سایه سنگین «سهمیه » بر سر کارگران ساختمانی بندرعباس

دریانیوز // کارگران ساختمانی، ستون فقرات توسعه شهری و عمرانی هستند؛ اما در استان هرمزگان، این قشر با چالش‌هایی دست‌وپنج نرم می‌کنند که امنیت شغلی و آتیه آن‌ها را با ابهام مواجه کرده است. از صف‌های طولانی انتظار برای برقراری بیمه تا حذف‌های ناگهانی به دلایل مختلف ، همگی گویای ضرورت بازنگری در تعاملات میان سازمان تأمین اجتماعی و نهادهای صنفی است. برای بررسی دقیق‌تر این مشکلات، با «اشکان امیدی»، رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی بندرعباس و رئیس کانون استان، به گفتگو نشستیم.
دریا: جناب آقای امیدی، در ابتدا تصویری از وضعیت فعلی جامعه کارگری تحت پوشش خود ارائه دهید. انجمن صنفی بندرعباس در حال حاضر چه تعداد عضو دارد و چه حوزه‌هایی را پوشش می‌دهد؟
با سلام. انجمن صنفی کارگران ساختمانی بندرعباس در حال حاضر حدود چهار هزار عضو فعال دارد که در ۳۷ رشته تخصصی از جمله آرماتوربندی، قالب‌بندی، جوشکاری اسکلت و سیار، لوله‌کشی، برق‌کاری و گچ کاری سنگ کاری کاشی کاری وسایر رسته‌های ساختمانی فعالیت می‌کنند. البته به دلیل مشکلاتی که در یک سال اخیر پیش آمد، شاهد ریزش در تعداد اعضای بیمه‌شده بودیم، اما رسالت ما صیانت از حقوق تمامی این عزیزان است.
دریا: به مشکلات یک سال اخیر اشاره کردید؛ یکی از گلایه‌های جدی کارگران، حذف ناگهانی بیمه‌ها به دلایل اقتصادی بود. این موضوع در هرمزگان به چه شکلی رخ داد؟
متأسفانه سال گذشته شاهد بودیم که سازمان تأمین اجتماعی بر اساس معیارهایی همچون داشتن دستگاه کارت‌خوان (POS) ، اقدام به تعلیق بیمه بسیاری از کارگران کرد. در بسیاری از موارد، این کارت‌خوان‌ها متعلق به مشاغل خانگی همسران کارگران بود که صرفاً برای امرار معاش حداقلی تهیه شده بود. این اقدام بدون اطلاع‌رسانی قبلی و به‌صورت ضربتی انجام شد که نتیجه‌ای جز گرفتاری کارگران و قطع سوابق بیمه‌ای آن‌ها به مدت چندین ماه نداشت.
دریا: چالش بازرسی‌های میدانی تأمین اجتماعی همواره مورد نقد انجمن بوده است. چرا این فرآیند در استان ما با کندی مواجه است؟
این یکی از نقاط ضعف جدی است. در حالی که در استان‌هایی نظیر فارس و اصفهان، بازرسی‌ها به سرعت و حتی به‌صورت روزانه انجام می‌شود، در هرمزگان شاهد هستیم که بازرسی‌ها گاهی بیش از۳۰ روز یا بیشتر زمان می‌برد. ماهیت کار ساختمانی، فصلی و مقطعی است؛ کارگر ممکن است در یک پروژه چهار روز کار داشته باشد. وقتی بازرس پس از دو هفته مراجعه می‌کند و کارگر در آن محل حضور ندارد، گزارش منفی رد می‌شود. این عدم هماهنگی، باعث تضییع حق کارگر می‌شود.
دریا: راهکار پیشنهادی شما برای خروج از این وضعیت بروکراسیِ ناکارآمد چیست؟
راهکار اساسی، «اعتماد به نهادهای صنفی و برون‌سپاری بازرسی‌ها» است. ما بارها رایزنی کرده‌ایم که مسئولیت بازرسی میدانی به انجمن صنفی واگذار شود. ما متعهد می‌شویم فرآیند بازرسی را ظرف ۳ تا ۵ روز به سرانجام برسانیم. تأمین اجتماعی نیز می‌تواند با تعریف یک «ضریب خطا»، نظارت عالیه خود را حفظ کند. این اقدام نه‌تنها سرعت کار را بالا می‌برد، بلکه بار اداری سازمان را نیز کاهش می‌دهد.
دریا: در بحث سهمیه‌های جدید بیمه، وضعیت بندرعباس به چه صورت است؟ گویا لیست انتظار طولانی وجود دارد؟.
بله، در حال حاضر حدود یک هزار کارگر واجد شرایط در لیست انتظار داریم که برخی از آن‌ها بیش از دو سال و نیم است که ثبت‌نام کرده‌اند. سهمیه‌بندی‌ها فعلاً بر اساس حق بیمه‌های واریزی از محل پروانه‌های ساختمانی شهرداری تعیین می‌شود که متأسفانه با حجم متقاضیان همخوانی ندارد. برای سال جاری نیز سهمیه بسیار محدودی باقی مانده که به هیچ وجه پاسخگوی نیاز استان نیست.
دریا: انجمن در حوزه تسهیل فرآیند صدور کارت‌های مهارت و آموزش چه اقداماتی انجام داده است؟
در گذشته فرآیند تاییدیه فنی و حرفه‌ای و نامه‌نگاری‌های مربوطه بیش از یک ماه طول می‌کشید، اما با تلاش انجمن این زمان را به زیر ۱۵ روز رسانده‌ایم و هدف‌گذاری ما کاهش آن به زیر ۱۰ روز است. همچنین در بحث ایمنی و حل اختلاف، سال گذشته موفق شدیم بیش از۶۰ پرونده اختلاف میان کارگر و کارفرما را پیش از ارجاع به مراجع قضایی، در داخل انجمن حل و فصل کنیم.
دریا: سخن پایانی شما با مسئولان اجرایی استان؟
مطالبه ما حداقلی است؛ کارگری که در ارتفاع و در شرایط سخت اقلیمی هرمزگان فعالیت می‌کند، نباید دغدغه قطع بیمه یا نوبت‌های چند ساله را داشته باشد. از مسئولان تأمین اجتماعی استان انتظار داریم تعامل با انجمن را افزایش داده و در بحث بازرسی‌ها و تخصیص سهمیه‌ها، نگاهی واقع‌بینانه به شرایط سخت کارگران ساختمانی داشته باشند.در ضمن تشکر
می کنیم از مسئولین و کارمندهای محترمی که در سازمان تامین اجتماعی و فنی و حرفه‌ای با ما همکاری دارند و در جهت رفع مشکلات کارگران ما را یاری می کنند.