دریانیوز // بندرعباس این روزها فقط با گرمای هوا شناخته نمیشود؛ در راهروهای شلوغ بیمارستان شهید محمدی، روایت دیگری هم جریان دارد؛ روایت بیماران شکستگی، دردهای شدید زانو، پارگی تاندونها، تصادفهای جادهای و سالمندانی که سالها با ساییدگی مفاصل زندگی کردهاند.
در استانی که حجم تصادفات، مشاغل سنگین، کارهای بندری و فشارهای فیزیکی بالاست، ارتوپدی عملاً یکی از پرکارترین بخشهای درمانی محسوب میشود؛ بخشی که به گفته پزشکان، بیش از نیمی از بار اتاقهای عمل را به دوش میکشد.برای بررسی وضعیت خدمات ارتوپدی، چالشهای درمانی و نقش خیرین سلامت، با دکتر «معین خوری» متخصص ارتوپدی و عضو کادر درمان بیمارستان شهید محمدی بندرعباس گفتوگو کردیم؛ پزشکی جوان که فارغالتحصیل دانشگاه علوم پزشکی تهران است و سه سال گذشته را صرف توسعه خدمات ارتوپدی در مرکز استان کرده است.
در هرمزگان تقریباً همه اعمال ارتوپدی انجام میشود
دکتر معین خوری در ابتدای این گفتوگو با تشریح خدمات موجود در بیمارستان شهید محمدی گفت:«ما در حوزه ارتوپدی از درمان شکستگیها و آسیبهای اورژانسی گرفته تا جراحیهای تخصصی و الکتیو( غیر اورژانسی) را در بیمارستان شهید محمدی انجام میدهیم. پارگی تاندونها، آسیب عصبها، پیوند اندام، جراحیهای دست و پا، ترمیم رباط صلیبی، مینیسک، تعویض مفصل و بسیاری از اعمال تخصصی دیگر در این مرکز قابل انجام است.» وی تأکید کرد که برخلاف تصور عمومی، ارتوپدی فقط محدود به شکستگی نیست: «بیش از ۵۰ درصد بیماران ارتوپدی ما اصلاً شکستگی ندارند. دردهای مزمن زانو، گردن، شانه، مشکلات مفصلی و ساییدگیها بخش بزرگی از مراجعات را تشکیل میدهد.» وی با اشاره به توان علمی پزشکان استان افزود:«از نظر تخصص و دانش پزشکی و تعدد پزشک کمبودی نداریم و تقریباً هیچ بیماری اورژانسی ارتوپدی نیست که مجبور شویم برای درمانش بیمار را اعزام کنیم؛ مگر در مواردی که پروتز یا تجهیزات خاص در دسترس نباشد » علی رغم کمبود های شدید و سختی های طاقت فرسا ، با تلاش پزشکان و برخی مسئولین وقت، این همت جمعی وجود دارد که هیچ بیماری بدون کامل شدن روند درمان، بيمارستان را ترک نکند و سلامت مردم و نام نیک بیمارستان را با چنگ و دندان حفظ کنند.
گردن موبایلی؛ بیماری خاموش نسل جدید
یکی از بخشهای مهم این گفتوگو، هشدار درباره افزایش دردهای گردنی ناشی از استفاده طولانیمدت از تلفن همراه بود؛ پدیدهای که امروز در مقالات علمی دنیا با عنوان “Text Neck” یا «گردن موبایلی» شناخته میشود.دکتر خوری توضیح داد:«وقتی سر در حالت طبیعی قرار دارد، فشار وارد بر گردن حدود
۲ تا ۳ کیلوگرم است، اما زمانی که فرد سر را به سمت پایین خم میکند و ساعتها به موبایل نگاه میکند، این فشار ممکن است تا ۳۰ کیلوگرم افزایش پیدا کند.» وی افزود:«بسیاری از مردم فکر میکنند هر درد گردنی یعنی دیسک گردن، در حالی که اغلب این دردها ناشی از فشار عضلانی و التهاب عضلات است و الزاماً نیازی به MRI ندارد.» وی از مردم خواست بدون اصرار بیمورد برای تصویربرداری، اجازه دهند پزشک براساس معاینه تصمیم بگیرد.
