دریانیوز// در حافظه فرهنگی هر سرزمین، نام هنرمندانی باقی می‌ماند که فعالیتشان فراتر از حضور در چند اثر نمایشی یا ایفای نقش در قاب تصویر است. آنان با سال‌ها تلاش، تجربه‌اندوزی و تعهد به هنر، بخشی از جریان فرهنگی جامعه می‌شوند و تأثیرشان را نه‌تنها در آثار خود، بلکه در مسیر فعالیت هنرمندان دیگر نیز بر جای می‌گذارند. کوروش زارعی، بازیگر و کارگردان برخاسته از میناب، از جمله این چهره‌ها بود؛ هنرمندی که از دنیای تئاتر آغاز کرد، در سینما و تلویزیون به مخاطبان گسترده‌تری معرفی شد و در ادامه، بخشی از توان و تجربه خود را به مدیریت فرهنگی و توسعه هنرهای نمایشی اختصاص داد. درگذشت او فرصتی برای بازخوانی کارنامه هنری و شناخت ابعاد شخصیتی هنرمندی است که هویت جنوبی خود را با فعالیت در گستره ملی هنر ایران پیوند زد.کوروش زارعی را نمی‌توان تنها با نقش‌هایی که در سینما و تلویزیون ایفا کرد شناخت. برای درک جایگاه او باید به سال‌های آغازین فعالیتش بازگشت؛ به زمانی که تئاتر برای او نه یک سرگرمی گذرا، بلکه مسیری جدی برای ورود به دنیای هنر بود.
او در میناب متولد شد و از نوجوانی به نمایش علاقه پیدا کرد. علاقه‌ای که به‌تدریج شکل حرفه‌ای گرفت و مسیر زندگی او را به سمت هنرهای نمایشی هدایت کرد.ورود زارعی به دنیای تئاتر در سال‌های نوجوانی، زمینه آشنایی او با ظرفیت‌های این هنر را فراهم کرد. او خیلی زود دریافت که صحنه نمایش تنها محل ایفای نقش نیست، بلکه فضایی برای اندیشیدن، تجربه‌کردن و برقراری ارتباط با مخاطب است. تجربه‌های نخستین او در بازیگری و کارگردانی، به‌ویژه اجرای نمایش «گل و جهله» در دوران دانش‌آموزی و کسب رتبه در جایزه کانون ملی منتقدان ایران، نشانه‌هایی از جدیت و علاقه‌اش به این عرصه بود.این مسیر با تحصیل در رشته هنرهای نمایشی ادامه پیدا کرد و زارعی توانست تجربه‌های اولیه خود را با آموزش تخصصی همراه کند. چنین ترکیبی از علاقه، آموزش و فعالیت مستمر، به شکل‌گیری هویت حرفه‌ای او کمک کرد؛ هویتی که در سال‌های بعد در عرصه‌های مختلف هنر نمایشی نمود پیدا کرد.
نکته قابل توجه در کارنامه زارعی، حفظ ارتباط با تئاتر در کنار فعالیت در سینما و تلویزیون است. بسیاری از بازیگران پس از شناخته‌شدن در آثار تصویری، بخش عمده فعالیت خود را به این حوزه اختصاص می‌دهند، اما زارعی همچنان به صحنه نمایش وفادار ماند و بازیگری و کارگردانی تئاتر را در کنار دیگر فعالیت‌هایش دنبال کرد. ورود او به تلویزیون با مجموعه «غروب بی‌پایان» آغاز شد و حضور در مجموعه «یوسف پیامبر(ع)» در نقش لاوی، نامش را برای شمار زیادی از مخاطبان شناخته‌شده کرد. ایفای این نقش، یکی از تجربه‌های شاخص بازیگری او بود؛ حضوری که توانایی‌اش در ارائه شخصیت‌های تاریخی و دینی را به نمایش گذاشت.پس از آن، حضور در مجموعه‌هایی همچون «مختارنامه»، «کیمیا» و «آنام» و همچنین فیلم‌های سینمایی «روز رستاخیز» و «امپراتور جهنم»، بخش دیگری از کارنامه تصویری او را شکل داد. تنوع آثار و نقش‌هایی که زارعی در آن‌ها حضور داشت، نشان می‌دهد که فعالیت او به یک قالب مشخص محدود نبود و در حوزه‌های مختلف نمایشی تجربه‌اندوزی کرد.با این حال، برای شناخت دقیق‌تر شخصیت هنری او باید به فعالیت‌های تئاتری‌اش توجه کرد.
