دریانیوز// در سالهای اخیر، یکی از چالشهای اساسی نهادهای اجتماعی و مردمی، فراهمکردن بسترهایی برای دسترسی سریع، مستقیم و آسان مردم به خدمات مختلف مشاورهای، فرهنگی، پزشکی و خانواده بوده است. در پاسخ به این نیاز روزافزون، کانون تخصصی بانوان رضوی شهرستان بندرعباس ابتکاری نوآورانه را با عنوان «میز خدمت رضوی» اجرا کرده است؛ طرحی که با حضور مستقیم در میان مردم و استقرار در مسیر راهپیماییها، تجمعات، معابر عمومی و مساجد، امکان دریافت خدمات رایگان را برای شهروندان فراهم میسازد.در دو هفته آغازین اجرای طرح، استقبال قابلتوجهی از سوی مردم صورت گرفته و خدمات ارائهشده، بهطور مستمر در حال گسترش است. این گزارش، به تحلیل ابعاد اجتماعی، فرهنگی و عملکردی این طرح پرداخته و پیامدها و چالشهای آن را بررسی میکند.«میز خدمت رضوی» یک طرح اجتماعمحور است که با تکیه بر الگوی خدمترسانی بیمنت و مردمی، بهصورت سیار و در قلب اجتماعات شهری فعالیت میکند.
استقرار این میز در مکانهای پرتردد و مذهبی نشاندهنده رویکرد فعالانه و میدانی این طرح است؛ رویکردی که به جای انتظار مراجعهکنندگان، خدمات را به میان مردم میبرد.یکی از چهرههای محوری این طرح، مریم ریاضی طهرانی مدرس دانشگاه، مشاور حقوقی مرکز وکلا قوه قضائیه و مشاور اسلامی مرکز مشاوره شمیم کوثر – است که علاوه بر نقش مدیریتی، به ارائه مشاورههای تخصصی در حوزه خانواده، حقوق و سبک زندگی نیز میپردازد.بررسی شواهد میدانی و محتوای مصاحبهها نشان میدهد که اهداف طرح «میز خدمت رضوی» در چند محور اصلی قابل تحلیل است. نخست، تسهیل دسترسی مردم به مشاورههای تخصصی و کاربردی بدون نیاز به پرداخت هزینه یا تحمل بروکراسی معمول است. دوم، طرح با حضور فعال در فضاهای عمومی تلاش دارد صدای مردم را بیواسطه بشنود و نیازهای واقعی را رصد کند.از سوی دیگر، تمرکز بر ارتقای سلامت روان، تحکیم بنیان خانواده و بهبود سبک زندگی از اهداف محوری این طرح محسوب میشود. پیوند مفهومی طرح با سیره خدمترسانی امام رضا (ع) نیز موجب شده که این فعالیت علاوه بر جنبه کاربردی، رنگ و بوی فرهنگی و معنوی ویژهای به خود بگیرد. مجموعه این اهداف، طرح را به الگویی از مشارکت اجتماعی، اعتمادسازی و خدمترسانی مردمی تبدیل کرده است.
در بازه زمانی دو هفتهای اجرای طرح، حجم و تنوع خدمات گسترشی قابلتوجه داشته که نشان از نیاز واقعی جامعه و جذابیت طرح برای شهروندان دارد. این خدمات در سه محور اصلی ارائه میشود: این بخش شامل مشاورههای تخصصی در زمینههای ازدواج، زوجدرمانی، تربیت فرزند و حل تعارضات خانوادگی است. ماهیت حضوری، رایگان و دوستانه این مشاورهها باعث جذب افراد از گروههای سنی و اجتماعی مختلف شده است.در حوزه پزشکی، راهنماییهای اولیه، آموزشهای عمومی و دورههای تخصصی کمکهای اولیه ارائه میشود. همچنین هر شب در مسجد امام حسین (ع)، برنامه آموزشی تزریقات، پانسمان و آتلبندی بهصورت رایگان و عملی برگزار میشود که تأثیر زیادی در افزایش سواد سلامت عمومی دارد.در این بخش، پرسشهای شهروندان درباره مسائل شرعی، تربیتی و حوزه سبک زندگی پاسخ داده میشود. این محور نقش مهمی در تقویت رابطه میان خانوادهها و نهادهای فرهنگی و مذهبی محلی دارد.
یکی از برجستهترین نقاط قوت طرح، مردممحور بودن آن است؛ حضور در معابر، مساجد و رویدادهای مردمی باعث شده تعامل میان شهروندان و مشاوران به شکل طبیعی، بیتکلف و مؤثر شکل گیرد.نکته مهم دیگر، تخصصمحور بودن خدمات است. حضور کارشناسان، اساتید دانشگاه و مشاوران حرفهای موجب شده مردم به کیفیت خدمات اعتماد کنند. همچنین رایگان بودن خدمات در شرایط اقتصادی فعلی یک مزیت مهم محسوب میشود و دسترسی گروههای آسیبپذیر را تسهیل میکند.اتصال طرح به هویت فرهنگی و مذهبی منطقه و استفاده از نام و سیره امام رضا (ع)، به طرح بعد معنوی و ارزشمحور میبخشد و این پیوست فرهنگی، سرمایه اجتماعی را تقویت میکند.با وجود موفقیت اولیه، طرح با برخی نیازها و چالشهای توسعهای روبهروست. از جمله، افزایش تجهیزات و امکانات برای ارائه خدمات تخصصیتر ضروری به نظر میرسد. همچنین با توجه به افزایش تعداد مراجعهکنندگان، افزایش نیروهای متخصص برای حفظ کیفیت خدمات لازم است.
