریافت کند دیگر نیازی نخواهد بود پس از پایان سهم نخست دوباره کارت را در نازل قرار دهد و فرآیند دریافت سوخت را تکرار کند.
رفع یا اصلاح این محدودیت می‌تواند دو نتیجه مستقیم داشته باشد. نخست اینکه زمان حضور هر خودرو در جایگاه کاهش پیدا می‌کند و دوم اینکه خودروهای پشت سر آن نیز سریع‌تر به نوبت سوخت‌گیری می‌رسند. به بیان ساده‌تر، افزایش سرعت خدمت‌رسانی به هر خودرو می‌تواند در نهایت به کاهش زمان انتظار کل صف منجر شود.والبته اجرای چنین پیشنهادی نیازمند بررسی‌های کارشناسی و رعایت ملاحظات مربوط به مدیریت مصرف سوخت است.
هدف از طرح این موضوع نیز نادیده گرفتن ضرورت مدیریت مصرف نیست بلکه بحث بر سر شیوه‌ای است که بدون ایجاد رفت‌وآمدهای اضافی و اتلاف زمان، امکان دسترسی شهروندان به سوخت را فراهم کند. اگر سیاست‌گذار از یک سو میزان سوخت قابل دریافت را افزایش داده اما از سوی دیگر فرآیند دریافت آن را همچنان به چند مرحله تقسیم کند بخشی از اثر مثبت افزایش سهم سوخت عملاً در زمان سوخت‌گیری از بین خواهد رفت.
بنابراین لازم است میان «میزان سوخت قابل عرضه» و «شیوه عرضه سوخت» نیز تناسب وجود داشته باشد. صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت، تنها یک مشکل صنفی یا مربوط به رانندگان نیست. این مسئله مستقیماً با وقت شهروندان، ترافیک شهری و حتی مصرف سوخت خودروها در زمان انتظار ارتباط دارد. خودرویی که برای مدت طولانی در صف متوقف مانده و موتور آن برای استفاده از کولر روشن است خود به مصرف‌کننده سوخت تبدیل می‌شود موضوعی که در هوای گرم بندرعباس اهمیت دوچندان دارد. اکنون که بار دیگر صف‌های طولانی در برخی جایگاه‌های سوخت بندرعباس مشاهده می‌شود شاید بد نباشد مسئولان مربوطه به جای تمرکز صرف بر افزایش عرضه، به فرآیند عرضه نیز نگاه کنند.
بررسی دقیق زمان سوخت‌گیری، میزان مراجعه خودروها، ظرفیت جایگاه‌ها و محدودیت‌های اعمال‌شده بر کارت‌های آزاد می‌تواند مشخص کند که چه بخشی از معطلی موجود ناشی از کمبود عرضه و چه بخشی ناشی از طولانی بودن فرآیند دریافت سوخت است. کوتاه شدن صف‌های بنزین لزوماً به معنای ساخت جایگاه‌های جدید یا افزایش تعداد نازل‌ها نیست. گاهی یک اصلاح در فرآیند موجود می‌تواند اثر قابل توجهی بر سرعت خدمات‌رسانی داشته باشد.
در نهایت اگر هدف اصلی کاهش صف‌های سوخت و تسریع خدمت‌رسانی به شهروندان است بازنگری در محدودیت موجود برای میزان سوخت قابل دریافت از کارت‌های آزاد می‌تواند یکی از گزینه‌های قابل بررسی باشد به‌ویژه در استانی مانند هرمزگان که شرایط آب‌وهوایی، مصرف سوخت خودروها و نیاز به استفاده مستمر از کولر را افزایش داده است.
شهروندی که برای دریافت سوخت به جایگاه مراجعه می‌کند انتظار دارد این فرآیند در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود. بنابراین هر اقدامی که بتواند تعداد دفعات استفاده از کارت، زمان توقف خودرو در کنار نازل و در نهایت مدت انتظار خودروهای پشت صف را کاهش دهد می‌تواند بخشی از گره موجود را باز کند. شاید مسئله صف‌های بنزین بندرعباس بیش از آنکه به راهکاری پیچیده نیاز داشته باشد، به بازنگری دقیق در همین جزئیات نیازمند باشد.
ثبت دیدگاه