دریانیوز//گاهی یک تصمیم خیرخواهانه، عمرش از صاحب آن تصمیم بیشتر میشود؛ زمینی که نسلها بعد مدرسه میشود، ملکی که درآمدش سفره خانوادهای نیازمند را رنگین میکند، یا مالی که سالها پس از درگذشت واقف، هزینه درمان بیماری را تأمین میکند. وقف، دقیقاً همین ماندگاری است؛ سرمایهای که یک روز با نیت خیر یک انسان شکل گرفته و قرار است سالها و نسلها در خدمت مردم بماند. در بندرعباس نیز هزاران رقبه و صدها موقوفه، بخشی از همین میراث ماندگار را شکل دادهاند؛ میراثی که امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند صیانت، احیا، سرمایهگذاری و البته وقفهای جدید متناسب با نیازهای جامعه است.علی محمدی، رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بندرعباس، در آستانه هفته وقف با تشریح عملکرد این اداره، از ثبت ۱۴۹۹ موقوفه در سامانه جامع، وجود ۵۶۷۲ رقبه، اخذ ۱۳۰ سند مالکیت در پنج ماه نخست سال جاری و قرار گرفتن ۱۱۴ سند دیگر در مراحل پایانی خبر داد.وی اعلام کرد درآمد موقوفات تحت مدیریت این اداره در پنج ماه نخست سال جاری به ۳۹۱ میلیارد ریال رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۲۰۰ درصد افزایش داشته است؛ رقمی که البته به گفته محمدی، زمانی ارزش واقعی پیدا میکند که در مسیر نیت واقفان هزینه شود.
۳۹۱ میلیارد ریال درآمد؛ اما هدف فقط درآمد نیست
رئیس اداره اوقاف بندرعباس در تشریح عملکرد مالی موقوفات تأکید کرد که افزایش درآمد، هدف نهایی اوقاف نیست.محمدی میگوید: «مهمترین مسئله این است که درآمد موقوفه در مسیر همان نیتی قرار بگیرد که واقف برای آن مال خود را وقف کرده است.»بر همین اساس، در پنج ماه نخست امسال ۱۵۷ میلیارد ریال از محل درآمد موقوفات برای اجرای نیات واقفان هزینه شده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۶ درصد افزایش نشان میدهد.بخشی از این منابع در حوزههای خیریه و کمک به نیازمندان، درمان و سلامت، امور فرهنگی و قرآنی، اطعام، حفظ عین موقوفات و تأمین آب شرب هزینه شده است.
در این میان، ۸ میلیارد ریال نیز برای کمک به نیازمندان اختصاص یافته است؛ عددی که شاید در گزارشهای مالی تنها یک رقم به نظر برسد، اما در زندگی واقعی میتواند بخشی از هزینه درمان یک بیمار، تأمین نیاز یک خانواده یا گرهگشایی از زندگی فردی باشد که در شرایط دشوار اقتصادی قرار دارد.محمدی با اشاره به همین موضوع تأکید میکند که پشت هر عدد، یک انسان و یک خانواده قرار دارد و اجرای نیت واقفان باید با همین نگاه دنبال شود.
۱۴۹۹ موقوفه و ۵۶۷۲ رقبه؛ میراثی که باید حفظ شود
بندرعباس امروز دارای ۱۴۹۹ موقوفه ثبتشده در سامانه جامع است و ۵۶۷۲ رقبه نیز در مجموعه موقوفات شهرستان شناسایی شده است.این حجم از موقوفات، تنها یک ظرفیت اقتصادی نیست؛ بخشی از حافظه تاریخی و اجتماعی شهر محسوب میشود.به گفته محمدی، یکی از اولویتهای جدی اداره اوقاف، تثبیت مالکیت موقوفات و جلوگیری از تضییع حقوق آنهاست. در همین راستا، طی پنج ماه نخست امسال ۱۳۰ سند مالکیت اخذ شده و ۱۱۴ سند دیگر نیز مراحل پایانی صدور را طی میکند.رئیس اداره اوقاف بندرعباس تأکید دارد که موقوفات متعلق به یک فرد یا یک دستگاه نیستند، بلکه امانتی هستند که واقف برای نیتی مشخص در اختیار جامعه قرار داده است.از این منظر، شناسایی رقبات، اخذ سند، تعیین تکلیف موقوفات فاقد سند، احیای موقوفات متروکه و جلوگیری از تضییع حقوق موقوفات، تنها یک اقدام اداری نیست؛ بلکه حفاظت از امانتی است که نسل امروز باید آن را سالم به نسل آینده تحویل دهد.