تئاتر در کارنامه زارعی جایگاهی فراتر از یک شاخه هنری داشت. او این عرصه را بستری برای بیان مفاهیم انسانی، اجتماعی، تاریخی و اعتقادی می‌دانست و در مقام بازیگر و کارگردان تلاش می‌کرد از ظرفیت‌های آن برای ارتباط عمیق‌تر با مخاطب استفاده کند.نمایش‌هایی همچون «کانال کمیل»، «بانوی بی‌نشان»، «ماه معصوم»، «راکب» و «شب مویه‌ها» از جمله آثاری هستند که نام او را در کارنامه تئاتر کشور ثبت کرده‌اند. در بخش مهمی از فعالیت‌های نمایشی زارعی، موضوعات دینی و تاریخی مورد توجه قرار داشت؛ موضوعاتی که پرداخت هنری به آن‌ها نیازمند شناخت محتوا و توانایی تبدیل مفاهیم به زبان قابل فهم برای مخاطب است. حضور نمایش «آینه» به کارگردانی او در فستیوال جاده ابریشم آلمان نیز از تجربه‌های بین‌المللی کارنامه‌اش به شمار می‌رود. این حضور نشان داد که فعالیت هنری او تنها در محدوده اجراهای داخلی باقی نمانده و امکان معرفی آثار نمایشی ایرانی در رویدادهای خارج از کشور را نیز دنبال کرده است.یکی از ویژگی‌های قابل توجه زارعی، توجه به محتوای آثار و نقش اجتماعی هنر بود. در نگاه او، تئاتر می‌توانست علاوه بر ایجاد تجربه زیبایی‌شناختی و سرگرمی، زمینه‌ای برای انتقال مفاهیم فرهنگی و طرح موضوعات مهم جامعه باشد.
این رویکرد به‌ویژه در فعالیت‌های او در حوزه تئاتر دینی، آیینی و مقاومت نمود بیشتری داشت.البته پرداختن به چنین موضوعاتی در هنر نمایش، صرفاً به انتخاب یک مضمون محدود نمی‌شود. هنرمند باید بتواند میان محتوای اثر، زبان نمایشی و نیاز مخاطب ارتباط برقرار کند. زارعی در بخش مهمی از فعالیت‌های خود به دنبال چنین پیوندی بود و تلاش داشت مفاهیم اعتقادی و فرهنگی را در قالب آثار نمایشی به مخاطبان عرضه کند.اما شخصیت حرفه‌ای کوروش زارعی تنها در بازیگری و کارگردانی خلاصه نمی‌شد. او در ادامه مسیر هنری خود وارد حوزه مدیریت فرهنگی شد و مسئولیت مدیریت مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری را بر عهده گرفت. این مسئولیت فرصتی بود تا تجربه سال‌های حضور در صحنه را در سطحی گسترده‌تر به کار گیرد و با مسائل و نیازهای گروه‌های نمایشی از زاویه‌ای مدیریتی روبه‌رو شود.مدیریت فرهنگی در حوزه هنرهای نمایشی، مسئولیتی فراتر از برگزاری رویدادها و اجرای برنامه‌های مناسبتی است.
حمایت از هنرمندان، فراهم‌کردن زمینه تولید اثر، شناسایی استعدادهای تازه، تقویت گروه‌های نمایشی و ایجاد ارتباط میان نسل‌های مختلف هنرمندان، از جمله نیازهای این حوزه به شمار می‌رود.توجه زارعی به تئاتر بچه‌های مسجد را نیز می‌توان در همین چارچوب بررسی کرد. او بر ظرفیت محیط‌های مردمی و محلی برای شناسایی استعدادهای هنری تأکید داشت و تلاش می‌کرد تئاتر از محدوده سالن‌های تخصصی و مراکز بزرگ فرهنگی فراتر برود. این نگاه، هنر نمایش را به زندگی روزمره مردم نزدیک‌تر می‌کرد و امکان مشارکت گروه‌های جوان را افزایش می‌داد.دبیری چهل‌ویکمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر نیز از دیگر مسئولیت‌های مهم او در عرصه مدیریت فرهنگی بود. پذیرش چنین مسئولیتی نشان‌دهنده حضور فعال او در جریان اصلی تئاتر کشور و ارتباطش با بخش‌های مختلف جامعه نمایشی ایران بود.از منظر فرهنگی، یکی از نکات مهم درباره زارعی، پیوند میان تجربه فردی و مسئولیت اجتماعی او در هنر است. او پس از سال‌ها فعالیت در مقام بازیگر و کارگردان، تنها به ادامه مسیر شخصی خود بسنده نکرد و بخشی از فعالیت حرفه‌ای‌اش را به توسعه بسترهای فعالیت دیگر هنرمندان اختصاص داد. همین موضوع سبب می‌شود کارنامه او از زاویه‌ای فراتر از آثار بازیگری قابل بررسی باشد.
