دریانیوز//تخلفات انتخاباتی به مجموعه ای از رفتارها و اقداماتی گفته میشود که برخلاف قوانین و مقررات رسمی انتخابات انجام میگیرند و سلامت، شفافیت و بیطرفی این فرایند را مختل می نمایند. انتخابات یک رویداد سیاسی و اجتماعی و ساز کاری اصولی برای مشارکت مردم در تصمیمگیری درباره آینده شهر و روستا ، مجلس شورای اسلامی ، خبرگان و ریاست جمهوری است. اعتبار و ارزش این سازوکار زمانی پابرجاست که رقابت میان نامزدها عادلانه و فرصتها به صورت یکسان و برابر در دسترس همگان قرار گیرد و رأی دهندگان بدون هر گونه اجبار، تهدید یا تطمیع بتوانند رأی خود را ثبت نمایند. هر اقدامی که این اصول بنیادین را نقض کند در زمره تخلفات انتخاباتی قرار میگیرد و باید توسط دستگاههای متولی در امر انتخابات پیگیری شود. این فرآیند تلخ اجتماعی از آغاز فرایند ثبتنام نامزدها شروع و تا اعلام نتایج ادامه دارد که الزاما ماهیتی فردی، گروهی یا سازمانیافته است و گامی اساسی در تأثیر گذاری ناعادلانه بر رقابت و اراده شهروندان محسوب می شود .
به همین دلیل قوانین حاکم انتخاباتی برای تضمین سلامت ، اطمینان و اعتماد عمومی نسبت به فرآیند انتخابات وضع شدهاند.از جمله مصادیق مهم تخلفات میتوان به خرید و فروش رأی، استفاده غیرقانونی از منابع و امکانات دولتی برای تبلیغات کاندید یا کاندیدای خاص، انتشار اخبار نادرست یا شایعات علیه رقبا،تبلیغات خارج از زمان و چارچوب قانونی و … اشاره کرد. نکته مهم و اساسی در تخلفات این است که انتخاب های درست را از جریان طبیعی رقابت منحرف و حق انتخاب آزادانه و آگاهانه مردم را نیز محدود میسازد. اما آنچه که مهم و ضروری است اینکه تخلفات گسترده میتوانند مشارکت مردم را تحت تأثیر قرار داده و احساس نابرابری یا بی عدالتی را در جامعه تقویت نمایند.در میان انواع تخلفات خرید و فروش رأی از مهمترین و آسیب زا ترین مصادیق آن است. خرید رأی به هرگونه اقدام مستقیم یا غیرمستقیمی گفته میشود که در آن فرد یا گروهی با ارائه پول، هدیه، خدمات یا وعدههای مادی تلاش میکند رأی فردی را به نفع نامزد خاصی جذب نمایند. خرید رأی میتواند به صورت آشکار مانند پرداخت پول نقد یا توزیع اقلام مصرفی در قبال رأی باشد. همچنین میتواند پنهان و غیرمستقیم از طریق هدیههای ظاهری، کمکهای مشروط یا وعدههایی با ارزش اقتصادی مانند اشتغال، رفع مشکلات اداری یا خدمات آتی باشد. جدی ترین تهدید این اقدام غیر اخلاقی نوع سازمان یافته آن است که صرفا در برخی مناطق کمتر توسعه یافته مشهود بوده و شبکه هایی از افراد واسطه مسئول جمعآوری آرای قابل توجهی میشوند.
پیامد منفی خرید رای در کوتاهمدت این است که رقابت انتخاباتی را از محور اصلی خود که ارائه برنامه، توانمندی و تخصص است خارج ساخته و قدرت مالی را به معیار تعیین کننده تبدیل میسازد. این وضعیت موجب میشود بخشی از جامعه احساس کند نتیجه انتخابات از مسیر طبیعی خارج و بر اساس روابط و منافع مالی شکل گرفته است. چنین احساسی به بیاعتمادی، دلسردی و کاهش مشارکت سیاسی میانجامد و گاهی باعث تنشهای اجتماعی یا رقابتهای ناسالم محلی می گردد. در بلندمدت نیز زمانی که فرد یا افرادی با تکیه بر منابع مالی یا شبکههای غیرقانونی وارد مسئولیت میشود نمی توان انتظار پاسخگویی، شفافیت و خدمت محوری از آنها داشت. چنین مدیران و افرادی بعد از ورود مسئولیت های محوله خود را نتیجه انتخاب آزادانه مردم ندانسته و قطعا تصمیماتی که منافع عمومی را قربانی منافع شخصی یا گروهی خود نمایند اتخاذ می نمایند. این روند به مرور زمان زمینه ساز گسترش فساد، نا کارآمدی و نابرابری در تخصیص منابع و امکانات میشود و نتیجه ای جز بی اعتمادی و حاکم شدن سازو کارهای مشارکت ضعیف سیاسی می گردد که به سرمایه اجتماعی جامعه آسیب جدی وارد می نماید.در چنین شرایطی نقش دستگاههای ناظر بر انتخابات بسیار مهم است که آگاه سازی عمومی درباره تخلفات، تدوین دستورالعملهای روشن، نظارت میدانی، رسیدگی به شکایات، اتخاذ ساز و کارهای پیشگیرانه مردمی و سازمانی و همچنین برخورد قانونی با متخلفان را اعمال نمایند. نتیجه اینکه هدف نهایی نهادهای ناظر در این راستا حفظ اطمینان و اعتماد مردم و همچنین تضمین اینکه نتیجه انتخابات سالم برگزار شده و بازتاب اراده واقعی شهروندان می باشد.
ثبت دیدگاه