فانوس، ناصری و آلوئهورا؛ سرمایهگذاری برای درآمد پایدار
اگر قرار باشد وقف برای سالها ادامه پیدا کند، باید درآمد پایدار داشته باشد. بر همین اساس، اداره اوقاف بندرعباس توسعه فعالیتهای اقتصادی و سرمایهگذاری در موقوفات را نیز دنبال میکند.
در این بخش، پروژه مجتمع تجاری فانوس فاز۳، فاز ۱و۲ موقوفه زندهیاد ناصری در داماهی و پروژه سرمایهگذاری کارخانه آلوئهورا در شهرک صنعتی بندرعباس برای درآمد پایدار از جمله طرحهای مورد اشاره رئیس اداره اوقاف شهرستان است.
منطق این سرمایهگذاریها روشن است؛ موقوفه باید بتواند مولد باشد تا درآمد حاصل از آن، متناسب با نیت واقف در سالهای آینده نیز صرف امور خیر شود.در واقع، سرمایهگذاری صحیح در موقوفات میتواند حلقه اتصال میان «وقف» و «نیازهای آینده جامعه» باشد؛ درآمدی که امروز ایجاد میشود و میتواند فردا برای درمان، تحصیل، معیشت، فرهنگ یا دیگر نیات واقف هزینه شود.
بندرعباس به چه وقفهایی نیاز دارد؟
اما شاید مهمترین پرسش امروز این باشد که اگر یک شهروند بندرعباسی بخواهد بخشی از دارایی خود را وقف کند، جامعه امروز بیش از هر چیز به چه نوع وقفهایی نیاز دارد؟پاسخ اوقاف، فهرستی از نیازهای جدید جامعه است؛ نیازهایی که اگر به نیت وقف تبدیل شوند، میتوانند آثار اجتماعی ماندگاری داشته باشند.وقف برای بیماران صعبالعلاج و هزینههای درمان، تأمین تجهیزات پزشکی، حمایت از دانشآموزان و دانشجویان مستعد، کمک به ازدواج جوانان، تأمین مسکن نیازمندان، اشتغال و توانمندسازی جوانان، حمایت از زنان سرپرست خانوار، محیط زیست و منابع طبیعی، ورزش و استعدادهای ورزشی و کاهش آسیبهای اجتماعی از جمله زمینههایی است که امروز مورد نیاز بندرعباس است.
در کنار این موارد، وقف برای امور قرآنی و فرهنگی، آموزش قرآن، تربیت حافظان و قاریان، توسعه مساجد و بقاع متبرکه، عمران و آبادانی موقوفات و فرهنگسازی در حوزه فاطمیه و مهدویت نیز میتواند بخشی از نیازهای فرهنگی جامعه را پوشش دهد.
محمدی از خیران و نیکاندیشان خواسته است پیش از ثبت وقف، با کارشناسان اوقاف مشورت کنند تا نیت واقف به شکلی تنظیم شود که ضمن حفظ خواسته او، بیشترین اثرگذاری را برای مردم داشته باشد.
وقف جدید؛ از نیاز امروز تا ماندگاری فردا
وقف اگرچه ریشه در گذشته دارد، اما الزاماً نباید برای نیازهای گذشته باقی بماند.جامعه امروز با بیمارانی مواجه است که هزینه درمانشان سنگین است، جوانانی که برای اشتغال و ازدواج نیازمند حمایت هستند، دانشآموزان و دانشجویانی که استعداد دارند اما توان مالی ادامه مسیر را ندارند و خانوادههایی که تأمین مسکن برایشان به یک دغدغه جدی تبدیل شده است.از همین رو، وقف میتواند خود را با نیازهای امروز هماهنگ کند. رئیس اداره اوقاف بندرعباس معتقد است باید تلاش شود وقف از یک مفهوم صرفاً تاریخی فاصله بگیرد و به یک راهکار مؤثر برای حل مسائل روز جامعه تبدیل شود.
