وقتی شهر مهمان امام علی(ع) شد

دریانیوز// غدیر تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ غدیر تجلی هویت دینی، وحدت اجتماعی و پیوند عمیق مردم با فرهنگ ولایت است. هر ساله با فرارسیدن عید سعید غدیر خم، شهرها و روستاهای ایران اسلامی رنگ و بوی دیگری به خود می‌گیرند، اما آنچه امسال در هرمزگان و به‌ویژه بندرعباس رقم خورد، جلوه‌ای کم‌نظیر از حضور مردمی، مشارکت اجتماعی و عشق به اهل‌بیت(ع) بود.بلوار ساحلی بندرعباس در روز عید غدیر، میزبان هزاران شهروندی بود که از ساعات ابتدایی برگزاری مهمانی، با وجود گرمای شدید و رطوبت بالای هوا، خود را به این اجتماع بزرگ رساندند تا در جشن ولایت سهیم باشند. حضور خانواده‌ها، جوانان، نوجوانان و کودکان در کنار موکب‌های متعدد و متنوع، تصویری زیبا از یک جشن مردمی و فراگیر را به نمایش گذاشت؛ جشنی که در آن ایمان، نشاط، خدمت و همدلی در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کرد.

از گرمای هوا تا گرمای دل‌ها
هنوز ساعات زیادی از آغاز برنامه نگذشته بود که جمعیت در طول مسیر مهمانی غدیر به چشم می‌آمد. آفتاب سوزان جنوب و هوای شرجی بندرعباس شاید برای بسیاری مانعی جدی برای حضور در برنامه‌های فضای باز باشد، اما در این روز، مردم نشان دادند عشق به اهل‌بیت(ع) و ارادت به امیرالمؤمنین(ع) فراتر از سختی‌های آب‌وهوایی است.پدرانی که دست فرزندان خود را گرفته بودند، مادرانی که کودکان خردسال را همراه آورده بودند، سالمندانی که آرام‌آرام در مسیر حرکت می‌کردند و نوجوانانی که با شور و نشاط در میان جمعیت حضور داشتند، همگی بخشی از تصویری بودند که از همان لحظات نخست شکل گرفت.هرچه به ساعات پایانی روز نزدیک‌تر می‌شدیم، بر تعداد جمعیت افزوده می‌شد و بلوار ساحلی بیش از پیش رنگ یک جشن بزرگ مردمی را به خود می‌گرفت.

موکب‌ها؛ روایت زیبای خدمت بی‌منت
یکی از مهم‌ترین جلوه‌های مهمانی غدیر، حضور گسترده موکب‌هایی بود که هر کدام به نام یکی از دانش آموزان شهید مدرسه شجره طیبه میناب و با عشق و اخلاص به مردم خدمت می‌کردند.در طول مسیر، بیش از صد موکب با خدمات متنوع برپا شده بود. برخی به پذیرایی از مردم با آب خنک، شربت، چای، بستنی، شیرینی و غذا مشغول بودند. برخی دیگر خدمات فرهنگی ارائه می‌دادند و تلاش می‌کردند مفاهیم غدیر را برای نسل جوان تبیین کنند.در گوشه‌ای از مسیر، موکب‌های سلامت خدماتی همچون کنترل فشار خون، مشاوره‌های پزشکی و توصیه‌های بهداشتی ارائه می‌کردند و در بخش‌هایی دیگر، برنامه‌های فرهنگی و هنری برای گروه‌های مختلف سنی در نظر گرفته شده بود.نکته قابل توجه آن بود که بسیاری از این موکب‌ها نه توسط نهادهای بزرگ، بلکه با مشارکت مردم و گروه‌های مردمی اداره می‌شدند. افرادی که بدون چشمداشت مالی، تنها برای کسب ثواب خدمت به مردم و ارادت به امیرالمؤمنین(ع)، ساعت‌ها در گرمای هوا ایستاده بودند و از میهمانان غدیر پذیرایی می‌کردند.