نکته دیگر ضرورت ثبت دادههای مراجعه و تحلیل آنها برای برنامهریزی بلندمدت است. همچنین استفاده گستردهتر از ظرفیت رسانهها میتواند در اطلاعرسانی و ارتقای سطح آگاهی عمومی نسبت به طرح نقش اساسی داشته باشد.در جریان حضور میدانی میز خدمت رضوی در معابر و اجتماعات شهری بندرعباس، بسیاری از شهروندانی که از خدمات مشاورهای، فرهنگی و پزشکی استفاده کرده بودند، تجربیات خود را بیان کردند. این گفتگوها تصویری روشنتر از اثرگذاری طرح در جامعه ارائه میدهد.یکی از مراجعهکنندگان در گفتگو با خبرنگار ما گفت: من مادر دو نوجوان هستم و مدتها بود در مسئله تربیت فرزند احساس سردرگمی میکردم. وقتی دیدم میز خدمت اینجا مستقر شده، فقط قصد داشتم چند سؤال بپرسم اما روند مشاوره آنقدر دقیق و آرامشبخش بود که نیم ساعت با مشاور صحبت کردم. احساس کردم بالاخره یک نفر مشکلات من را بدون قضاوت شنید.خانمی دیگر که بههمراه دخترش برای دریافت مشاوره آمده بود، توضیح میداد: ما از مسیر راهپیمایی عبور میکردیم و فکر نمیکردم اصلاً خدماتی ارائه شود. اما وقتی دیدم درباره نوجوانی و مدیریت رابطه مادر و دختر مشاوره میدهند، خیلی خوشحال شدم. دخترم که کمی خجالتی بود، با خانم مشاور خیلی راحت ارتباط برقرار کرد و من هم راهکارهای خوبی برای تعامل بهتر گرفتم. همین که رایگان بود، خیلی انگیزهبخش بود.
بانویی که برای مشاوره در خصوص مسائل حقوقی مراجعه کرده بود، با اشاره به شلوغی دفترخانهها و هزینههای بالا، گفت: اینجا یک نفر کاملاً حرفهای برای من وقت گذاشت و راهنماییام کرد. اصل قضیه این است که آدم بداند چکار باید بکند، نه اینکه فقط سرگردان باشد. همین که یک نفر وقت میگذارد و دلسوزانه راهنمایی میکند، خودش یک دنیا ارزش دارد.جوان دیگری که برای مشاوره در زمینه انتخاب شغل و مسیر شغلی آیندهاش آمده بود، با ابراز رضایت گفت: من دانشجو هستم و همیشه نگران آینده شغلیام. امروز توانستم با یک مشاور با تجربه صحبت کنم و ایشان با توجه به روحیات و تواناییهایی که گفتم، چند مسیر شغلی مناسب را پیشنهاد دادند. حتی چند منبع برای مطالعه بیشتر هم معرفی کردند. اینکه بدون هیچ هزینهای چنین راهنمایی دقیقی دریافت کنی، واقعاً اتفاق خوبی است.مادری که در کنار فرزند خردسالش ایستاده بود، از بخش آموزش خانواده رضایت داشت: «آنها علاوه بر مشاورههای فردی، کلاسهای کوچک آموزشی هم برگزار میکنند. امروز درباره تغذیه سالم کودکان صحبت میکردند که من هم شرکت کردم. مطالبی که یاد گرفتم خیلی کاربردی بود و حتماً در خانه اجرا خواهم کرد.
اینکه طرح فقط به مشاور بسنده نمیکند و آموزش هم میدهد، خیلی ارزشمند است.حضور طرح در مساجد نیز بازخوردهای مثبتی داشته است. یکی از اهالی محل که در مسجد امام حسین (ع) شاهد آموزش کمکهای اولیه بود، گفت: اینکه این مهارتهای حیاتی مثل تزریقات و پانسمان را رایگان آموزش میدهند، عالی است. ما که معمولاً از این چیزها سر در نمیآوریم، حالا یاد گرفتیم چطور در مواقع ضروری کمک کنیم. خیلی امیدوارم این کلاسها ادامه پیدا کند.این اظهارات و تجربهها نشان میدهد که «میز خدمت رضوی» فراتر از یک طرح خدماتی، به محلی برای اعتماد، همدلی و توانمندسازی شهروندان تبدیل شده است. دسترسی آسان، رایگان بودن خدمات و تخصص مشاوران، از عوامل کلیدی این استقبال مردمی هستند.راهاندازی «میز خدمت رضوی» توسط کانون تخصصی بانوان رضوی بندرعباس نمونهای موفق و الهامبخش از خدماترسانی جهادی و مردمی است. این طرح با قرار دادن خدمت در دسترس مردم و حضور در قلب جامعه، نشان داده است که ارائه خدمات تخصصی زمانی بیشترین اثر را دارد که بدون واسطه، رایگان و بر پایه اعتماد اجتماعی باشد.تداوم، تقویت و توسعه این طرح میتواند نقش چشمگیری در بهبود سلامت روانی، اجتماعی و فرهنگی شهروندان داشته باشد و بهعنوان مدلی قابل تکثیر در شهرهای دیگر به کار گرفته شود.
ثبت دیدگاه