دریانیوز// بخش کشاورزی یکی از ارکان اصلی تأمین امنیت غذایی، اشتغال و توسعه اقتصادی در کشور به شمار میرود و نقش مهمی در معیشت خانوارهای روستایی و رونق اقتصادی مناطق مختلف دارد. با این حال، تولید محصولات کشاورزی به تنهایی نمیتواند تضمینکننده سودآوری و پایداری اقتصادی این بخش باشد؛ زیرا بخش قابل توجهی از محصولات به دلیل فسادپذیری بالا، نبود امکانات نگهداری، مشکلات بازاررسانی و عرضه به صورت خام، با کاهش ارزش اقتصادی یا حتی ضایعات مواجه میشوند. در چنین شرایطی، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی به عنوان حلقه تکمیلکننده زنجیره تولید، اهمیت ویژهای پیدا میکند.صنایع تبدیلی کشاورزی مجموعهای از فعالیتها و فرآیندهایی است که طی آن محصولات خام کشاورزی به فرآوردههایی با ارزش افزوده بیشتر تبدیل میشوند. این صنایع با افزایش ماندگاری محصولات، کاهش ضایعات، بهبود کیفیت، ایجاد تنوع در تولید و افزایش قابلیت صادرات، نقش مؤثری در ارتقای بهرهوری بخش کشاورزی ایفا میکنند. تجربه کشورهای توسعهیافته نشان داده است که بخش قابل توجهی از درآمد و ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی نه در مرحله تولید، بلکه در فرآوری، بستهبندی، نگهداری و عرضه آنها ایجاد میشود.
استان هرمزگان به دلیل شرایط اقلیمی خاص، تنوع محصولات کشاورزی و تولید محصولات گرمسیری و خارج از فصل، از ظرفیتهای کمنظیری برای توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی برخوردار است. تولید سالانه انواع خرما، لیموترش، نارنگی، انبه، موز، گواوا، صیفیجات و سایر محصولات باغی و زراعی، هرمزگان را به یکی از قطبهای مهم کشاورزی کشور تبدیل کرده است. با وجود این ظرفیت عظیم، بخشی از محصولات تولیدی استان همچنان به صورت خام و بدون فرآوری مناسب به بازار عرضه میشود که این مسئله موجب کاهش سهم تولیدکنندگان از ارزش واقعی محصولات و افزایش آسیبپذیری آنان در برابر نوسانات بازار میشود.راهاندازی صنایع تبدیلی کشاورزی در هرمزگان میتواند نقش مهمی در تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی ایفا کند. ایجاد واحدهای فرآوری خرما، تولید شیره و فرآوردههای جانبی، کارخانههای بستهبندی و فرآوری مرکبات، تولید کنسانتره و آبمیوه، صنایع خشککردن و بستهبندی محصولات باغی و سبزیجات و همچنین واحدهای سردخانهای، از جمله زیرساختهایی هستند که میتوانند ارزش اقتصادی تولیدات کشاورزی استان را چندین برابر افزایش دهند.توسعه این صنایع علاوه بر کاهش ضایعات محصولات کشاورزی، زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم را در مناطق روستایی و کمتر برخوردار فراهم میکند. همچنین با ایجاد بازار پایدار برای محصولات کشاورزان، انگیزه تولید افزایش یافته و درآمد بهرهبرداران بخش کشاورزی بهبود مییابد. از سوی دیگر، فرآوری محصولات و تولید کالاهای استاندارد و بستهبندیشده، امکان حضور مؤثرتر در بازارهای داخلی و صادراتی را فراهم میسازد؛ مزیتی که برای استانی همچون هرمزگان با دسترسی به بنادر و بازارهای بینالمللی از اهمیت دوچندان برخوردار است.بنابراین توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی در هرمزگان نه تنها یک نیاز اقتصادی، بلکه ضرورتی راهبردی برای جلوگیری از خامفروشی، افزایش ارزش افزوده، ایجاد اشتغال پایدار، کاهش ضایعات و تقویت صادرات محصولات کشاورزی محسوب میشود.
تحقق این هدف نیازمند حمایت دولت، جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی، توسعه زیرساختهای لازم و برنامهریزی منسجم برای تکمیل زنجیره تولید از مزرعه تا بازار است.
بهرهبرداری از ۶ پروژه صنایع تبدیلی کشاورزی در هرمزگان با ظرفیت بیش از ۶۷ هزار تن
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان از بهرهبرداری شش پروژه صنایع تبدیلی و غذایی همزمان با هفته جهاد کشاورزی در چهار شهرستان استان خبر داد و گفت: این طرحها با ظرفیت تولیدی ۶۷ هزار و ۱۸۰ تن و ایجاد بیش از ۴۲۰ فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم، گامی مهم در توسعه زنجیره ارزش محصولات کشاورزی و دریایی استان به شمار میروند.مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان از افتتاح شش پروژه در حوزه صنایع تبدیلی و غذایی همزمان با هفته جهاد کشاورزی خبر داد و اظهار کرد: این طرحها با هدف افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی و آبزیپروری، کاهش ضایعات و تقویت زیرساختهای تولید و فرآوری در استان به بهرهبرداری رسیدهاند.مجید کمالی با اشاره به پراکندگی این پروژهها در چهار شهرستان هرمزگان افزود: طرحهای افتتاحشده از تنوع بالایی برخوردار بوده و بخشهای مختلف فرآوری، بستهبندی و نگهداری محصولات کشاورزی و دریایی را پوشش میدهند.وی ادامه داد: در شهرستان میناب، یک واحد بستهبندی حبوبات و برنج با ظرفیت ۶۰۰ تن راهاندازی شده که زمینه اشتغال ۱۰ نفر به صورت مستقیم و ۳۰ نفر به صورت غیرمستقیم را فراهم کرده است.
