دریانیوز // گرمای طاقتفرسای بندرعباس از یک سو و کمبود وسایل حملونقل عمومی از سوی دیگر، رفتوآمد روزانه شهروندان را با دشواری روبهرو کرده است؛ شرایطی که بسیاری از مردم را به استفاده بیشتر از خودروهای شخصی سوق داده و نتیجه آن، افزایش ترافیک، مصرف سوخت و دشوارتر شدن تردد در معابر شهری است. شهروندان میگویند اگر تعداد اتوبوسها و تاکسیها افزایش یابد و خدمات حملونقل عمومی با نظم بیشتری ارائه شود، بسیاری از مردم حاضرند خودروی شخصی خود را کمتر وارد خیابانها کنند. زندگی در شهری مانند بندرعباس با ویژگیهای خاص آبوهوایی آن گره خورده است. گرمای هوا در بخش قابل توجهی از سال، یکی از واقعیتهای زندگی روزمره مردم این شهر است؛ واقعیتی که حتی یک مسیر کوتاه شهری را نیز میتواند به تجربهای دشوار تبدیل کند. در چنین شرایطی، دسترسی به حملونقل عمومی مناسب اهمیت دوچندانی پیدا میکند. اتوبوس و تاکسی قرار است امکان جابهجایی آسان، ارزان و قابل دسترس را برای شهروندان فراهم کنند؛ اما وقتی تعداد وسایل حملونقل عمومی پاسخگوی نیاز مردم نباشد یا فاصله زمانی میان سرویسها طولانی شود، شهروندان انتخاب دیگری جز استفاده از خودرو شخصی نخواهند داشت.
افزایش خودروهای شخصی نیز خود به عاملی برای تشدید ترافیک تبدیل میشود. خیابانهای شلوغ، زمان بیشتر برای رسیدن به مقصد، مصرف سوخت و دشواری یافتن جای پارک، بخشی از پیامدهای افزایش تردد خودروهای شخصی در شهر است. این چرخه در نهایت به یک مسئله مهم شهری تبدیل میشود: چگونه میتوان شهروندان را به استفاده از حملونقل عمومی تشویق کرد، در حالی که این وسیله به اندازه کافی در دسترس نیست؟ صبح یک روز کاری در بندرعباس را تصور کنید؛ شهروندی که باید در ساعت مشخصی خود را به محل کار، دانشگاه یا مدرسه برساند، در کنار خیابان منتظر تاکسی یا اتوبوس ایستاده است. آفتاب و گرمای هوا هر لحظه شرایط انتظار را دشوارتر میکند. چند دقیقه میگذرد و خبری از وسیله نقلیه عمومی نیست. در نهایت، شهروند تصمیم میگیرد از خودروی شخصی استفاده کند.
این صحنه ممکن است برای بسیاری از شهروندان بندرعباس آشنا باشد. مسئله فقط تأمین وسیله رفتوآمد یک نفر نیست؛ وقتی تعداد زیادی از شهروندان به دلیل نبود یا کمبود حملونقل عمومی به استفاده از خودروهای شخصی روی میآورند، نتیجه آن در سطح شهر دیده میشود. ترافیک بیشتر، مصرف سوخت بالاتر و افزایش زمان سفرهای درونشهری، بخشی از پیامدهای این وضعیت است. حملونقل عمومی در واقع یکی از ابزارهای مهم مدیریت شهری برای کنترل ترافیک محسوب میشود. یک اتوبوس میتواند تعداد زیادی مسافر را همزمان جابهجا کند؛ در حالی که اگر همین افراد با خودروهای شخصی در سطح شهر تردد کنند، تعداد قابل توجهی خودرو وارد معابر خواهد شد. اما برای آنکه مردم استفاده از اتوبوس و تاکسی را به خودروی شخصی ترجیح دهند، صرفاً توصیه و فرهنگسازی کافی نیست. شهروند باید مطمئن باشد که وسیله نقلیه عمومی در زمان مناسب به مقصد میرسد، مسیر مورد نیاز او را پوشش میدهد و انتظار برای آن، بهویژه در گرمای شدید بندرعباس، طولانی نخواهد بود.
