دریانیوز // تضاد میان قطب اقتصادی بودن بندرعباس و فقر عریان در برخی محلاتش، نه یک اتفاق، که یک خطای استراتژیک در حکمرانی محلی است. گزارش زیر را با نگاهی نقادانه و با قلمی که در راهروهای «روزنامه دریا» پرورانده شده، تنظیم شده است. این گزارش فراتر از یک خبر معمولی، تصویری است از آنچه در سایه سکوت صنایع و بیمسئولیتیهای اجتماعی رخ میدهد. بندرعباس؛ شهرِ دودکشها، اسکلهها و پولهای کلان. اینجا قرار است ویترین توسعهی ایران باشد. اما وقتی از خیابانهای عریض و تابلوهای پرزرق و برق فاصله بگیرید و به محله «کمربندی» برسید، حقیقتِ تلخی زیر آفتاب سوزان جنوب خودنمایی میکند. جایی که نه خبری از درآمدهای نجومی است و نه نوری از مسئولیت اجتماعی صنایع. در این میان، نهادهای مردمنهاد، چون «مرکز نیکوکاری همای رحمت»، تنها سدِ شکستخورده در برابر سیل فقر نیستند؛ آنها سدی هستند که با دستهای خالی، جلوی فاجعهی انسانی را گرفتهاند. امروز در گفتگو با مصطفی جهانگیری زرکانی ، معاون اجرایی و نایبرئیس هیئتعامل این مرکز، ورقهای تازهای از وضعیت معیشتی این بخش از شهر را تورق کردیم.
«نان مهربانی»؛ مرهمی بر زخمهایِ گرسنگی
وقتی از او میپرسم «قضیه نان مهربانی چیست؟»، پاسخ جهانگیری صریح است، اما در پسِ این صراحت، دردی نهفته است: «طرح ما ساده است؛ تهیه ژتون نان و اهدای آن به خانوادههای کمبضاعت. مددجویان با این ژتونها به نانوایی میروند و نان را رایگان دریافت میکنند. ما هزینه را مستقیم به نانوایی پرداخت میکنیم.» وی با اشاره به این که این فرآیند از ۵ سال پیش تاکنون در جریان است، میافزاید: «روزانه حدود ۱۰۰ قرص نان تافتون از نانوایی فهیم در کوچه آدینه ۵ تامین میشود. هر خانواده روزانه حدود ۱۰ نان دریافت میکند. اگرچه تعداد نیازمندان بسیار بیشتر از این ارقام است، اما دست ما هم به اندازه کمکهای مردمی باز است.»
حقیقتِ تلخِ محلهی کمربندی
جهانگیری در حالی که در دفتر مرکز در خیابان بیستمتری شاهد (نبش کوچه شاهد ۸) با من صحبت میکند، تصویری از گستردگی فقر ارائه میدهد که برای مسئولین شهری باید هشداردهنده باشد: «ما در حال حاضر حدود ۱۲۰ خانوار را در محدوده کمربندی تحت پوشش داریم. شرایط طوری است که دهکهای پایین جامعه، حتی برای تأمین قوت لایموت -که نان است- نیز دچار استیصال شدهاند.» نکته قابل تامل اینجاست: این مرکز نیکوکاری در سال ۹۹ توسط خانم مرضیه میری و خودِ جهانگیری تاسیس شد. آنها در ابتدا دایره فعالیتشان وسیعتر بود و محلههای «نخل پیرمرد» و «آیتالله غفاری» را هم پوشش میدادند. اما چرا حالا محدود به کمربندی شدهاند؟ پاسخ، تلخ و گزنده است: «کاهش کمکهای مردمی.» وقتی پرسیدم وضعیت کمکها چگونه است، سکوت میکند و میگوید: «صنایع بزرگ منطقه، در راستای ایفای نقش مسئولیتهای اجتماعیشان، کمکی نکردند.» این جمله، نمک بر زخمِ این شهر است. اینجا قطب اقتصادی است، اما سفرهی خانوادههای کارگر و حاشیهنشینِ این منطقه، به صدقه و ژتونهای نان وابسته است، در حالی که صنایع عظیم، بی تفاوت به این محلات، تنها دود و آلودگیشان را به سینه مردم فرو میکنند.
فراتر از نان؛ دردی که درمان ندارد
جهانگیری که خود سابقهی فعالیت در هیئتامنای مسجد «محمد رسولالله» کمربندی شیر اول را دارد، به خوبی میداند که فقر، تکبعدی نیست. مرکز نیکوکاری همای رحمت، تنها به توزیع نان بسنده نکرده است. لیست فعالیتهایشان طولانی است:
ایستگاه ثابت افطاری در ۳۰ شب ماه مبارک رمضان.
ایستگاه صلواتی در اعیاد و مراسمات مذهبی.
پویش «نذر آب» در دهم محرم.
مشارکت در هزینههای درمان سرپایی نیازمندان.
تامین تجهیزات دیجیتال (گوشی موبایل) برای دانشآموزان در دوران جنگ.
او ۴۳ ساله است و تمام وقتش را صرف ثبت عملکردها و کارهای اجرایی مرکز میکند. حرفهایش بویِ دلسوزی میدهد، اما ته صدایش بویِ خستگی. خستگی از اینکه چرا باید یک مرکز کوچک نیکوکاری، جورِ تمامِ سازمانهای حمایتی و مسئولیتهای مغفولماندهی صنایع را به تنهایی بکشد.
یک سوال باقی میماند
در پایان گفتگو، وقتی از او میپرسم «آیا این نان دادنها، راهحل نهایی است؟»، نگاهش به خیابان است. میداند که نیست. اینها مُسکن است؛ نه درمان. درمان، اشتغال است، توسعه متوازن است و اجرای درست مسئولیتهای اجتماعی صنایع که در بندرعباس، بیشتر شبیه یک شوخیِ تلخ است. شهروندان و خیرینی که میخواهند ذرهای از این بار سنگین را بردارند، میتوانند به دفتر مرکز در ۲۰ متری شاهد، نبش کوچه شاهد ۸، کنار پارک شاهد مراجعه کنند یا با شماره ۰۹۱۷۹۰۳۹۸۰۸ تماس بگیرند.
سخن آخر با مسئولان
این گزارش، نه یک تعریف و تمجید از یک خیریه، که آیهای از وضعیت عملکردی دستگاه های دولتی ماست. وقتی نانِ مردم، وابسته به ژتونهای یک مرکز نیکوکاری محلی است، یعنی یک جای کار در سیستم اجرایی این شهر بهشدت میلنگد. آیا وقت آن نرسیده است که به عنوان تصمیمگیران این شهر، نگاهی جدیتر به صنایعِ مستقر در این جغرافیا داشته باشید؟ آنها از زمین و آسمان این شهر نفع میبرند، اما سفرهی مردمِ کمربندی را خیرینِ محلی پهن میکنند. این تضاد، نه اخلاقی است و نه پایدار.
ثبت دیدگاه