دریانیوز // هرمزگان؛ استانی که نام آن با دریا، تجارت و بنادر گره خورده، این روزها بیش از هر زمان دیگری با معضلی روبهرو است که نه تنها اقتصاد و امنیت را تحت تأثیر قرار داده، بلکه جان شهروندان را نیز هر روز در معرض تهدید قرار میدهد.
قاچاق سوخت و تردد گسترده خودروهای موسوم به «سوختبر» سالهاست به یکی از مهمترین چالشهای این استان تبدیل شده است؛ چالشی که بهرغم اقدامات مقطعی و برخوردهای موردی، همچنان پابرجاست و هر روز ابعاد تازهای به خود میگیرد. در میان محورهای مواصلاتی هرمزگان، جاده بندرعباس به میناب یکی از اصلیترین مسیرهای تردد خودروهای سوختبر به شمار میرود. جادهای که باید مسیر امنی برای تردد هزاران شهروند، خانواده، دانشجو، کارمند و راننده باشد، امروز به مسیری پرمخاطره تبدیل شده که رانندگی در آن برای بسیاری از مردم با اضطراب و نگرانی همراه است. آنچه بیش از همه موجب نگرانی شهروندان شده، سرعت بسیار بالای این خودروها، سبقتهای خطرناک، حرکتهای غیرقانونی و بیتوجهی به قوانین راهنمایی و رانندگی است؛ رفتارهایی که هر لحظه میتواند حادثهای تلخ و جبرانناپذیر را رقم بزند.
محور بندرعباس–میناب از پرترددترین جادههای استان هرمزگان محسوب میشود. روزانه هزاران خودرو در این مسیر تردد میکنند و این جاده، ارتباط مرکز استان با شهرهای شرقی هرمزگان را برقرار میکند. وجود مراکز آموزشی، دانشگاهها، صنایع و روستاهای متعدد در این محور، اهمیت آن را دوچندان کرده است. با این حال، حضور گسترده خودروهای سوختبر، آرامش این جاده را از مردم گرفته است. رانندگان میگویند هنگام حرکت در این مسیر، همواره باید انتظار مانور ناگهانی یک خودروی سوختبر، سبقت غیرمجاز یا ورود ناگهانی آن به مسیر را داشته باشند. این خودروها که معمولاً با سرعتی بسیار فراتر از حد مجاز حرکت میکنند، برای فرار از کنترلهای پلیس یا رسیدن هرچه سریعتر به مقصد، کوچکترین توجهی به جان دیگر رانندگان ندارند و همین مسئله احتمال وقوع تصادف را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.
حادثه؛ مهمان همیشگی جاده
تقریباً هر هفته خبر وقوع حادثهای تازه در محورهای هرمزگان منتشر میشود؛ حوادثی که در بسیاری از موارد، خودروهای حامل سوخت قاچاق در آنها نقش دارند. واژگونی خودرو، برخورد با خودروهای عبوری، آتشسوزی ناشی از حمل سوخت و حتی تصادفهای زنجیرهای، بخشی از اتفاقاتی است که بارها در این مسیرها رخ داده است. با توجه به اینکه این خودروها حجم زیادی از سوخت را در مخازن غیراستاندارد و بسیار خطرناک حمل میکنند، هرگونه تصادف میتواند به انفجاری مهیب و آتشسوزی گسترده منجر شود؛ اتفاقی که نه تنها جان راننده خودرو سوختبر، بلکه جان رانندگان و سرنشینان خودروهای دیگر را نیز تهدید میکند. بارها خانوادههایی تنها به دلیل قرار گرفتن در مسیر حرکت یک خودروی سوختبر، عزیزان خود را از دست دادهاند؛ خانوادههایی که هیچ نقشی در قاچاق سوخت نداشتهاند اما قربانی بیقانونی در جاده شدهاند.
خلاف جهت؛ اقدامی فاجعهآفرین
یکی از نگرانکنندهترین صحنههایی که رانندگان در محور بندرعباس– میناب، بهویژه حوالی دانشگاه هرمزگان مشاهده میکنند، حرکت خودروهای سوختبر در خلاف جهت مسیر است. براساس مشاهدات شهروندان، برخی از این خودروها برای آنکه از پلیسراه باغو عبور نکنند، مسیر خود را تغییر داده و وارد مسیر مخالف میشوند. این اقدام خطرناک باعث میشود خودروهای در حال حرکت ناگهان با وسیلهای روبهرو شوند که با سرعت بالا در خلاف جهت به سمت آنها حرکت میکند؛ شرایطی که فرصت هرگونه واکنش مناسب را از رانندگان میگیرد. در برخی موارد نیز این خودروها با مسدود کردن مسیر، سایر رانندگان را مجبور به توقف یا خروج ناگهانی از جاده میکنند؛ وضعیتی که احتمال برخوردهای شدید را افزایش میدهد. کارشناسان حوزه حملونقل معتقدند حرکت در خلاف جهت یکی از خطرناکترین تخلفات رانندگی است و در صورت وقوع تصادف، معمولاً خسارتهای جانی سنگینی بر جای میگذارد.
چرا قاچاق سوخت همچنان ادامه دارد؟
شاید مهمترین پرسشی که این روزها در ذهن مردم شکل گرفته این باشد که چرا باوجود سالها مقابله با قاچاق سوخت، همچنان این پدیده ادامه دارد؟ پاسخ به این سؤال را باید در مجموعهای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، جغرافیایی و مدیریتی جستوجو کرد. اختلاف قابل توجه قیمت سوخت در داخل کشور با کشورهای همسایه، قاچاق را به فعالیتی سودآور تبدیل کرده است. همین اختلاف قیمت سبب شده برخی افراد با پذیرش خطرهای فراوان، وارد این چرخه شوند.
