بازگشت صف های طولانی سوخت‌گیری

دریانیوز//صف‌های چند کیلومتری سوخت در هرمزگان، اگرچه برای مدتی با ورود جدی دستگاه قضایی و برخورد با عرضه خارج از شبکه، کوتاه‌تر شد، اما حالا دوباره نشانه‌های بازگشت این معضل به جایگاه‌های سوخت دیده می‌شود؛ صف‌هایی که این بار نه فقط در برخی نقاط، بلکه حتی در بندرعباس نیز طولانی‌تر شده و زمان انتظار رانندگان را افزایش داده و باعث نارضایتی شهروندان شده است.در ۵ماه اول سال ، وقتی صف خودروها کیلومترها کشیده می‌شد و سوخت‌گیری به یکی از دغدغه‌های روزمره مردم تبدیل شده بود، دستگاه قضایی استان با ورود به موضوع عرضه خارج از شبکه، توقیف خودروهایی که در طول روز چندین مرتبه اقدام به سوخت‌گیری می‌کردند و استفاده از دوربین‌های پلاک‌خوان برای شناسایی متخلفان، بخشی از گره را باز کرد. نتیجه روشن بود؛ صف‌های چند کیلومتری به صف‌هایی چند ده متری و چند صد متری تبدیل شد و شهروندان دوباره توانستند با زمان انتظار کمتری سوخت‌گیری کنند.اما این آرامش ظاهراً پایدار نمانده است.

در یکی دو هفته اخیر، گزارش‌های میدانی از طولانی‌تر شدن صف‌های سوخت در بیشتر جایگاه‌های سوخت هرمزگان، به‌ویژه بندرعباس، حکایت دارد. افزایش زمان معطلی رانندگان، طبیعی است که نارضایتی ایجاد کند؛ آن هم در استانی که بخش قابل توجهی از حمل‌ونقل و فعالیت‌های اقتصادی و معیشتی مردم به خودرو وابسته است. ازطرفی دیگر بدلیل نبود حمل و نقل عمومی مناسب، هرمزگانی ها و بندرعباسی ها مجبورند از خودروهای شخصی استفاده زیادی داشته باشند.بخشی از این وضعیت به حضور رانندگان استان‌های همجوار و به‌ویژه جنوب کرمان و محدودیت‌های سوخت‌گیری در کرمان و ورود رانندگان از آن منطقه به هرمزگان نسبت داده می‌شود. بخشی دیگر نیز همچنان به فعالیت افرادی بازمی‌گردد که تلاش می‌کنند سوخت را از شبکه رسمی خارج کرده و به شکل غیرمجاز عرضه کنند. اگر این عوامل کنترل نشوند، صف‌های سوخت بار دیگر می‌تواند از یک مشکل خدماتی به یک مسئله اجتماعی تبدیل شود.اما همه ماجرا را هم نمی‌توان به تخلف و مصرف خارج از شبکه نسبت داد.بندرعباس سال‌هاست با کمبود جایگاه عرضه سوخت روبه‌روست.

این موضوع بارها مطرح شده و درباره ضرورت افزایش ظرفیت جایگاه‌های سوخت در مرکز استان هشدار داده شده است، اما به نظر می‌رسد توسعه زیرساخت‌ها همپای رشد جمعیت، افزایش خودروها و حجم رفت‌وآمدها پیش نرفته است.وقتی تعداد خودروها افزایش پیدا می‌کند، مسافران و خودروهای عبوری بیشتر می‌شوند و همزمان بخشی از تقاضای استان‌های همجوار نیز به سمت هرمزگان می‌آید، نمی‌توان انتظار داشت با همان تعداد جایگاه و همان ظرفیت گذشته، صفی شکل نگیرد.در ماه‌های گذشته، راه‌اندازی جایگاه‌های سیار سوخت نیز مطرح شد؛ موضوعی که می‌توانست به عنوان یک راهکار فوری، بخشی از فشار موجود را کاهش دهد. از سوی دیگر، استاندار هرمزگان نیز از راه‌اندازی جایگاه‌های ثابت جدید و افزایش تعداد جایگاه‌های سوخت‌گیری در بندرعباس در آینده نزدیک خبر داده است.اکنون زمان آن رسیده که این وعده‌ها از مرحله خبر و اعلام عبور کرده و مردم اثر آن را در خیابان و جایگاه سوخت ببینند.تجربه ماه‌های گذشته نشان داد که برخورد با عرضه خارج از شبکه و شناسایی خودروهای متخلف، می‌تواند در کوتاه‌مدت تأثیر محسوسی بر کاهش صف‌ها داشته باشد. اما برخورد قضایی، هرچند ضروری است، به تنهایی نمی‌تواند جای توسعه زیرساخت را بگیرد.

همان‌طور که افزایش ظرفیت جایگاه‌ها نیز بدون کنترل قاچاق و سوخت‌گیری‌های غیرمتعارف، ممکن است تنها به افزایش مصرف و شکل‌گیری دوباره صف‌ها منجر شود.راه‌حل، ترکیبی از نظارت هوشمند، برخورد با تخلف، مدیریت سهمیه و تقاضا و افزایش واقعی ظرفیت عرضه سوخت است.هرمزگان نباید دوباره به نقطه‌ای برسد که راننده برای چند لیتر بنزین، ساعت‌ها در صف بماند. صف سوخت فقط اتلاف وقت نیست؛ یعنی معطل ماندن راننده تاکسی، تأخیر یک کارگر، عقب افتادن یک مأموریت کاری، افزایش مصرف سوخت در صف و در نهایت افزایش نارضایتی عمومی.تجربه گذشته یک پیام روشن دارد: وقتی مسئله در همان روزهای نخست مدیریت شود، قابل کنترل است؛ اما اگر صف‌ها طولانی‌تر شوند و نارضایتی انباشته شود، حل آن دشوارتر خواهد شد.انتظار از استانداری، شرکت پخش فرآورده‌های نفتی و دستگاه قضایی استان این است که پیش از آنکه صف‌های سوخت دوباره به یک بحران عمومی تبدیل شود، دلایل افزایش آن را به‌صورت دقیق بررسی و برای هر بخش راهکار مشخصی اجرا کنند؛ از کنترل عرضه خارج از شبکه و رصد خودروهای پرتکرار گرفته تا تعیین تکلیف سریع جایگاه‌های سیار و تسریع در راه‌اندازی جایگاه‌های ثابت جدید.مردم هرمزگان یک بار طعم کاهش صف‌ها را چشیده‌اند؛ منطقی نیست دوباره به همان صف‌های طولانی و انتظارهای چندساعته برگردند.