گرمای هوا؛ مشکلی که انتظار را سختتر میکند
در بسیاری از شهرها، انتظار ۱۰ یا ۱۵ دقیقهای برای اتوبوس ممکن است تنها یک معطلی ساده باشد، اما در بندرعباس شرایط متفاوت است. گرمای هوا و تابش شدید آفتاب باعث میشود حتی زمان کوتاهی در فضای باز برای برخی شهروندان آزاردهنده باشد. به همین دلیل، کیفیت ایستگاههای اتوبوس نیز اهمیت زیادی دارد. وجود سایهبان، صندلی، شرایط مناسب برای انتظار و در صورت امکان امکانات خنککننده میتواند تجربه شهروندان را بهتر کند. از طرف دیگر، افزایش تعداد اتوبوسها و کاهش فاصله زمانی میان سرویسها میتواند یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش زمان انتظار باشد.
مردم چه میگویند؟
یکی از شهروندان بندرعباسی در گفتوگو با خبرنگار میگوید: «بعضی روزها ترجیح میدهم با اتوبوس رفتوآمد کنم، چون استفاده از ماشین شخصی هم هزینه دارد و هم باعث شلوغی خیابانها میشود؛ اما وقتی مجبور باشم مدت زیادی منتظر اتوبوس بمانم، مخصوصاً در گرمای هوا، چارهای جز استفاده از ماشین ندارم.» شهروند دیگری معتقد است مشکل فقط تعداد وسایل نقلیه نیست و میگوید: «اگر اتوبوسها منظم باشند، مردم راحتتر برنامهریزی میکنند. وقتی ندانیم اتوبوس چه زمانی میرسد، نمیتوانیم روی آن برای رفتن به محل کار یا انجام کارهای روزانه حساب کنیم.»یک شهروند دیگر نیز با اشاره به وضعیت تاکسیها میگوید: «در بعضی مسیرها تاکسی پیدا کردن راحتتر است، اما در برخی نقاط باید مدت زیادی منتظر بمانیم. وقتی هوا گرم است، این انتظار واقعاً خستهکننده میشود یکی از کارکنان شاغل در بندرعباس نیز افزایش حملونقل عمومی را راهکاری برای کاهش ترافیک میداند و میگوید: «اگر اتوبوس و تاکسی به تعداد کافی وجود داشته باشد، خیلی از مردم ترجیح میدهند از ماشین شخصی استفاده نکنند. بیشتر مردم دوست دارند سریع و راحت به مقصد برسند.»
خودرو شخصی؛ انتخابی که همیشه از روی علاقه نیست
در نگاه نخست ممکن است تصور شود شهروندانی که با خودرو شخصی رفتوآمد میکنند، صرفاً به دلیل راحتی این وسیله آن را انتخاب کردهاند؛ اما در بسیاری از موارد، خودرو شخصی انتخابی از روی اجبار است. کارمندی که باید صبح زود سر ساعت در محل کار حاضر شود، دانشجویی که مسیر دانشگاهش تحت پوشش مناسب حملونقل عمومی نیست یا خانوادهای که باید چند نقطه مختلف شهر را در طول روز طی کند، اگر به شبکه حملونقل عمومی مطمئن دسترسی نداشته باشد، احتمالاً استفاده از خودرو شخصی را انتخاب خواهد کرد.بنابراین، برای کاهش استفاده از خودروهای شخصی، ابتدا باید جایگزین مناسبی در اختیار مردم قرار گیرد.