زنگ خطر برای زانوهای فرسوده
بخش مهمی از صحبتهای این متخصص ارتوپدی به معضل گسترده ساییدگی زانو اختصاص داشت؛ مشکلی که بهویژه در زنان و افراد بالای ۵۰ سال شیوع بالایی دارد.دکتر خوری گفت:«بسیاری از دردهای زانوی افراد بالای ۵۰ سال ناشی از ساییدگی مفصل است و تشخیص آن معمولاً با عکس ساده قابل انجام است. متأسفانه در برخی موارد MRI غیرضروری نوشته میشود که فقط هزینه اضافی به بیمار وسیستم درمانی استان تحمیل میکند و زمان انتظار برای بیماران طولانی می شود.» وی صریحتر ادامه داد:«مردم نباید برای MRI به پزشک فشار بیاورند. در سنین بالا، بسیاری از آسیبهای بافت نرم طبیعی هستند و درمان جراحی هم ندارند.» وی درباره تبلیغات داروهای غضروفساز نیز هشدار داد:«تا امروز هیچ دارویی در دنیا تولید نشده که غضروف از بین رفته زانو را بازسازی کند. بسیاری از تبلیغات بازار، جنبه تجاری دارد.»
سبک زندگی اشتباه؛ عامل تخریب مفاصل
به گفته این متخصص ارتوپدی، نوع زندگی سنتی در کنار کمتحرکی، فشار زیادی به مفاصل وارد میکند. وی توصیه کرد: استفاده از توالت فرنگی،پرهیز از نشستن روی زمین، کاهش بالا و پایین رفتن از پله ، نماز خواندن روی صندلی در موارد پیشرفته، تقویت عضلات ران و زانو، مصرف ویتامین D، کلسیم و منیزیم، ورزش منظم میتواند روند تخریب مفاصل را کندتر کند. وی تأکید کرد:«هر بار نشستن و بلند شدن از زمین، بخشی از غضروف زانو را تحت فشار قرار میدهد.»
تعویض مفصل؛ جراحیای که زندگی را برمیگرداند
دکتر خوری از جراحی تعویض مفصل زانو و لگن بهعنوان یکی از موفقترین جراحیهای قرن یاد کرد و گفت: «بیماری که سالها با عصا راه میرفته، بعد از عمل میتواند دوباره مستقل زندگی کند. این جراحی فقط درمان یک درد نیست؛ بازگرداندن انسان به زندگی عادی است.» با این حال، وی مهمترین نگرانی این جراحی را عفونت دانست و افزود:«اگر عفونت ایجاد نشود، معمولاً نتیجه عمل بسیار رضایتبخش خواهد بود.»
چالش اصلی: کمبود اتاق عمل و تجهیزات
اما مهمترین بخش این گفتوگو، جایی بود که بحث از کمبود امکانات به میان آمد؛ موضوعی که به گفته دکتر خوری، امروز به یکی از موانع اصلی توسعه خدمات درمانی در هرمزگان تبدیل شده است.وی گفت:«مشکل امروز و احتمالا آینده نزدیک، کمبود پزشک نیست؛ کمبود اتاق عمل، برخی تجهیزات و همچنین تکنسین بیهوشی و تکنسین اتاق عمل است.» به گفته وی، در بسیاری از ساعات روز، به دلیل تراکم زیاد جراحی و پر بودن اتاق عمل و کمبود اتاق، ظرفیت کادر پزشکی حاضر در اتاق عمل غیر قابل استفاده میگردد. وی با اشاره به پروژههای بیمارستانی جدید استان اظهار امیدواری کرد که با بهرهبرداری از مراکز جدید از جمله بیمارستان ۲۶۴ تختخوابی نفت ستاره الحاقی بیمارستان شهیدمحمدی و ۵۳۱ تختخوابی بندرعباس، بخشی از مشکلات درمانی از جمله کمبوداتاق عمل، تخت و تجهیزات درمانی در هرمزگان برطرف شود.
