دریانیوز// ششم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، یادآور یکی از حوادث تلخ در تاریخ صنعتی کشورمان، یعنی حادثه در اسکله شهید رجایی بندرعباس، خواهد بود. یک سال از آن روزی میگذرد که دود غلیظ و شعلههای آتش، بخشهایی از این شاهرگ حیاتی اقتصادی کشور را فرا گرفت و نگرانیهای جدی را نسبت به مسائل ایمنی و زیرساختهای بندری برانگیخت. حادثهای که نه تنها موجب خسارات مادی قابل توجهی شد، بلکه زنگ خطری جدی را برای همه دستاندرکاران حوزه حملونقل، لجستیک و صنایع مرتبط به صدا درآورد.اکنون که یک سال از این واقعه سپری میشود، زمان مناسبی است تا نگاهی دقیقتر به ابعاد مختلف این حادثه بیندازیم. اینکه چه درسهایی از این تجربه تلخ آموختهایم و مهمتر از آن، چه اقدامات عملی و مؤثری برای پیشگیری از تکرار چنین حوادثی در بنادر و تأسیسات صنعتی مشابه صورت گرفته است؟ گذار از این یک سال، فرصتی برای ارزیابی وضعیت ایمنی، بازنگری در پروتکلهای اضطراری، و ارتقاء استانداردهای فنی در اسکلهها و انبارهای لجستیکی فراهم آورده است.
بازنگری در ایمنی بنادر؛ درسهایی از حادثه اسکله
شهید رجایی و لزوم تقویت پدافند غیرعامل در شرق هرمزگان آیتالله محمد عبادیزاده، امام جمعه بندرعباس، در گفتگویی اختصاصی با خبرنگار ما، با فرارسیدن سالگرد حادثه ناگوار در اسکله شهید رجایی، بر لزوم بازنگری جدی در رویکردهای ایمنی، ارتقاء استانداردهای حفاظتی در تأسیسات بندری کشور و توجه ویژه به مقوله پدافند غیرعامل تأکید کرد و با اشاره به اهمیت حیاتی این بندر در چرخه اقتصادی و لجستیکی کشور، خواستار توجه ویژه به درسآموزی از حوادث گذشته و تقویت سازوکارهای پیشگیرانه، بهویژه در بنادر شرق استان شد.آیتالله عبادیزاده با یادآوری روز ششم اردیبهشت ماه سال گذشته که شاهد وقوع این حادثه بودیم، اظهار داشت: حادثه اسکله شهید رجایی، رویدادی بود که اهمیت توجه مضاعف به زیرساختهای ایمنی و استحکام عملیاتی بنادر حیاتی کشورمان را بیش از پیش آشکار ساخت. این اتفاق، که موجب بروز خسارات مادی شد، تلنگری جدی به همه ما زد تا در خصوص روندها و پروتکلهای ایمنی بازنگری کنیم.وی افزود: یک سال از این واقعه گذشته است و این زمان، فرصتی مغتنم برای ارزیابی دقیق سازوکارهای موجود و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه مؤثر در جهت حفظ منافع ملی و سرمایههای کشور بوده است. اما این بازنگری نباید تنها محدود به حوادث گذشته باشد؛ بلکه باید نگاهی آیندهنگرانه و جامع به مقوله پدافند غیرعامل نیز داشته باشیم.نماینده ولی فقیه در هرمزگان، با بیان اینکه بندر شهید رجایی به عنوان یکی از کلیدیترین گرههای ارتباطی کشور در حوزه تجارت دریایی، نیازمند بالاترین سطح آمادگی و ایمنی است، تصریح کرد: هرگونه ضعف یا خلل در سیستمهای حفاظتی و ایمنی این مجتمع بندری، میتواند تبعات گستردهای در ابعاد اقتصادی و لجستیکی به همراه داشته باشد. لذا، تمرکز بر تقویت زیرساختها و بهروزرسانی مستمر آنها امری ضروری است.
