دریانیوز// گرمای شدید، تعریق بالا و الگوهای غذایی خاص باعث شده استان هرمزگان در معرض شیوع بیشتر سنگ کلیه و برخی بیماریهای دستگاه ادراری قرار بگیرد. پزشکان میگویند بسیاری از این بیماریها با چند اقدام ساده مانند مصرف مایعات کافی و مراجعه بهموقع قابل پیشگیری یا درمان هستند. حضور متخصصان فوقتخصصی در استان نیز میتواند مسیر درمان بیماران را کوتاهتر کند. بیماریهای کلیه و مجاری ادراری در سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی سلامت در مناطق گرمسیری کشور تبدیل شده است. استان هرمزگان به دلیل شرایط اقلیمی خاص، کمبود مصرف مایعات و برخی عادات غذایی، در معرض شیوع بالاتر سنگ کلیه و برخی سرطانهای دستگاه ادراری قرار دارد. حضور متخصصان فوقتخصصی در این حوزه میتواند گامی مهم برای تشخیص و درمان بهموقع بیماران باشد. روزنامه دریا در گفتوگویی با دکتر محمدرضا سلطانی، جراح و متخصص بیماریهای کلیه و مجاری ادراری و فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سرطانهای کلیه و مجاری ادراری و استادیار دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، به بررسی وضعیت بیماریهای کلیوی در هرمزگان، عوامل خطر و راهکارهای پیشگیری پرداخته است.
دریا:آقای دکتر، ابتدا خودتان را معرفی کنید و بفرمایید فعالیت شما در هرمزگان از چه زمانی آغاز شده است؟
به نام خدا.
بنده دکتر محمدرضا سلطانی، جراح و متخصص بیماریهای کلیه و مجاری ادراری و دارای فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سرطانهای کلیه و مجاری ادراری هستم. خوشحال هستم که به عنوان اولین فلوشیپ یوروانکولوژی در خدمت مردم خوب استان هرمزگان هستم. فعالیت خود را در بیمارستان شهید محمدی بندرعباس و درمانگاه کلینیک هرمز آغاز کردهام. پیش از این، بسیاری از بیماران برای دریافت خدمات فوق تخصصی ناچار بودند به استانهای دیگر مراجعه کنند که این موضوع هم هزینه و هم فشار زیادی برای خانوادهها ایجاد میکرد. وقتی فردی دچار بیماری جدی مانند سرطان میشود، در واقع کل خانواده درگیر این مسئله میشوند و سفرهای درمانی به شهرهای دیگر فشار مضاعفی ایجاد میکند.
دریا: یعنی اکنون امکان درمان تخصصی این بیماریها در خود استان فراهم شده است؟
خوشبختانه با پیگیریها و حمایتهای دکتر پژمان شاهرخی ریاست محترم دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، تیم تخصصی بسیار خوبی برای مدیریت بیماران مبتلا به تومورهای دستگاه ادراری در استان تشکیل شده است. درمان بیماریهای پیچیده کلیه و مجاری ادراری به صورت تیمی انجام میشود.این تیم متشکل از جراحان اورولوژی و جراحی فوقتخصصی سرطانهای کلیه و مجاری ادراری، متخصصان خون و انکولوژی، رادیوتراپی، پزشکی هستهای ورادیولوژیستها است.وقتی بیماری با تومورهای دستگاه ادراری مراجعه میکند، از مرحله تشخیص تا درمان و پیگیریهای بعدی در همین مجموعه مدیریت میشود. این روند باعث میشود بیمار در داخل استان خدمات کامل دریافت کند و نیازی به مراجعه به شهرهای دیگر نداشته باشد. مدیریت منسجم این تیم باعث شده بیماران از مرحله تشخیص تا درمان و پیگیری، در قالب یک روند هماهنگ هدایت شوند. با قدردانی از ریاست دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان تأکید می شود که تشکیل این تیم گام مهمی در ارتقای خدمات درمانی استان است.
دریا: یکی از نکاتی که زیاد درباره هرمزگان مطرح میشود، شیوع سنگ کلیه است. واقعاً این استان در معرض چنین خطری قرار دارد؟
بله. واقعیت این است که استان هرمزگان به دلیل شرایط اقلیمی گرم و میزان تعریق بالا، در محدودهای قرار دارد که ما به آن «کمربند سنگ کلیه» میگوییم. در مناطق گرم، بدن آب بیشتری از دست میدهد و اگر مصرف مایعات کافی نباشد، احتمال تشکیل سنگ کلیه افزایش پیدا میکند. کمآبی یکی از مهمترین عوامل تشکیل سنگ کلیه است. توصیه ما این است که افراد روزانه حداقل به اندازهای مایعات مصرف کنند که حدود دو لیتر ادرار در روز داشته باشند. در عمل این یعنی مصرف سه لیتر مایعات در طول روز.