وقتی هر موکب یک خانه بود
در میان موکب‌های متعدد، موکب‌های خانوادگی بیش از همه جلب توجه می‌کردند.پدر، مادر، فرزندان و حتی گاهی پدربزرگ و مادربزرگ در کنار یکدیگر ایستاده بودند و به مردم خدمت می‌کردند. برخی آب و شربت توزیع می‌کردند، برخی به پذیرایی از کودکان می‌پرداختند و برخی نیز امور اجرایی موکب را بر عهده داشتند.این موکب‌ها بیش از آنکه یک ایستگاه خدمت‌رسانی باشند، شبیه خانه‌هایی بودند که درهای خود را به روی مردم گشوده بودند.فرهنگ غدیر در چنین صحنه‌هایی معنای واقعی خود را پیدا می‌کند؛ جایی که خدمت، مسئولیت اجتماعی و کار جمعی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود و فرزندان در کنار والدین خود، درس مشارکت و همدلی می‌آموزند.

جوانان؛ موتور محرک جشن ولایت
یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های مهمانی غدیر امسال، حضور پررنگ جوانان و نوجوانان بود،در بسیاری از موکب‌ها، نیروهای اجرایی را جوانان تشکیل می‌دادند. آنان با انرژی و نشاط مثال‌زدنی در بخش‌های مختلف فعالیت می‌کردند؛ از توزیع اقلام پذیرایی گرفته تا اجرای برنامه‌های فرهنگی و راهنمایی مردم.برخلاف برخی تصورهای نادرست که تلاش می‌کنند میان نسل جوان و ارزش‌های دینی فاصله ترسیم کنند، آنچه در مهمانی غدیر بندرعباس مشاهده شد، روایت دیگری از واقعیت جامعه ایران بود.هزاران جوان و نوجوان با انگیزه، داوطلبانه در این برنامه حضور یافته بودند و نقش‌آفرینی می‌کردند. این حضور نشان داد که فرهنگ ولایت همچنان در میان نسل جدید زنده، پویا و اثرگذار است.

دنیای رنگارنگ کودکان در مهمانی غدیر
کودکان نیز سهم ویژه‌ای از این جشن بزرگ داشتند، غرفه‌های مخصوص کودکان از شلوغ‌ترین بخش‌های مهمانی بود. فضایی سرشار از رنگ، خلاقیت و شادی که تلاش می‌کرد مفاهیم بلند غدیر را با زبان کودکانه منتقل کند.نقاشی، رنگ‌آمیزی، مسابقات فرهنگی، بازی‌های متنوع و برنامه‌های آموزشی از جمله فعالیت‌هایی بود که برای کودکان تدارک دیده شده بود.تماشای کودکانی که با مداد رنگی‌های خود، نام امیرالمؤمنین(ع) را می‌نوشتند یا صحنه‌هایی از واقعه غدیر را نقاشی می‌کردند، امیدبخش و الهام‌بخش بود.این غرفه‌ها نشان دادند که انتقال مفاهیم دینی به نسل آینده تنها از مسیر سخنرانی و آموزش مستقیم نمی‌گذرد، بلکه می‌توان با زبان هنر، بازی و خلاقیت نیز ارزش‌های دینی را در ذهن کودکان ماندگار کرد.

بیعتی از جنس عشق و باور
در حاشیه مهمانی غدیر، برنامه‌ای نمادین با عنوان بیعت با رهبر انقلاب اسلامی برگزار می‌شد که با استقبال گسترده مردم مواجه شد.شهروندان با امضا کردن بنری که برای این منظور در نظر گرفته شده بود، ارادت و پایبندی خود را به آرمان‌های انقلاب اسلامی و ولایت فقیه اعلام می‌کردند.اما آنچه بیش از همه جلب توجه می‌کرد، حضور پرشور کودکان و نوجوانان در این بخش بود.دختران و پسران نوجوان با اشتیاق در صف می‌ایستادند تا نام خود را ثبت کنند. برخی کودکان که هنوز توانایی نوشتن کامل نداشتند، خطوطی شبیه امضای والدین خود روی بنر ترسیم می‌کردند و با لبخند از این مشارکت نمادین احساس غرور داشتند.شاید این خطوط کودکانه از نگاه ظاهری یک امضا محسوب نشود، اما در حقیقت، تصویری عمیق از پیوند نسل آینده با ارزش‌هایی بود که خانواده و جامعه به آنان منتقل کرده‌اند.این صحنه‌ها نشان می‌داد که بسیاری از خانواده‌ها تلاش می‌کنند فرزندان خود را از همان سال‌های نخست زندگی با مفاهیم هویتی، دینی و اجتماعی آشنا کنند.