در همین راستا، تقویت پدافند غیرعامل در بنادر، بهویژه بنادر واقع در شرق استان هرمزگان باید در دستور کار جدی مسئولان قرار گیرد. این بنادر به دلیل موقعیت استراتژیک خود، از اهمیت ویژهای در تأمین امنیت و تداوم جریان کالا برخوردارند و تقویت سازوکارهای دفاع غیرعامل در آنها، اقدامی حیاتی برای تأمین امنیت ملی محسوب میشود.آیتالله عبادیزاده بر لزوم بهرهگیری از تجربیات گذشته برای آینده تأکید کرد و گفت: مهمترین دستاورد هر حادثهای، آموختن و حرکت به سمت بهبود است. باید از تجربیات حاصل از این رویداد برای ارتقاء سطح کیفی اقدامات ایمنی، بهروزرسانی تجهیزات، و تقویت مستمر پروتکلهای واکنش در شرایط اضطراری در تمامی بنادر کشور بهره برد.وی همچنین به اهمیت نظارت دقیق و مستمر بر عملکرد واحدهای بندری و تأسیسات مرتبط اشاره کرد و افزود: دستگاههای مسئول و ناظر باید با حساسیت بالا، بر اجرای دقیق ضوابط و مقررات ایمنی نظارت داشته باشند و اطمینان حاصل کنند که تمامی پروتکلها به شکلی کارآمد پیادهسازی میشوند. در کنار این نظارت، باید به آموزش مستمر کارکنان نیز توجه ویژهای شود تا با دانش و مهارت لازم، قادر به مواجهه با شرایط پیشبینی نشده باشند. نماینده ولی فقیه در هرمزگان ابراز امیدواری کرد: سالگرد حادثه اسکله شهید رجایی، بهانهای برای تقویت هرچه بیشتر فرهنگ ایمنی و ارتقاء سطح آمادگی در تمامی بنادر کشور، بهویژه در سواحل شرقی استان، باشد و جامعه کارگری و تمامی فعالان حوزه بندری را به رعایت دقیق اصول ایمنی و توجه به مقوله پدافند غیرعامل دعوت کرد. وی از مسئولان خواست تا با جدیت تمام، حفاظت از سرمایههای ملی، جان انسانها و تأمین امنیت پایدار بنادر را در اولویت برنامههای خود قرار دهند.
حادثه اسکله شهید رجایی؛ درس عبرتی برای ارتقاء ایمنی و مسئولیتپذیری
حجتالاسلام والمسلمین غلامعلی کاظمی، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان هرمزگان، نیز در گفتگو با خبرنگار ما به مناسبت فرارسیدن سالگرد حادثه در اسکله شهید رجایی، ضمن تسلیت مجدد به آسیبدیدگان و خانوادههای آنان، بر لزوم درسآموزی عمیق از این واقعه ناگوار و تقویت سازوکارهای ایمنی و مسئولیتپذیری در تمامی بخشهای مرتبط تأکید کرد.حجتالاسلام والمسلمین کاظمی اظهار داشت: حادثه تلخ و تأسفبار در اسکله شهید رجایی، که در چنین روزهایی در سال گذشته رخ داد، وجدان جامعه را جریحهدار کرد و تلنگری جدی به تمامی مسئولین و دستاندرکاران حوزه حملونقل دریایی و بندری وارد ساخت. این حادثه، در کنار خسارات مادی، زنگ خطری بود تا اهمیت رعایت بالاترین استانداردهای ایمنی و توجه مضاعف به نگهداری و بهروزرسانی تجهیزات در تأسیسات حیاتی کشور بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.مدیرکل تبلیغات اسلامی هرمزگان افزود: از منظر فرهنگی و اجتماعی، هر حادثهای که منجر به آسیب به جان و مال مردم شود، امری ناگوار است و وظیفه دینی و انسانی ما حکم میکند که از این وقایع درس بگیریم و تلاش کنیم تا از تکرار آنها جلوگیری نماییم. سالگرد این حادثه، فرصتی است تا ضمن ادای احترام به روح شهدای احتمالی و ابراز همدردی با مصدومان و خانوادههایشان، به صورت جدی به سازوکارهای پیشگیرانه و مدیریتی خود بازنگری کنیم.وی با تأکید بر مسئولیت خطیر مدیران و متولیان امر در حفظ ایمنی جان کارکنان و سرمایههای ملی، بیان کرد: مجموعه نظام مقدس جمهوری اسلامی، همواره بر حفظ کرامت انسانی و تأمین امنیت شغلی و جانی آحاد جامعه تأکید داشته است.
