دریانیوز//انتخابات یکی از مهمترین ساز و کارهای مشارکت عمومی در مدیریت جامعه به شمار میآید. از طریق انتخابات شهروندان میتوانند در تعیین مدیران و نمایندگان خود نقش مهمی ایفا و در شکل گیری تصمیم های عمومی سهیم باشند. سلامت این فرآیند تا حد زیادی به رعایت قانون، شفافیت، برابری فرصتها و اعتماد عمومی بستگی دارد. اصولاً زمانی که رقابت انتخاباتی در فضایی عادلانه برگزار شود رأیدهندگان میتوانند بر اساس برنامهها، دیدگاهها و توانایی های نامزدها اتخاذ تصمیم نمایند و در مقابل هر عاملی که توازن رقابت را بر هم بزند بر نگاه مردم به انتخابات و نتیجه آن تأثیر می گذارد. یکی از موضوعاتی که در قوانین انتخاباتی مورد توجه قرار گرفته و تنها مختص به کشور ایران نیست استفاده از امکانات و منابع دولتی در جریان رقابتهای انتخاباتی است و موضوع اساسی است که میتواند عدالت رقابت و اعتماد عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.منظور استفاده از امکانات دولتی برای رأیآوری بهره گیری از منابع و ظرفیتهایی است که متعلق به نهادهای دولتی هستند و برای ارائه خدمات عمومی در اختیار دستگاههای اجرایی قرار گرفتهاند.
این منابع میتواند شامل ساختمانها و فضای اداری ، خودروها و تجهیزات دولتی، بودجههای عمومی، ابزارهای اطلاع رسانی رسمی یا حتی نیروی انسانی ادارات باشد. در شرایط عادی این امکانات باید در راستای انجام وظایف قانونی و خدمت به شهروندان مورد استفاده قرار گیرند. اما زمانی که چنین منابعی در جهت حمایت از یک نامزد یا جریان انتخاباتی به کار گرفته شود مرز میان فعالیتهای اداری و انتخاباتی از بین میرود. در چنین شرایطی رقابت انتخاباتی زمینه نابرابری میان نامزدها ایجاد میشود.مهمترین پیامد منفی استفاده از امکانات دولتی در رقابتهای انتخاباتی برهم خوردن توازن رقابت است. در یک رقابت سالم همه نامزدها باید فرصتهای نسبتاً برابر برای معرفی برنامهها و ارتباط با شهروندان داشته باشند. اگر برخی افراد به منابع عمومی دسترسی پیدا کنند بی شک امکان حضور و تبلیغ گسترده تری خواهند داشت و این مسئله میتواند بر فضای رقابت تأثیر گذارد.شهروندان در فضای انتخابات انتظار دارند امکانات و منابع دولتی برای خدمت رسانی به جامعه مورد استفاده قرار گیرد. اگر این تصور در جامعه شکل بگیرد که برخی افراد از منابع عمومی برای تقویت موقعیت انتخاباتی خود بهره میبرند اطمینان و اعتماد عمومی نسبت به عدالت انتخابات کاهش پیدا می کنند. در انتخابات اعتماد اجتماعی یکی از مهمترین پایه های مشارکت سیاسی است و کاهش آن میتواند در بلند مدت بر میزان مشارکت شهروندان در فرآیندهای انتخاباتی اثر بگذارد.
استفاده از ساختمان یا خودرو های دولتی یا خصوصی ، بهره گیری از نامزدهای خاص بعنوان سخنران یا مدرس، استفاده از هر گونه امکانات و بودجه برای انتشار مطالب تبلیغاتی یا بکارگیری کارکنان ادارات در ساعات کاری برای فعالیتهای مرتبط با حمایت از یک نامزد خاص و … از جمله مواردی است که می تواند مصداق استفاده از امکانات دولتی در رقابتهای انتخاباتی قلمداد شود. همچنین استفاده از جایگاههای رسمی اداری برای معرفی یا برجسته سازی یک فرد در فضای انتخاباتی یا بهره گیری از ابزارهای اطلاع رسانی وابسته به نهادها در جهت حمایت از یک نامزد از دیگر مواردی است که در قوانین انتخاباتی مورد توجه قرار میگیرد.اصولاً هدف و انگیزه از طرح چنین محدودیتهایی در قوانین انتخاباتی ایجاد مرز مشخص میان منابع عمومی و فعالیتهای انتخاباتی است. ضرورت اعمال این قوانین بر پایه معرفی و ارائه برنامهها، دیدگاهها و تواناییهای افراد و حاکم شدن شرایط نسبتاً برابر با سایر رقابت می باشد.در مجموع حفظ سلامت انتخابات نیازمند رعایت دقیق قوانین و اصول اخلاقی از سوی همه افراد و نهادهای مرتبط با فرآیند انتخاباتی است. منابع عمومی که بیتالمال محسوب شده و جز سرمایه مشترک جامعه محسوب میشوند باید برای استفاده در مسیر خدمت به شهروندان قرار گیرد. هرچه نظارت بر استفاده از منابع عمومی دقیق تر باشد و قوانین با دقت بیشتری رعایت شوند زمینه برای رقابتهای سالم تر و مشارکت آگاهانه تر شهروندان فراهم خواهد شد و در آن صورت است که انتخابات میتواند نقش مؤثری در تقویت اعتماد اجتماعی و توسعه مشارکت مدنی ایفا نماید.
ثبت دیدگاه