دریانیوز//در روزگاری که سرعت تحولات از توان ذهن برای سازگاری پیشی گرفته، اضطراب و استرس به مهمانان همیشگی زندگی بسیاری از انسانها تبدیل شدهاند. حجم بالای خبرها، فشارهای اقتصادی، نگرانیهای فردی و اجتماعی و سبک زندگی پرشتاب، فضایی ایجاد کرده که آرامش روانی به یکی از نیازهای اساسی جامعه بدل شده است. ذهن انسان برای ادامه حیات سالم به تعادل نیاز دارد؛ تعادلی که اگر بر هم بخورد، نشانههای آن در قالب بیخوابی، بیقراری، کاهش تمرکز، اختلالات گوارشی و فرسودگی روانی نمایان میشود. در چنین شرایطی یافتن راههایی برای مدیریت استرس اهمیت فراوانی پیدا میکند.در کنار رویکردهای علمی نوین، طب ایرانی نیز مجموعهای از تجربههای ارزشمند و توصیههای کاربردی برای آرامسازی ذهن و بدن ارائه کرده است.
این مکتب درمانی که بر حفظ تعادل در بدن تأکید دارد، توجه ویژهای به نقش تغذیه، خواب، محیط زندگی و عادات روزمره در کنترل اضطراب دارد. بسیاری از این توصیهها ساده و در دسترس هستند و میتوانند در شرایط پرتنش به بازگشت آرامش کمک کنند.تغذیه یکی از مهمترین محورهایی است که در طب ایرانی برای آرامش ذهن مورد توجه قرار گرفته است. محمدمهدی پرویزی، متخصص طب ایرانی، در این زمینه بر مصرف غذاهای سبک و لطیف تأکید دارد. به گفته او، غذاهایی مانند حریره، آش جو، سوپ سبزیجات، آبگوشت ساده و شیر گرم میتوانند به تقویت مغز کمک کنند و از بروز بیقراری جلوگیری نمایند. چنین خوراکیهایی به دلیل هضم آسان، فشار کمتری بر دستگاه گوارش وارد میکنند و در نتیجه بدن انرژی بیشتری برای حفظ تعادل روانی در اختیار خواهد داشت.
در کنار تغذیه، برخی ترکیبات طبیعی نیز در فرهنگ درمانی ایران برای آرامش اعصاب شناخته شدهاند. پرویزی توضیح میدهد که موادی مانند زعفران، گلاب، هل، بیدمشک و بهارنارنج در صورت مصرف متعادل و متناسب با شرایط سلامت فرد، میتوانند در کاهش اضطراب و بهبود خلقوخو نقش داشته باشند. رایحه این مواد نیز در بسیاری از موارد به آرامسازی ذهن کمک میکند. البته او تأکید میکند که مصرف هرگونه ترکیب گیاهی باید با توجه به داروهای مصرفی افراد انجام شود تا از تداخل دارویی یا عوارض احتمالی جلوگیری شود.در مقابل، برخی عادات غذایی میتوانند زمینه تشدید تنشهای عصبی را فراهم کنند. مصرف غذاهای سنگین، دیرهضم، ادویههای تند یا خوراکیهای بسیار سرد ممکن است تعادل بدن را بر هم بزند و احساس بیقراری را افزایش دهد.
برای افرادی که در اثر نگرانی دچار بیاشتهایی میشوند نیز توصیه شده است از غذاهای لطیف و کمی شیرین مانند فرنی یا حریره بادام استفاده کنند؛ خوراکیهایی که انرژی بدن را تأمین کرده و فشار زیادی به دستگاه گوارش وارد نمیکنند.خواب نیز از دیدگاه طب ایرانی جایگاه مهمی در حفظ آرامش روانی دارد. بسیاری از افراد در دورههای پرتنش با مشکل بیخوابی روبهرو میشوند. پرویزی در این زمینه توصیه میکند که وعده شام سبک و در ساعات ابتدایی شب مصرف شود. او همچنین استفاده از نوشیدنیهای آرامبخش مانند شیر گرم همراه با عسل یا دمنوشهایی همچون بابونه، بهلیمو و اسطوخودوس را متناسب با مزاج افراد مفید میداند. این نوشیدنیها میتوانند به کاهش تنشهای عصبی و بهبود کیفیت خواب کمک کنند. در مقابل، برخی عادات شبانه ممکن است آرامش بدن را مختل کنند.
مصرف چای پررنگ، قهوه یا غذاهای نفاخ در ساعات پایانی شب میتواند سیستم عصبی را تحریک کند و خواب را به تأخیر بیندازد. همچنین قرار گرفتن در معرض نورهای شدید یا پیگیری مداوم اخبار و استفاده طولانی از تلفن همراه پیش از خواب از عواملی است که ذهن را در حالت بیداری نگه میدارد و فرصت استراحت واقعی را از مغز میگیرد.تنظیم محیط خواب نیز نقش قابل توجهی در آرامش روانی دارد. حتی تغییرات کوچک در محیط میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند. کاهش صداهای مزاحم، استفاده از رایحههای ملایم یا استنشاق بخار آب گرم پیش از خواب از جمله اقداماتی است که به گفته این متخصص طب ایرانی میتواند ذهن را برای استراحت آماده کند. چنین تدابیری ساده به نظر میرسند، اما در عمل تأثیر قابل توجهی بر کاهش تنشهای روزانه دارند.با وجود فواید گیاهان دارویی، احتیاط در مصرف آنها ضروری است. برخی گیاهان آرامبخش ممکن است برای همه افراد مناسب نباشند. پرویزی هشدار میدهد که مصرف گیاهانی مانند سنبلالطیب یا اسطوخودوس در افرادی که فشار خون پایین دارند یا داروهای خاص اعصاب مصرف میکنند باید با احتیاط انجام شود.
همچنین گیاهانی که در میان مردم برای کاهش استرس رایج هستند، مانند شیرینبیان یا گل گاوزبان، در افراد مبتلا به پرفشاری خون میتوانند عوارض جدی ایجاد کنند.در نهایت باید توجه داشت که استرس شدید و پایدار مسئلهای نیست که همیشه با تدابیر ساده برطرف شود. در شرایطی که اضطراب طولانیمدت، بیخوابی مداوم یا مشکلات گوارشی قابل توجه بروز پیدا میکند، مراجعه به متخصص اهمیت زیادی دارد. پرویزی تأکید میکند که در چنین مواردی ارزیابی بالینی توسط متخصص طب ایرانی و در صورت نیاز مراجعه به روانشناس یا روانپزشک میتواند مسیر درمان را روشنتر کند. همچنین مصرف خودسرانه گیاهان دارویی، بهویژه در دوران بارداری یا در افراد مبتلا به بیماریهای مزمن، اقدامی پرخطر به شمار میرود.مدیریت استرس بیش از آنکه به اقدامات پیچیده نیاز داشته باشد، به تغییرات تدریجی در سبک زندگی وابسته است. توجه به تغذیه، تنظیم خواب، دوری از محرکهای ذهنی و بهرهگیری آگاهانه از ظرفیتهای طب سنتی میتواند گامی مؤثر در بازگرداندن آرامش به زندگی باشد؛ آرامشی که پایه سلامت فردی و اجتماعی به شمار میآید.
ثبت دیدگاه