در بخش بندری و دریایی نیز، رعایت دقیق پروتکلهای ایمنی، آموزش مستمر نیروی انسانی، و بهکارگیری فناوریهای نوین در پایش و کنترل تأسیسات، از اولویتهای اساسی محسوب میشود.حجتالاسلام والمسلمین کاظمی تصریح کرد: ضروری است که پس از وقوع چنین حوادثی، سازوکارهای لازم برای شناسایی دقیق ریشههای بروز حادثه و اتخاذ تدابیر اصلاحی مؤثر، با جدیت پیگیری شود. این تدابیر باید شامل بازبینی فنی تجهیزات، ارزیابی عملکرد سیستمهای حفاظتی، و همچنین ارتقاء سطح آگاهی و مهارت نیروی انسانی در مواجهه با شرایط اضطراری باشد.وی در پایان، ضمن قدردانی از تلاشهای شبانهروزی نیروهای خدوم بندری و دریایی، ابراز امیدواری کرد که سالگرد حادثه اسکله شهید رجایی، بهانهای برای تقویت فرهنگ ایمنی، ارتقاء سطح مسئولیتپذیری در تمامی سطوح مدیریتی و اجرایی، و در نهایت، تضمین امنیت و سلامت تمامی فعالان این حوزه حیاتی کشور باشد. ایشان همچنین از خداوند متعال، برای جانباختگان این حادثه علو درجات و برای بازماندگان صبر و اجر مسألت نمود.
تأکید بر مسئولیت حقوقی و فنی در پی حادثه اسکله شهید رجایی
حجتالاسلام والمسلمین احمد غلامی، دکتری حقوق عمومی، در گفتگویی با خبرنگار ما، به مناسبت فرارسیدن سالگرد حادثه در اسکله شهید رجایی، بر ابعاد حقوقی و فنی این رویداد و لزوم اجرای دقیق قوانین و مقررات در حوزه ایمنی تأکید کرد. وی با اشاره به اهمیت مسئولیتپذیری در قبال حوادث مشابه، خواستار ارتقاء سطح آگاهی حقوقی و فنی در میان مدیران و کارکنان بخشهای بندری شد.حجتالاسلام والمسلمین غلامی با بیان اینکه حوادثی از این دست، صرفاً مسائل فنی نیستند، بلکه پیامدهای حقوقی گستردهای را به دنبال دارند، اظهار داشت: قوانین و مقررات متعددی در کشور به منظور تضمین ایمنی در اماکن حساس مانند بنادر تدوین شده است. وقوع حادثه در اسکله شهید رجایی، فرصتی است تا مجدداً بر لزوم پایبندی کامل به این چارچوبهای قانونی تأکید شود. وی افزود: نقض مقررات ایمنی، چه سهوی و چه عمدی، میتواند تبعات حقوقی برای اشخاص حقیقی و حقوقی مسئول به همراه داشته باشد و ضرورت دارد سازوکارهای نظارتی و قضایی در این خصوص فعالتر عمل کنند.این مدرس دانشگاه، با اشاره به اینکه تقصیر در بروز حوادث معمولاً به عدم رعایت استانداردها، نقص در نگهداری تجهیزات، یا خطای انسانی بازمیگردد، تصریح کرد: از منظر حقوق عمومی، دولت و نهادهای مسئول، وظیفه دارند تا با پیشبینی و رفع موانع، محیطی امن را برای فعالیتهای اقتصادی و شغلی فراهم آورند. در صورت وقوع حادثه، بررسی دقیق سهم تقصیر هر یک از عوامل، از جمله مدیران، ناظران، و حتی اپراتورها، از اهمیت بالایی برخوردار است.حجتالاسلام والمسلمین غلامی، با تأکید بر جنبه فنی حادثه، ابراز داشت: بسیاری از حوادث در تأسیسات صنعتی، ریشه در نقص فنی تجهیزات، فرسودگی آنها، یا عدم انجام تعمیرات و نگهداریهای لازم دارد.
