دریانیوز//ماهها صف بنزین در هرمزگان فقط یک صف ساده برای سوختگیری نبود؛ صفی بود از ساعتها انتظار، خستگی، گرما، عصبانیت و در نهایت نارضایتی مردمی که برای انجام یکی از ابتداییترین نیازهای روزمره خود، یعنی سوختگیری خودرو، با مشکلاتی فرسایشی روبهرو بودند.برای حدود پنج ماه، رانندگان در جایگاههای سوخت هرمزگان گاه بین دو تا پنج ساعت در صف میایستادند تا نوبتشان برسد. تلختر اینکه در مواردی، پس از ساعتها انتظار، وقتی خودرو به جایگاه میرسید، به راننده گفته میشد: «بنزین تمام شده است.» طبیعی بود که تکرار چنین وضعیتی، آن هم در استانی با فاصلههای طولانی میان شهرها و روستاها، نارضایتی گستردهای ایجاد کند.هرمزگان استانی گرم و پهناور است؛ استانی که دمای هوا در برخی روزها به حدود ۵۰ درجه میرسد و خودرو برای بسیاری از مردم، بهویژه در مناطق دورافتاده، نه یک وسیله تجملی بلکه ضرورتی برای زندگی، کار و رفتوآمد است. در چنین شرایطی، ایستادن چندساعته در صف بنزین، آن هم زیر آفتاب و گرمای طاقتفرسا، فشار مضاعفی بر مردم وارد میکند.
دولت برای خودروها ۶۰ لیتر بنزین هزار و ۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر بنزین سههزار تومانی در نظر گرفته بود؛ اما همین ۱۱۰ لیتر برای برخی رانندگان در مناطق مختلف هرمزگان و مسیرهای طولانی، گاه به زحمت پاسخگوی نیاز یک یا دو روز بود. از سوی دیگر، جمعآوری کارتهای سوخت آزاد جایگاهها حداقل در نصف ماه، در کنار محدودیتهای موجود، شرایط را برای رانندگان دشوارتر کرد و برخی را به سمت بازار سیاه سوق داد؛ بازاری که در آن، بنزین گاه با قیمتهایی ۲۰ تا ۳۰ برابر نرخ رسمی عرضه میشد. وقتی یک راننده ساعتها در صف میایستد و در نهایت با تمام شدن سوخت مواجه میشود، دیگر موضوع فقط «کمبود بنزین» نیست؛ مسئله به احساس بیعدالتی و بیپناهی تبدیل میشود. نتیجه چنین وضعیتی نیز قابل پیشبینی بود: افزایش تنش، درگیری لفظی و حتی دعواهای فیزیکی در برخی جایگاهها؛ صحنههایی که نشان میداد مسئله سوخت از یک مشکل اجرایی، به یک مسئله اجتماعی تبدیل شده است.
ورود میدانی دستگاه قضایی به موضوع سوخت خودروها در استان در هفته گذشته، در این میان نقطه عطفی بود. الزام جایگاهها به سوخترسانی بدون محدودیت به خودروها، افزایش کارتهای سوخت آزاد در جایگاهها، جمعآوری عرضهکنندگان خیابانی و خارج از شبکه، توقیف خودروهای متخلف، دستور برای تعمیر نازلهای معیوب و پیگیری سایر گلوگاههای موجود، به تدریج شرایط را تغییر داد. امروز وضعیت سوختگیری در شهر بندرعباس تا حد زیادی به حالت عادی بازگشته و رانندگان، به جای ساعتها انتظار، معمولاً بین حدود پنج دقیقه تا نیم ساعت و در برخی موارد کمی بیشتر یا کمتر در صف میمانند. این تغییر نشان میدهد که وقتی مسئله با جدیت، حضور میدانی و تصمیم عملیاتی دنبال شود، میتوان بخش قابل توجهی از مشکلات را کاهش داد.
با این حال، هنوز در برخی شهرستانهای هرمزگان گلایههایی درباره صفهای سوخت وجود دارد. انتظار میرود دستگاه قضایی و مسئولان اجرایی، همانگونه که در بندرعباس ورود مؤثر داشتند، این موضوع را در همه مناطق شهری و روستایی استان نیز تا رسیدن به شرایط پایدار دنبال کنند.از سوی دیگر، وعده استاندار هرمزگان برای افزایش جایگاههای سوخت، اگر در عمل و با سرعت مناسب محقق شود، میتواند یکی از ریشههای این مشکل را هدف قرار دهد. افزایش ظرفیت عرضه، توزیع متناسب جایگاهها با جمعیت و مسیرهای مواصلاتی و پیشبینی نیاز مناطق پرتردد، بسیار مؤثرتر از آن است که مردم صرفاً با کاهش سهمیه و محدودیت دسترسی به سوخت آزاد مواجه شوند.
اما مسئله بنزین در هرمزگان و کشور، فقط با اضافه کردن چند جایگاه حل نمیشود. اگر کشور با کسری حدود ۱۴ میلیون لیتر بنزین مواجه است، راهحل پایدار باید مجموعهای از سیاستها را در بر بگیرد؛ از مقابله جدی با قاچاق سازمانیافته سوخت و سوءاستفاده از مسیرهای قانونی گرفته تا اصلاح الگوی مصرف، تولید خودروهای کممصرف و باکیفیت، توسعه خودروهای دوگانهسوز و فراهم کردن زمینه واردات خودروهای کممصرف و استاندارد. در شهری مانند بندرعباس نیز توسعه حملونقل عمومی باید از یک وعده به یک برنامه عملی تبدیل شود.راه اندازی مترو و افزایش تعداد اتوبوسها و تاکسیها، پوشش مناسب مناطق مختلف و حرکت جدی برای راهاندازی مترو میتواند بخشی از فشار مصرف سوخت را کاهش دهد و وابستگی مردم به خودروهای شخصی را کمتر کند.
کاهش سهمیه سوخت مردم و جمعآوری کارتهای سوخت آزاد، اگر بدون فراهم کردن جایگزین مناسب انجام شود، نهتنها مشکل مصرف را حل نمیکند، بلکه میتواند به افزایش بازار سیاه، شکلگیری صفهای طولانی، تنش اجتماعی و نارضایتی عمومی منجر شود. هرمزگان استانی راهبردی و در خط مقدم کشور است؛ مردمی که در گرمای طاقتفرسا در کنار زیرساختهای حیاتی کشور زندگی میکنند، نباید برای تأمین چند ده لیتر بنزین، ساعتها در صف بایستند یا نگران تمام شدن سوخت خودرویشان باشند. بنزین برای مردم هرمزگان فقط یک کالای مصرفی نیست؛ بخشی از امکان زندگی، کار و جابهجایی در استانی پهناور و گرم است. مدیریت درست سوخت باید به جای انتقال هزینه ناکارآمدیها به مردم، ریشههای مشکل را هدف بگیرد. صف بنزین وقتی کوتاه میشود که صف تصمیمهای درست و بهموقع، از همیشه طولانیتر باشد.
ثبت دیدگاه