یک نکته قابل تأمل در میان همه زیبایی‌ها
با وجود تمام جلوه‌های زیبای مهمانی غدیر، صحنه‌ای نیز وجود داشت که با عظمت این مراسم همخوانی نداشت.در مقابل برخی موکب‌ها، تعدادی از لیوان‌های یک‌بار مصرف آب و شربت روی زمین رها شده بود. این در حالی بود که موکب‌داران با دقت، پلاستیک‌های مخصوص جمع‌آوری زباله و محل‌های مشخصی را برای دفع پسماند در ابتدا و انتهای موکب‌ها قرار داده بودند. متأسفانه برخی افراد پس از استفاده از آب یا شربت، بدون توجه به این امکانات، لیوان‌های خود را روی زمین رها می‌کردند و موجب ایجاد صحنه‌هایی نامناسب می‌شدند.این رفتار هرچند از سوی تعداد محدودی از افراد صورت می‌گرفت، اما می‌توانست بخشی از زیبایی بصری مراسم را تحت تأثیر قرار دهد و از سوی دیگر، حجم کار نیروهای خدمات شهری و پاکبانان شهرداری را افزایش دهد. بی‌تردید پاکبانانی که در گرمای هوا برای حفظ نظافت شهر تلاش می‌کنند، شایسته احترام و قدردانی بیشتری هستند و رعایت اصول ساده شهروندی می‌تواند زحمات آنان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

راهکارهایی برای ارتقای فرهنگ مسئولیت‌پذیری اجتماعی
برای جلوگیری از تکرار چنین صحنه‌هایی در سال‌های آینده، لازم است مجموعه‌ای از اقدامات فرهنگی و اجرایی مورد توجه قرار گیرد.نخست آنکه می‌توان از ظرفیت تابلوهای فرهنگی و پیام‌های کوتاه در طول مسیر استفاده کرد تا مردم به رعایت نظافت محیط تشویق شوند.دوم، مجریان برنامه می‌توانند در فواصل مختلف از طریق بلندگوها، پیام‌های آموزشی کوتاه درباره اهمیت حفظ پاکیزگی محیط ارائه کنند.سوم، استفاده از نیروهای داوطلب نوجوان و جوان با عنوان «سفیران پاکیزگی غدیر» می‌تواند در فرهنگ‌سازی بسیار مؤثر باشد. حضور این افراد در کنار موکب‌ها و یادآوری محترمانه به شهروندان، تأثیر قابل توجهی خواهد داشت.چهارم، افزایش تعداد سطل‌های زباله و طراحی جذاب آن‌ها به گونه‌ای که بیشتر در معرض دید قرار گیرند، می‌تواند به کاهش رهاسازی پسماند کمک کندو در نهایت، آموزش فرهنگ مسئولیت اجتماعی از خانواده‌ها آغاز می‌شود. هنگامی که کودکان ببینند والدین آنان زباله را در محل مناسب قرار می‌دهند، این رفتار به بخشی از شخصیت اجتماعی آنان تبدیل خواهد شد.بنابراین مهمانی بزرگ غدیر در بندرعباس تنها یک جشن مذهبی نبود؛ نمایشگاهی از همدلی، مشارکت مردمی، خدمت‌رسانی داوطلبانه و پیوند عمیق نسل‌های مختلف با فرهنگ ولایت بود.از موکب‌های خانوادگی گرفته تا حضور پرشور جوانان، از لبخند کودکان در غرفه‌های نقاشی تا بیعت نمادین نسل آینده با آرمان‌های انقلاب اسلامی، همه و همه تصویری امیدبخش از سرمایه اجتماعی جامعه ایرانی را به نمایش گذاشت.غدیر امسال در بندرعباس نشان داد که فرهنگ علوی همچنان زنده است، مردم همچنان پای ارزش‌های خود ایستاده‌اند و هر جا نام امیرالمؤمنین(ع) به میان می‌آید، دل‌های بسیاری برای خدمت، مشارکت و همدلی به میدان می‌آیند؛ دل‌هایی که گرمای سوزان جنوب را با گرمای محبت و ایمان خود بی‌اثر می‌کنند.