بنابراین، سرمایهگذاری در حوزه فنی و بهروزرسانی مداوم تأسیسات، نه تنها یک الزام اقتصادی، بلکه یک ضرورت حقوقی برای پیشگیری از وقوع حوادث و حفظ ایمنی عمومی است.وی افزود: فرهنگسازی در زمینه ایمنی و آشنایی کارکنان با آخرین استانداردها و رویههای عملیاتی، نقشی کلیدی در کاهش خطای انسانی ایفا میکند. برگزاری دورههای آموزشی مستمر و ارزیابی دورهای دانش و مهارت کارکنان، میتواند به طور قابل توجهی از احتمال وقوع حوادث بکاهد.این حقوقدان، با اشاره به اهمیت مستندسازی دقیق تمامی فرآیندها و اقدامات مرتبط با ایمنی، گفت: وجود اسناد و مدارک متقن در خصوص بازرسیها، تعمیرات، آموزشها و پروتکلهای ایمنی، در صورت بروز حادثه، به روشن شدن ابعاد فنی و حقوقی موضوع کمک شایانی خواهد کرد.در پایان، حجتالاسلام والمسلمین غلامی خواستار توجه جدیتر به جنبههای حقوقی و فنی در کنار مسائل اجرایی شد و ابراز امیدواری کرد: درسهای آموخته شده از حادثه اسکله شهید رجایی، منجر به تقویت هرچه بیشتر انضباط حقوقی و فنی در تمامی سازمانهای مرتبط با فعالیتهای بندری و صنعتی کشور شود تا از تکرار چنین حوادث ناگواری جلوگیری به عمل آید.بنابراین حادثه رخ داده در اسکله شهید رجایی باید به عنوان یک درس آموزنده و نه صرفاً یک خاطره تلخ، مورد توجه جدی قرار گیرد.
این رویداد باید منجر به بازنگری بنیادین در تمامی رویکردهای ایمنی و حفاظتی بنادر شود. در این راستا، پدافند غیرعامل باید به عنوان یک ستون فقرات اصلی در فرآیندهای طراحی، نگهداری و مدیریت تأسیسات بندری در نظر گرفته شود. تفکیک مقوله پدافند غیرعامل از امنیت عملیاتی و حفاظتی، رویکردی نادرست است، زیرا حفاظت جامع از یک بندر بدون در نظر گرفتن اصول پدافند غیرعامل، ناقص و ناکارآمد خواهد بود.با توجه به نقش حیاتی بنادر، به ویژه آنهایی که در مسیرهای لجستیکی کلیدی کشور قرار دارند، نظارت مستمر و دقیق بر عملکرد واحدهای بندری امری ضروری است. رعایت دقیق استانداردهای ایمنی و پدافند غیرعامل در تمام بخشها، باید به طور جدی پیگیری شود.به منظور کاهش ریسک حوادث و افزایش پایداری و تابآوری بنادر، بهرهگیری از تجربیات گذشته در کنار استفاده از فناوریهای نوین و پروژههای فناورانه در حوزه ایمنی و پدافند غیرعامل، الزامی است.در نهایت، ترویج فرهنگ ایمنی و ایجاد آمادگی کامل در میان جامعه کارگری و مسئولان و فعالان حوزه بندری، امری حیاتی است. اولویت اصلی برنامههای مدیریتی باید بر حفاظت از سرمایههای ملی و جان انسانها متمرکز باشد. بنابراین، سالگرد حوادث اینچنینی باید فرصتی مغتنم برای تجدید تعهد عملی به پروتکلهای ایمنی و تقویت هرچه بیشتر پدافند غیرعامل تلقی گردد.
ثبت دیدگاه