از سوی دیگر، در برخی مناطق استان هرمزگان، محدودیت فرصتهای شغلی و مشکلات معیشتی نیز موجب شده عدهای قاچاق سوخت را بهعنوان راهی برای کسب درآمد انتخاب کنند.البته این واقعیت، به هیچ عنوان نمیتواند توجیهی برای به خطر انداختن جان مردم باشد. هیچ مشکل اقتصادی نباید امنیت عمومی و جان شهروندان را قربانی کند.شاید بیشترین آسیب ناشی از قاچاق سوخت را مردم عادی متحمل میشوند. رانندگانی که هر روز مجبورند در کنار خودروهایی حرکت کنند که هیچ تعهدی به رعایت قوانین ندارند. دانشجویانی که برای رسیدن به دانشگاه هرمزگان از این مسیر عبور میکنند. کارمندانی که هر روز مسیر بندرعباس به میناب را طی میکنند. خانوادههایی که برای سفر یا دیدار اقوام راهی این جاده میشوند. همه این افراد ناخواسته در معرض خطری قرار دارند که ارتباطی با آنها ندارد. بسیاری از رانندگان میگویند هنگام مشاهده خودروهای سوختبر، ترجیح میدهند سرعت خود را کاهش دهند یا حتی کنار جاده توقف کنند تا این خودروها از آنها فاصله بگیرند؛ رفتاری که خود نشاندهنده احساس ناامنی در این محور است.
خسارتهای فراتر از تصادف
پیامدهای قاچاق سوخت تنها به تصادفات رانندگی محدود نمیشود. این پدیده موجب افزایش هزینههای انتظامی، فرسودگی زیرساختهای جادهای، افزایش بار کاری نیروهای پلیس، ایجاد احساس ناامنی در جامعه و تحمیل هزینههای سنگین به نظام سلامت و امدادرسانی نیز شده است. از سوی دیگر، وقوع مکرر حوادث موجب میشود نیروهای امدادی، آتشنشانی، اورژانس و پلیس بارها برای رسیدگی به سوانح اعزام شوند؛ موضوعی که هزینههای فراوانی برای دستگاههای خدماترسان به همراه دارد.واقعیت این است که طی سالهای گذشته بارها از اجرای طرحهای مختلف برای مقابله با قاچاق سوخت خبر داده شده است. کشف محمولههای سوخت قاچاق، توقیف خودروها و دستگیری قاچاقچیان بخشی از این اقدامات بوده است. اما استمرار تردد خودروهای سوختبر در جادههای هرمزگان نشان میدهد برخوردهای صرفاً انتظامی، به تنهایی نتوانسته این معضل را ریشهکن کند.
حل این بحران نیازمند نگاهی جامع و چندبعدی است؛ نگاهی که در کنار برخورد قانونی، به ریشههای اقتصادی و اجتماعی نیز توجه داشته باشد. ایجاد فرصتهای شغلی پایدار، توسعه سرمایهگذاری در مناطق کمتر برخوردار، اصلاح سازوکارهای توزیع سوخت، استفاده از سامانههای هوشمند نظارتی، تقویت کنترل در محورهای اصلی و افزایش ایمنی جادهها میتواند بخشی از راهکارهای کاهش این پدیده باشد.
مطالبه مردم؛ بازگرداندن امنیت به جادهها
آنچه امروز مردم هرمزگان مطالبه میکنند، برخوردی مؤثر، مستمر و نتیجهبخش با پدیده قاچاق سوخت است. مردم انتظار دارند جادهها دوباره به محل امنی برای تردد خانوادهها تبدیل شود؛ جایی که والدین بدون نگرانی فرزندان خود را راهی دانشگاه کنند و رانندگان بدون ترس از مانورهای خطرناک، مسیر روزانه خود را طی کنند. تردد خودروهای سوختبر در محور بندرعباس– میناب، بهویژه در محدوده دانشگاه هرمزگان و حوالی پلیسراه باغو، زنگ خطری جدی است که نمیتوان نسبت به آن بیتفاوت بود. اگر امروز برای این وضعیت چارهای اساسی اندیشیده نشود، ممکن است حادثه بعدی تنها یک خبر کوتاه در رسانهها نباشد، بلکه فاجعهای باشد که خانوادههای بیشتری را داغدار کند.
قاچاق سوخت سالهاست به یکی از پیچیدهترین مسائل هرمزگان تبدیل شده است؛ معضلی که از یک سو ریشه در مشکلات اقتصادی و اختلاف قیمت سوخت دارد و از سوی دیگر، امنیت جادهها و جان مردم را به شدت تهدید میکند. جاده بندرعباس– میناب امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت آرامش است. رانندگان حق دارند بدون اضطراب از حضور خودروهای پرخطر در مسیر، سفر کنند. خانوادهها حق دارند با اطمینان عزیزان خود را راهی جاده کنند و دانشجویان و کارمندان نیز نباید هر روز نگران وقوع حادثهای تازه باشند. مقابله با قاچاق سوخت، تنها یک مأموریت انتظامی نیست؛ بلکه ضرورتی ملی برای حفظ جان انسانها، صیانت از امنیت عمومی و بازگرداندن آرامش به جادههای هرمزگان است. تا زمانی که برای این معضل راهکاری ریشهای، هماهنگ و پایدار اتخاذ نشود، سایه خطر همچنان بر سر جادههای استان باقی خواهد ماند و هر روز بیم آن میرود که حادثهای دیگر، نام خانوادهای دیگر را به فهرست داغدیدگان این بحران بیفزاید.
ثبت دیدگاه