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان همچنین از بهرهبرداری دو پروژه بزرگ در شهرستان بندرعباس خبر داد و گفت: این طرحها شامل واحدهای بستهبندی سبزیجات و صیفیجات و سردخانه بالای صفر هستند که مجموع ظرفیت آنها به حدود ۱۰ هزار تن میرسد و نقش مهمی در حفظ کیفیت و افزایش ماندگاری محصولات کشاورزی استان خواهند داشت.کمالی با اشاره به ظرفیتهای بخش شیلات و صنایع وابسته در استان تصریح کرد: در شهرستان بندرلنگه نیز پروژه تولید پودر ماهی غیرخوراکی با ظرفیت ۴۸ هزار تن به بهرهبرداری رسیده که علاوه بر ایجاد اشتغال، به تکمیل زنجیره فرآوری محصولات دریایی کمک خواهد کرد.وی افزود: در شهرستان جاسک نیز دو طرح فرآوری محصولات دریایی شامل واحد عملآوری آبزیان و سردخانه زیرصفر با ظرفیت سه هزار و ۸۳۰ تن و واحد تولید پودر ماهی غیرخوراکی با ظرفیت چهار هزار و ۸۰۰ تن افتتاح شده است.مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان در پایان با اشاره به آثار اقتصادی این طرحها اظهار داشت: مجموع ظرفیت ایجادشده از محل بهرهبرداری این شش پروژه به ۶۷ هزار و ۱۸۰ تن میرسد و با راهاندازی آنها، ۱۳۷ فرصت شغلی مستقیم و ۲۸۵ فرصت شغلی غیرمستقیم در استان ایجاد شده است؛ موضوعی که میتواند نقش مؤثری در توسعه اقتصادی، کاهش ضایعات محصولات و حمایت از تولیدکنندگان و فعالان بخش کشاورزی و شیلات هرمزگان داشته باشد.درنتیجه، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی در بخش کشاورزی، یکی از اساسیترین راهبردهای تحول اقتصادی در استانهای دارای ظرفیت تولیدی بالا مانند هرمزگان است.
در شرایطی که بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی و شیلاتی همچنان به صورت خام وارد بازار میشوند، نبود زیرساختهای کافی برای فرآوری، بستهبندی و نگهداری موجب کاهش ارزش افزوده و هدررفت بخشی از تولیدات میشود. از این رو، گسترش صنایع تبدیلی نه یک انتخاب فرعی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای تکمیل زنجیره تولید و افزایش بهرهوری اقتصادی به شمار میرود.این رویکرد میتواند نقش مهمی در کاهش خامفروشی و افزایش سودآوری بخش کشاورزی ایفا کند. تبدیل محصولات اولیه به فرآوردههای قابل عرضه در بازارهای داخلی و خارجی، علاوه بر افزایش ماندگاری محصولات، امکان حضور مؤثرتر در بازارهای رقابتی را نیز فراهم میکند. بنابراین ارزش واقعی تولیدات کشاورزی به جای مرحله برداشت، در فرآیندهای پس از تولید شکل میگیرد و این امر به تقویت اقتصاد محلی و ملی کمک میکند.از سوی دیگر، توسعه صنایع تبدیلی زمینهساز ایجاد اشتغال پایدار در مناطق مختلف استان خواهد بود. استقرار واحدهای فرآوری در نزدیکی مراکز تولید، علاوه بر کاهش هزینههای حملونقل و ضایعات، باعث افزایش فرصتهای شغلی مستقیم و غیرمستقیم برای جوانان و نیروهای متخصص میشود.
این موضوع همچنین میتواند از مهاجرت نیروی کار به شهرهای بزرگ جلوگیری کرده و به توزیع متوازن جمعیت کمک کند.هرمزگان با برخورداری از ظرفیتهای گسترده در تولید خرما، محصولات گرمسیری، صیفیجات و آبزیان، از مزیتهای مهمی برای توسعه صنایع تبدیلی برخوردار است. همچنین دسترسی به آبهای آزاد و بازارهای منطقهای و بینالمللی، این استان را در موقعیتی ممتاز برای توسعه صادرات محصولات فرآوریشده قرار داده است. بهرهگیری صحیح از این مزیتها میتواند نقش مهمی در تقویت صادرات غیرنفتی و افزایش درآمدهای ارزی کشور داشته باشد.در مجموع، توسعه صنایع تبدیلی در هرمزگان به عنوان یک راهبرد کلیدی، میتواند ضمن افزایش ارزش افزوده تولیدات کشاورزی، به کاهش خامفروشی، ایجاد اشتغال پایدار، توسعه صادرات و ارتقای جایگاه اقتصادی استان کمک کند. تحقق این هدف نیازمند سرمایهگذاری هدفمند، حمایت از بخش خصوصی و ایجاد زیرساختهای مناسب در زنجیره تولید تا بازار است؛ مسیری که در صورت تحقق، میتواند آیندهای پایدارتر و پویاتر برای اقتصاد کشاورزی استان رقم بزند.
ثبت دیدگاه