خاستگاه مینابی این هنرمند نیز بخش مهمی از روایت زندگی اوست. هرمزگان با برخورداری از تنوع فرهنگی، آیین‌های بومی، موسیقی محلی و پیشینه هنری، ظرفیت‌های قابل توجهی برای تولید آثار فرهنگی دارد. هنرمندانی که از این جغرافیا به عرصه ملی راه پیدا می‌کنند، علاوه بر معرفی توانایی‌های فردی خود، می‌توانند بخشی از هویت فرهنگی جنوب ایران را نیز به مخاطبان دیگر مناطق کشور معرفی کنند.کوروش زارعی از جمله چهره‌هایی بود که نام میناب را در عرصه هنرهای نمایشی کشور مطرح کرد. مسیر او می‌تواند برای جوانان علاقه‌مند به هنر در هرمزگان یادآور این واقعیت باشد که فعالیت هنری نیازمند استمرار، آموزش، تجربه و عبور از دشواری‌های مسیر حرفه‌ای است.با این حال، پاسداشت نام هنرمندان بومی نباید تنها به زمان درگذشت آنان محدود شود. ثبت آثار، مستندسازی تجربه‌ها، معرفی مسیر حرفه‌ای هنرمندان به نسل جوان و فراهم‌کردن زمینه گفت‌وگو درباره فعالیت‌های آنان، اقداماتی است که می‌تواند میراث فرهنگی استان را حفظ کند.درگذشت زارعی بار دیگر ضرورت توجه به تاریخ هنر هرمزگان و معرفی چهره‌هایی را یادآوری می‌کند که از این استان برخاسته و در سطح ملی فعالیت کرده‌اند. میناب و دیگر شهرستان‌های هرمزگان ظرفیت‌های انسانی و فرهنگی ارزشمندی دارند و شناسایی و پرورش این ظرفیت‌ها نیازمند برنامه‌ریزی مستمر و حمایت نهادهای فرهنگی است.
کوروش زارعی پس از سال‌ها فعالیت در عرصه بازیگری، کارگردانی و مدیریت فرهنگی، در ۱۷ آبان‌ماه ۱۴۰۵ درگذشت. با رفتن او، جامعه هنری یکی از چهره‌های فعال خود را از دست داد؛ اما آثار نمایشی و تصویری، تجربه‌های مدیریتی و خاطره سال‌ها حضورش در عرصه هنر همچنان بخشی از میراث فرهنگی او باقی خواهد ماند. شاید مهم‌ترین ویژگی کارنامه زارعی، تنوع مسئولیت‌هایی باشد که در طول زندگی حرفه‌ای خود پذیرفت؛ از حضور مقابل دوربین و ایستادن روی صحنه تا هدایت جریان‌های نمایشی و حمایت از استعدادهای جوان. او هنرمندی بود که تئاتر را از نقطه آغاز فعالیت خود تا بخش مهمی از مسئولیت‌های حرفه‌ای‌اش همراه داشت.اکنون نام کوروش زارعی برای مردم میناب و هرمزگان یادآور هنرمندی است که از زادگاه خود برخاست و در گستره هنر ایران شناخته شد. ماندگاری چنین نام‌هایی تنها به بازپخش آثار و یادآوری نقش‌هایشان وابسته نیست؛ بلکه به میزان توجه جامعه فرهنگی به تجربه‌ها، اندیشه‌ها و مسیری بستگی دارد که آنان برای هنر این سرزمین پیموده‌اند.
ثبت دیدگاه