دریانیوز//موضوع حجاب و نوع پوشش در سالهای اخیر به یکی از بحثبرانگیزترین مسائل اجتماعی کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی روانشناختی دارد و نمیتوان نسبت به تغییرات آن در فضای عمومی جامعه بیتفاوت بود. در بسیاری از شهرها، از جمله بندرعباس، بخشی از شهروندان نسبت به آنچه تغییر محسوس در الگوهای پوشش میدانند، ابراز نگرانی و نارضایتی میکنند و معتقدند فاصله میان برخی پوششهای رایج و هنجارهای پذیرفتهشده در جامعه افزایش یافته است. در سطح شهر، در برخی موارد پوششهایی مشاهده میشود که از نگاه بخش قابل توجهی از مردم، با معیارهای عرفی و فرهنگی جامعه همخوانی ندارد. لباسهای بسیار کوتاه، بدننما، تنگ یا پوششهایی که بخشهایی از بدن را نمایان میکنند، در برخی فضاهای عمومی بیشتر از گذشته به چشم میخورند. این مسئله بهخصوص در محیطهایی که اقشار مختلف جامعه در کنار یکدیگر حضور دارند، میتواند زمینهساز شکلگیری بحثها و واکنشهای اجتماعی متفاوت شود.
بندرعباس نیز به دلیل ویژگیهای خاص اقلیمی، فرهنگی و گردشگری خود شرایط ویژهای دارد. گرمای هوا و رطوبت بالا، بدون تردید بر انتخاب نوع لباس تأثیر میگذارد و بسیاری از شهروندان به دنبال پوششی سبک و مناسب برای شرایط آبوهوایی هستند. با این حال، میان لباس خنک و راحت از یک سو و لباسهایی که از نظر عرف عمومی نامتعارف یا بدننما تلقی میشوند از سوی دیگر، تفاوت وجود دارد. به نظر میرسد توجه همزمان به شرایط اقلیمی و ملاحظات فرهنگی میتواند به ایجاد الگوی مناسبتری از پوشش در این شهر کمک کند.موضوع دیگری که نمیتوان از آن چشم پوشید، نقش بازار پوشاک در تغییر الگوهای لباس است. امروز بخش قابل توجهی از آنچه در ویترین فروشگاهها، مراکز خرید و صفحات فروش اینترنتی عرضه میشود، تابع تقاضای بازار و همچنین روندهای مد است. هنگامی که عرضه لباسهای پوشیده، متعارف و در عین حال زیبا و متناسب با شرایط آبوهوایی کاهش پیدا کند، انتخاب برای خانوادهها و افرادی که به دنبال چنین پوششی هستند نیز دشوارتر میشود. این مسئله درباره فروشندگان فروشگاههای پوشاک نیز مطرح است.
در برخی واحدهای صنفی، نوع پوشش فروشندگان با معیارهایی که بخشی از جامعه برای محیط کار و فضای عمومی مناسب میداند، فاصله گرفته است. طبیعی است که فروشنده، به عنوان نماینده یک واحد تجاری و فردی حاضر در فضای عمومی، میتواند در شکلگیری فضای فرهنگی آن محیط تأثیرگذار باشد. از همین رو، رعایت ضوابط و هنجارهای صنفی و اجتماعی در محیطهای تجاری میتواند مورد توجه جدی قرار گیرد. البته در بررسی این مسئله باید از نگاههای افراطی و برخوردهای صرفاً تقابلی نیز پرهیز کرد. جامعه از گروهها و دیدگاههای مختلف تشکیل شده است و درباره نوع پوشش نیز دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. بنابراین، هر سیاستی در این حوزه زمانی میتواند اثربخشتر باشد که در کنار قانون و نظارت، بر فرهنگسازی، گفتوگو، تولید پوشاک مناسب، توجه به شرایط اقلیمی و ارائه الگوهای جذاب و قابلقبول برای نسل جوان نیز تأکید داشته باشد. با وجود این تفاوت دیدگاهها، نمیتوان نارضایتی بخشی از مردم از وضعیت موجود را نادیده گرفت. بسیاری از خانوادهها و شهروندان معتقدند فضای عمومی باید به گونهای باشد که هنجارهای فرهنگی جامعه در آن مورد احترام قرار گیرد و افراد بتوانند با آرامش بیشتری در محیطهای شهری، مراکز خرید و اماکن عمومی حضور داشته باشند. در چنین شرایطی، قانون و نحوه اجرای آن نیز اهمیت پیدا میکند. «قانون عفاف و حجاب» از جمله موضوعاتی است که درباره آن بحثها و دیدگاههای مختلفی مطرح شده است. موافقان اجرای آن بر ضرورت ساماندهی وضعیت موجود و حمایت از هنجارهای فرهنگی تأکید دارند، در حالی که منتقدان درباره شیوه اجرا و پیامدهای اجتماعی آن پرسشهایی مطرح میکنند.
بنابراین، توجه به دیدگاههای مختلف و بررسی آثار اجتماعی، فرهنگی و اجرایی هرگونه سیاست در این زمینه ضروری است. آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، یافتن راهکاری پایدار برای ایجاد تعادل میان حقوق و انتخابهای فردی، هنجارهای اجتماعی و مطالبات فرهنگی جامعه است. این هدف تنها با برخوردهای مقطعی محقق نمیشود بلکه نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ در حوزه قانونگذاری، فرهنگسازی، تولید و عرضه پوشاک، آموزش و نظارت بر واحدهای صنفی است. جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به گفتوگویی منطقی و دور از افراط و تفریط درباره حجاب و پوشش نیاز دارد؛ گفتوگویی که هم نگرانیهای خانوادهها و شهروندان را جدی بگیرد و هم واقعیتهای اجتماعی و فرهنگی نسلهای مختلف را ببیند. در این مسیر، اجرای هر قانون مرتبط با عفاف و حجاب نیز لازم است با سازوکارهای روشن، رعایت حقوق شهروندان و توجه جدی به پیامدهای اجتماعی آن همراه باشد تا بتواند به جای افزایش شکافها، به ایجاد نظم و آرامش بیشتر در فضای عمومی کمک کند.
ثبت دیدگاه