دریانیوز // طب سنتی ايراني یا «طب ایرانی» سال‌هاست در کنار پزشکی نوین مورد توجه مردم قرار گرفته؛ اما همزمان با رشد علاقه عمومی، نگرانی‌هایی درباره خوددرمانی، نسخه‌های فضای مجازی و مراجعه به افراد فاقد صلاحیت نیز افزایش یافته است. دكتر سیدکمال حسینیان ندوشن، متخصص طب سنتی در کلینیک مشیردوانی بندرعباس، در گفت‌وگو با «دریا» بر ضرورت نگاه علمی به این حوزه تأکید می‌کند.
مسیر تخصصی طب سنتی
دکتر حسینیان توضیح می‌دهد که متخصص طب سنتی پیش از هر چیز پزشک عمومی است و پس از گذراندن آزمون دکتری وزارت بهداشت و طي دوره تخصصی وارد این حوزه می‌شود. وی می‌گوید:«طب ايراني كل نگر بوده و بطور جامع و كامل يك فرد را مورد بررسي قرار مي دهد و در امر پيشگيري و درمان مداخله مي كند؛ يعني ابتدا به پايداري سلامت افراد سالم و سپس به بحث درمان مي پردازد و فقط به چند علامت ظاهری نگاه نمی‌کند؛ سبك زندگي، سابقه پزشکی، داروهای مصرفی و شرایط جسمی بیمار و…. هم بررسی می‌شود.»
طب سنتی ،یکی از خدمات کلینیک مشیردوانی
در کلینیک مشیردوانی بندرعباس، ویزیت‌هاي طب ايراني معمولاً طولانی‌تر از ویزیت‌های معمول پزشکی است؛ زیرا بخش مهمی از درمان بر پایه مشاوره و اصلاح سبک زندگی انجام می‌شود.وی گفت: «هدف ما کنار گذاشتن داروی پزشکی نوین نیست؛ تلاش می‌کنیم درمان‌ها در کنار هم قرار گیرند.» طب سنتی در همه موارد جایگزین طب نوین نیست. حسینیان تأکید می‌کند که طب سنتی در بسیاری موارد نقش مکمل دارد و نه جایگزین:«نمی‌توانیم بگوییم همه بیماری‌ها با طب سنتی درمان می‌شود. این نگاه علمی نیست و می‌تواند به بیمار آسیب بزند و درمان بايستي بر اساس شواهد اثبات شده علمي باشد.»
نقطه آغاز حفظ سلامتي و درمان
وی گفت: اصلاح سبک زندگی در طب ایرانی بر 6 اصل خواركي ها و آشاميدني، خواب و بيداري، فعالیت بدنی و استراحت، آب و هوا، پاكسازي بدن از مواد زائد و حفظ مواد ضروري بدن و مدیریت حالت روحي، رواني و استرس انجام می‌شود. همچنین وضعیت مزاجی فرد بررسی می‌شود و با توجه به اينكه افراد داراي مزاج هاي يكساني نمي باشند، به همین دلیل نسخه واحد برای همه وجود ندارد.«ممکن است دو نفر یک علامت مشابه داشته باشند، ولي بدليل مزاج پايه و سبب بيماري، درمان‌شان متفاوت باشد.» دکتر حسینیان تأکید کرد: « این تصور که چون داروهاي مورد استفاده بصورت عموم و يا تجويز افراد فاقد صلاحيت در امر درمان، گیاهی است پس ضرر ندارد، کاملاً اشتباه است و چه بسا مي تواند عوارض جبران ناپذيري براي افراد ايجاد كند.»به‌عنوان مثال، در دوره اي بدليل توصيه هاي افراد فاقد صلاحيت در درمان، مصرف زیاد زنجبیل برای برخی بیماران مشکل‌ساز شد. وی گفت: نسخه‌های طولانی‌مدت ممنوع. «درمان باید دوره داشته باشد و بیمار بايد به فواصل مناسب ارزیابی شود و در صورت نياز به ادامه درمان ، در نسخه تجديد نظر شود. نمی‌شود یک نسخه را به مدت طولاني ادامه داد و در صورت بهبودي به ساير افراد نيز توصيه به مصرف كرد.»
تبلیغات «درمان قطعی»
حسینیان این ادعاها در مورد درمان قطعی را خطرناک می‌داند و می گوید:«درمان بسیاری از بیماری‌ها زمان می‌برد. اگر کسی می‌گوید درمان فوری دارد، مردم باید حساس شوند.» حسینیان گفت:مراكز توزيع و فروش داروهاي سنتي وظیفه خرده فروشي مواد غذايي، ادويه ها و گیاهان دارند. وی با صراحت می‌گوید:« افرادي كه خود را عطار يا حكيم مي نامند و افراد آموزش ديده بدون مجوزهاي رسمي و خارج از چارچوب آكادميك ، صلاحيت تشخیص بیماری، نسخه‌نویسی و درمان را ندارند و اين دخالت در امور درمان و جرم تلقي مي گردد.»
دیابت، ناباروری و بیماری‌های رایج
وی افزود: در مورد دیابت، طب سنتی می‌تواند با اصلاح سبك زندگي به کنترل بیماری کمک کند، اما جایگزین دارو نیست.«بیمار نباید داروهایش را خودسرانه قطع کند.»در ناباروری نیز بسته به تشخيص سبب، طب سنتی می‌تواند در کنار درمان‌های تخصصی نقش حمایتی و جايگزين داشته باشد. از مواردي كه در جامعه به اشتباه به عنوان درمان اكثر بيماري ها در طب سنتي شناخته مي شود حجامت است؛ بهتر است حجامت با تشخیص پزشک متخصص طب ايراني یا پزشكان عمومي دوره ديده و واجد صلاحيت تجويز و در مراكز داراي مجوز قانوني انجام شود.
حجامت یکی از روش‌های قدیمی طب ایرانی است، اما نسخه عمومی برای همه نیست. «ممکن است فردی اصلاً کاندید مناسبی برای حجامت نباشد.»وی همچنین بر ضرورت انجام حجامت در محیط بهداشتی و توسط فرد دارای صلاحیت تأکید می‌کند. پیام مهم دکتر حسینیان به مردم این است که خوددرمانی نکنند. همه گفته ها و نسخه‌های فضای مجازی را جدی نگیرند. گیاه دارویی هم داروست و بايد برحسب بيماري و مانند داروهاي طب رايج تجويز و استفاده شود و می‌تواند عارضه هم داشته باشد.»
سلامت جای آزمون و خطا نیست
وی گفت: طب ایرانی اگر علمی و زیر نظر متخصص طب و پزشكان دوره ديده اجرا شود، می‌تواند در کنار پزشکی نوین به سلامت مردم کمک کند. کلینیک مشیردوانی بندرعباس نیز با همین رویکرد، صبح‌ها پذیرای شهروندانی است که می‌خواهند مشکلات خود را با نگاه طب ایرانی بررسی کنند.
ثبت دیدگاه