رسانه؛ چشم ناظر و زبان وقف
محمدی در بخش دیگری از سخنان خود، از رسانهها خواست در معرفی ظرفیتهای وقف، مطالبهگری و افزایش شفافیت نقش فعالتری داشته باشند.به گفته وی، رسانه میتواند هم عملکرد اوقاف را برای مردم روایت کند و هم در صورت وجود ابهام یا اشکال، آن را مطالبه و پیگیری کند.او تأکید کرد که اوقاف از نقد منصفانه استقبال میکند و شفافیت و پاسخگویی را زمینهساز افزایش سرمایه اجتماعی این مجموعه میداند. از سوی دیگر، معرفی واقفان و خیران نیز میتواند یک اثر زنجیرهای در جامعه ایجاد کند؛ چرا که روایت یک اقدام خیرخواهانه، ممکن است فرد دیگری را به انجام کاری مشابه ترغیب کند.
هفته وقف؛ فرصتی برای دیدن دوباره خیرهای ماندگار
بر اساس اعلام اداره اوقاف بندرعباس، برنامههای مختلفی برای هفته وقف پیشبینی شده است؛ برنامههایی که از غبارروبی قبور مطهر شهدا و دیدار با خانواده شهدا، بهویژه شهدای جنگ رمضان، آغاز میشود و تا دیدار با واقفان و خانوادههای آنان، تجلیل از واقفان، اجرای نیات واقفان، برنامههای فرهنگی و قرآنی، نشست با اصحاب رسانه، دیدار با مسئولان، معرفی موقوفات شاخص و ارائه مشاوره وقف ادامه خواهد داشت.برگزاری برنامههای مرتبط با بقاع متبرکه و پیگیری پروژههای عمرانی و سرمایهگذاری موقوفات نیز از دیگر محورهای این ایام است. هفته وقف شاید بیش از آنکه صرفاً یک مناسبت تقویمی باشد، فرصتی برای یادآوری یک حقیقت ساده اما مهم است: دارایی میتواند روزی تمام شود، اما اگر در مسیر درست وقف شود، اثر آن میتواند باقی بماند.
سرمایهای برای مردم
آمارهای پنج ماه نخست امسال در اداره اوقاف بندرعباس، تصویری از یک چرخه را نشان میدهد؛ چرخهای که از موقوفه آغاز میشود، با مدیریت و سرمایهگذاری ادامه پیدا میکند و در نهایت باید به اجرای نیت واقف و خدمت به مردم برسد.
۱۴۹۹ موقوفه، ۵۶۷۲ رقبه، ۳۹۱ میلیارد ریال درآمد، ۱۵۷ میلیارد ریال اجرای نیات، ۱۳۰ سند مالکیت اخذشده، ۱۱۴ سند در آستانه نهاییشدن و ۸ میلیارد ریال کمک به نیازمندان بخشی از کارنامه پنج ماهه اوقاف بندرعباس است.اما پشت این اعداد، مهمتر از خود اعداد، نیت انسانهایی قرار دارد که خواستهاند بخشی از زندگی و داراییشان بعد از آنها نیز ادامه پیدا کند.علی محمدی در پایان با دعوت از خیران و نیکاندیشان بندرعباسی گفت: «امروز بیش از هر زمان دیگری به وقفهای جدید و متناسب با نیازهای جامعه نیاز داریم و از همه خیران و نیکاندیشان بندرعباس دعوت میکنیم در کنار اوقاف، برای حل مسائل واقعی مردم، سنت حسنه وقف را احیا و تقویت کنند.» وقف، اگر درست مدیریت شود، فقط یک مالِ کنار گذاشتهشده نیست؛ سرمایهای زنده است که میتواند از نسل امروز عبور کند و به دست نسلهای فردا برسد.و شاید همین، زیباترین معنای ماندگاری یک نیت خیر باشد؛ «خدا چنان کن سرانجام کار تو خوشنود باشی و ما رستگار.»
ثبت دیدگاه