دریا: علاوه بر گرما، چه عواملی خطر بیماریهای کلیوی را در هرمزگان افزایش میدهد؟
در این استان عوامل شغلی نیز اهمیت زیادی دارند. بندرعباس و برخی مناطق هرمزگان یک منطقه صنعتی محسوب میشوند و بسیاری از افراد در صنایع مختلف فعالیت میکنند. افرادی که با رنگهای آنیلینی، فلزات سنگین، حلالهای صنعتی و برخی مواد شیمیایی کار میکنند، در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به سرطانهای دستگاه ادراری هستند. به همین دلیل نظارت متخصصان طب کار در محیطهای صنعتی اهمیت زیادی دارد و کارگران نیز باید نسبت به علائم هشدار آگاهی داشته باشند.
دریا:این علائم هشدار چیست؟ مردم باید به چه نشانههایی توجه کنند؟
یکی از مهمترین علائم هشدار وجود خون در ادرار است؛ حتی اگر بدون درد باشد. متأسفانه برخی افراد وقتی یک بار خون در ادرار میبینند و بعد از مدتی برطرف میشود، آن را جدی نمیگیرند. در حالی که این میتواند نشانه بیماریهای جدی مانند سرطان مثانه یا کلیه باشد. تغییر رنگ ادرار، درد پهلو، سوزش ادرار یا تکرر ادرار نیز از دیگر علائمی هستند که باید مورد توجه قرار بگیرند. اگر فردی چنین علائمی داشت، باید سریعاً به پزشک مراجعه کند تا بررسیهای لازم انجام شود.
دریا:سنگ کلیه اگر درمان نشود چه عوارضی دارد؟
در بسیاری از موارد، سنگها در صورت بیتوجهی بزرگتر میشوند. یکی از نمونههای مهم سنگهای شاخ گوزنی است که کل سیستم جمعکننده کلیه را درگیر میکند. وقتی سنگ مدت طولانی در کلیه باقی بماند، به تدریج باعث آسیب بافت کلیه میشود و عملکرد آن کاهش پیدا میکند. در برخی موارد حتی ممکن است بخش زیادی از بافت کلیه از بین برود. به همین دلیل پیگیری و درمان به موقع اهمیت زیادی دارد.
دریا: تغذیه چه نقشی در تشکیل سنگ کلیه دارد؟
تغذیه نقش مهمی دارد. مصرف زیادنمک، فستفودها، گوشت قرمز و مواد غذایی پر اگزالات میتواند احتمال تشکیل سنگ را افزایش دهد. در مقابل، مصرف میوهها و سبزیجات بسیار مفید است. همچنین دریافت سیترات برای پیشگیری از سنگ کلیه اهمیت دارد. سیترات به طور طبیعی در میوههایی مانند لیمو و پرتقال وجود دارد و میتواند از تشکیل سنگ جلوگیری کند. حتی اضافه کردن چند قطره آبلیمو به آب مصرفی روزانه میتواند مفید باشد.
دریا: در مورد غذاهای محلی جنوب که اغلب شور هستند، چه توصیهای دارید؟
بعضی از غذاهای محلی در جنوب کشور بسیار شور هستند و مصرف زیاد آنها میتواند خطر تشکیل سنگ را افزایش دهد. البته این غذاها بخشی از فرهنگ غذایی منطقه هستند، اما توصیه ما این است که مصرف نمک کنترل شود و تعادل در رژیم غذایی رعایت شود.
دریا: در مورد سرطانهای دستگاه ادراری، شانس درمان چقدر است؟
اگر این سرطانها در مراحل اولیه تشخیص داده شوند، شانس درمان بسیار بالا است. برای مثال سرطان پروستات در بسیاری از موارد یک سرطان نسبتاً آهسته رشد است و اگر زود تشخیص داده شود میتوان سالهای طولانی زندگی با کیفیت برای بیمار فراهم کرد. اما اگر بیماری دیر تشخیص داده شود و به نقاط دیگر بدن گسترش پیدا کند، درمان بسیار سختتر خواهد شد.
دریا: یعنی مراجعه زودهنگام میتواند سرنوشت بیمار را تغییر دهد؟
قطعاً همینطور است. بسیاری از بیماران زمانی مراجعه میکنند که بیماری پیشرفت کرده است. در حالی که اگر همان علائم اولیه را جدی بگیرند و زود مراجعه کنند، درمان بسیار سادهتر و موفقتر خواهد بود. واقعیت این است که سلولهای سرطانی منتظر نمیمانند. اگر به موقع تشخیص داده نشوند، به رشد خود ادامه میدهند و درمان را دشوارتر میکنند.
دریا:در پایان چه توصیهای برای مردم هرمزگان دارید؟
مهمترین توصیه من این است که مصرف مایعات را جدی بگیرند. در اقلیم گرم هرمزگان بدن به آب بیشتری نیاز دارد. همچنین باید مصرف نمک کاهش یابد، رژیم غذایی متعادل شامل میوه و سبزیجات داشته باشند و در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی در ادرار یا دردهای کلیوی سریعاً به پزشک مراجعه کنند. پیشگیری و تشخیص زودهنگام میتواند از بسیاری از مشکلات جدی کلیوی جلوگیری کند و سلامت افراد را حفظ کند.
ثبت دیدگاه