جایی که خیرین میتوانند جان نجات دهند و یک درمان با کیفیت را به بیمار هدیه کنند
اما شاید مهمترین پیام این گفتوگو خطاب به مسئولین استانی و علی الخصوص خیرین سلامت و صنایع در راستای ایفای نقش مسئولیت های اجتماعی شان بود. دکتر خوری با صراحت گفت:«ارتوپدی بیشترین حجم عملهای جراحی بیمارستان را انجام میدهد، اما ابزارهای جراحی ما فرسوده و بسیار گران هستند.» او از «دریلهای ارتوپدی» بهعنوان یکی از حیاتیترین تجهیزات نام برد: «دریلهای ارزانقیمت خیلی زود خراب میشوند، روغن پس میدهند و حتی میتوانند ریسک عفونت را بالا ببرند. در حالی که دریلهای استاندارد خارجی کیفیت بسیار بالاتری دارند، اما قیمت آنها به میلیاردها تومان میرسد.» به گفته این پزشک، کمک خیرین و صنایع در تأمین تجهیزات زیر میتواند تحول بزرگی در درمان بیماران ایجاد کند:
– دریلهای تخصصی ارتوپدی
– دستگاه آرتروسکوپی ارتوپدی
– ابزار ترمیم عصب
– ارههای جراحی ارتوپدی
– تخت های جراحی مخصوص ارتوپدی
– چراغ هالوژن برای دید بهتر جراح درحین جراحی
– تشک های مواج جهت جلوگیری از زخم بستر بیماران
– و سایر ابزار های متنوع ارتوپدی که وجودش کیفیت درمان بیمار را به صورت چشم گیر تغییر خواهد داد و بیمار از یک درمان درجه یک منتفع خواهد شد.
وی تأکید کرد:«وقتی ابزار خوب در اختیار جراح باشد، اولین کسی که سود میبرد بیمار است.»
شهید محمدی؛ بیمارستانی برای کل جنوب
دکتر خوری معتقد است بیمارستان شهید محمدی فقط متعلق به بندرعباس نیست:«بیماران از سراسر هرمزگان و حتی جنوب کرمان به این مرکز مراجعه میکنند. اینجا مرکز درمانی کل منطقه است و نیاز به نگاه ویژه دارد.» وی همچنین خطاب به مسئولان ذی نفوذ استانی، حاکمیتی، سرمایه های انسانی – اجتماعی و در نهایت دانشگاه علوم پزشکی گفت و خواست که نگاه جدیتر و قاطع به تأمین تجهیزات و نیروی انسانی و تکمیل هر چه سریع تر پروژه های سلامت در بندرعباس داشته باشند، و حل ابَر مشکلات سلامت شهرِ به سرعت در حال توسعه بندرعباس را صرفا بر عهده مسئولین دانشگاه واگذار ننمایند.
تیم درمان و دانشگاه علوم پزشکی را با مشکلات سیستم و سلامت تنها نگذارند. دست کمکی که در تمامی کشور های جهان اول بصورت بنیادین وجود دارد و مهمترین دغدغه مسئولین عالی رتبه یک ایالت، ابتدا رفاه نسبی و سپس رهیافت و جذب هزینه برای سلامت مردم شان است. به عنوان یک هرمزگانی از ورود کم فروغ و غیر قاطع مسئولان استانی به بحث تسریع پیشرفت در سلامت مردمم (خود ما ) نقد جدی داشته، اما امید داریم که این نقد و یادآوری ها تلنگری باشد برای آن بزرگواران استانی جهت ادای وظیفه ای که چند صباحی افتخار خدمت به مردم خودشان در این مناصب را دارند. بایست از فرصت کم نظیر حضور مسئولان بومی برای تعاليِ سریع استان، علی الخصوص سلامت و درمان بهره جست.
سخن پایانی؛ ورزش، سرمایه سالهای پیری
این متخصص ارتوپدی در پایان گفتوگو، مهمترین توصیه خود را در یک جمله خلاصه کرد:«ورزش، بهترین سرمایهگذاری برای سالهای پایانی عمر است.» وی افزود:«کسی که امروز ورزش میکند، سالمندی آرام تر و شاداب تری خواهد داشت؛ اما بدون ورزش مستمر ، سالهای آخر عمر را در بستر و با درد خواهد گذراند.».
ثبت دیدگاه