توسعه ناوگان؛ مطالبهای برای کاهش ترافیک
افزایش تعداد اتوبوسهای شهری، ساماندهی تاکسیها و بهبود مسیرهای حملونقل عمومی میتواند یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش ترافیک در بندرعباس باشد. البته افزایش تعداد خودروهای عمومی به تنهایی کافی نیست. کیفیت ناوگان، نظم حرکت، دسترسی مناسب به ایستگاهها، پوشش مسیرهای پرتردد و زمان انتظار نیز باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین لازم است نیازهای مناطق مختلف شهر به شکل دقیق بررسی شود. ممکن است در یک مسیر تعداد اتوبوسها پاسخگوی تقاضا باشد، اما در مسیر دیگری شهروندان با کمبود جدی مواجه باشند. بنابراین برنامهریزی باید بر اساس میزان جمعیت، حجم سفرهای روزانه و نقاط پرتردد انجام شود. از سوی دیگر، استفاده از فناوری نیز میتواند به بهبود خدمات کمک کند. اطلاعرسانی درباره زمان تقریبی رسیدن اتوبوس، مسیر خطوط و وضعیت سرویسها میتواند اعتماد شهروندان به سیستم حملونقل عمومی را افزایش دهد.
حملونقل عمومی؛ هزینه یا سرمایهگذاری؟
توسعه حملونقل عمومی نباید تنها به عنوان هزینهای برای مدیریت شهری دیده شود. افزایش کیفیت این خدمات میتواند در بلندمدت به کاهش ترافیک، کاهش مصرف سوخت، کاهش فشار ناشی از تردد خودروها و افزایش رضایت شهروندان منجر شود.
هر شهروندی که بتواند بدون استفاده از خودرو شخصی خود را به محل کار یا مقصد موردنظر برساند، یک خودرو کمتر در خیابان خواهد بود. اگر این اتفاق برای صدها یا هزاران نفر تکرار شود، تأثیر آن بر ترافیک شهری قابل توجه خواهد بود.در کنار توسعه ناوگان، فرهنگ استفاده از حملونقل عمومی نیز باید تقویت شود. شهروند زمانی حاضر است خودروی شخصی را کنار بگذارد که احساس کند اتوبوس یا تاکسی میتواند نیاز او را با هزینه و زمان منطقی پاسخ دهد.مشکل حملونقل عمومی در بندرعباس را نمیتوان تنها به کمبود چند دستگاه اتوبوس یا تاکسی محدود کرد. این مسئله با موضوعات مختلفی همچون گرمای هوا، افزایش خودروهای شخصی، ترافیک، هزینه رفتوآمد و کیفیت زندگی شهروندان ارتباط مستقیم دارد.گرمای شدید هوا باعث میشود شهروندان بیش از هر زمان دیگری به یک سیستم حملونقل عمومی سریع، منظم و در دسترس نیاز داشته باشند.
در چنین شرایطی، طولانی شدن زمان انتظار برای اتوبوس یا دشواری دسترسی به تاکسی میتواند شهروندان را به سمت استفاده بیشتر از خودروهای شخصی سوق دهد.از سوی دیگر، افزایش استفاده از خودروهای شخصی به افزایش ترافیک منجر میشود و همین ترافیک، زمان سفر و هزینه رفتوآمد را افزایش میدهد. راهکار اصلی، تقویت و توسعه حملونقل عمومی است؛ از افزایش تعداد اتوبوسها و تاکسیها گرفته تا بهبود ایستگاهها، نظمبخشی به سرویسها، پوشش بهتر مسیرها و توجه ویژه به شرایط اقلیمی بندرعباس.شهروندان برای کاهش ترافیک آمادهاند بخشی از سفرهای خود را با حملونقل عمومی انجام دهند، اما این انتخاب زمانی عملی میشود که وسیلهای مناسب، کافی و قابل اعتماد در اختیارشان باشد.بندرعباس برای مدیریت ترافیک و افزایش کیفیت زندگی شهری، بیش از آنکه به خودروهای بیشتر نیاز داشته باشد، به حملونقل عمومی کارآمدتر و در دسترستر نیاز دارد..»
ثبت دیدگاه