دریانیوز//سفر اخیر نماینده ولیفقیه در استان هرمزگان به شهرستان پارسیان، بار دیگر توجهها را به یکی از مهمترین چالشهای جنوب کشور جلب کرد؛ چالشی که مردم این منطقه با آن دستوپنجه نرم میکنند: پیامدهای زیستمحیطی صنایع مستقر در عسلویه و پارس جنوبی و مسئله «حق آلایندگی» و «مسئولیتهای اجتماعی» صنایع. پارسیان در همسایگی یکی از بزرگترین قطبهای انرژی کشور قرار دارد. منطقهای که ثروت عظیمی برای اقتصاد ملی تولید میکند، اما در کنار این تولید ثروت، تبعات زیستمحیطی گستردهای نیز به همراه داشته است. آلایندگیهای ناشی از صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، کیفیت هوا، منابع آب، خاک و حتی سبک زندگی مردم مناطق پیرامونی را تحت تأثیر قرار داده است. این وضعیت تنها یک مسئله زیستمحیطی نیست، بلکه به یک مسئله اجتماعی، اقتصادی و حتی انسانی تبدیل شده است.آیتالله عبادیزاده در بخشی از خطبههای نماز جمعه بندرعباس بهدرستی به مهاجرت بخشی از جمعیت مناطق درگیر آلودگی به شهرستان پارسیان اشاره کرد؛ مهاجرتی که ناشی از نگرانیهای بهداشتی و زیستمحیطی است. این جابهجایی جمعیتی، فشار مضاعفی بر زیرساختهای پارسیان وارد کرده است؛ از مدارس و مراکز درمانی گرفته تا شبکه آب، برق، مسکن و خدمات شهری. پارسیان امروز نهتنها باید پاسخگوی نیازهای جمعیت بومی خود باشد، بلکه ناگزیر است بار پیامدهای توسعه صنعتی در منطقهای همجوار را نیز به دوش بکشد.
در چنین شرایطی، مفهوم «حق آلایندگی» اهمیتی دوچندان پیدا میکند. حق آلایندگی بهمعنای آن است که بخشی از درآمدها و عواید ناشی از فعالیت صنایع آلاینده باید به مناطقی که از این آلودگی متأثر میشوند اختصاص یابد تا صرف جبران خسارات زیستمحیطی، توسعه زیرساختها و ارتقای کیفیت زندگی مردم شود. این حق نه یک امتیاز ویژه، بلکه یک مطالبه قانونی و عادلانه است.اما مسئله فقط پرداخت ارقام مالی نیست. آنچه مردم پارسیان مطالبه میکنند، اجرای واقعی و هدفمند مسئولیتهای اجتماعی صنایع است. مسئولیت اجتماعی یعنی صنایع بزرگ، خود را صرفاً واحدهای اقتصادی ندانند، بلکه نسبت به محیط پیرامون، سلامت مردم، اشتغال جوانان بومی، آموزش، بهداشت و توسعه پایدار منطقه احساس تعهد کنند. این مسئولیت باید ساختاریافته، شفاف و قابل ارزیابی باشد، نه مقطعی و نمایشی.پارسیان بهعنوان منطقهای که در شعاع تأثیرگذاری مستقیم آلایندگیهای عسلویه و پارس جنوبی قرار دارد، باید سهم مشخص و عادلانهای از منابع مربوط به آلایندگی و مسئولیتهای اجتماعی دریافت کند. این منابع میتواند در قالب احداث و تجهیز بیمارستانها، توسعه مراکز درمانی تخصصی مرتبط با بیماریهای تنفسی، تقویت زیرساختهای آموزشی، حمایت از پروژههای زیستمحیطی، توسعه فضای سبز و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار هزینه شود.نکته مهم دیگر، نقش مدیران ارشد استان و نمایندگان مجلس در پیگیری این مطالبه است.
همانگونه که نماینده ولیفقیه تأکید کرد، ارتباط مستمر و میدانی با مناطق دوردست استان، شرط درک واقعی مشکلات است. پارسیان نباید صرفاً در گزارشها و جلسات اداری دیده شود؛ مسئولان باید از نزدیک با مردم گفتوگو کنند، وضعیت زیرساختها را ببینند و آثار فشار جمعیتی و زیستمحیطی را لمس کنند. این حضور میتواند زمینهساز تصمیمگیریهای دقیقتر و تخصیص عادلانهتر منابع باشد. از سوی دیگر، شفافیت در نحوه تخصیص و هزینهکرد اعتبارات آلایندگی اهمیت حیاتی دارد. مردم حق دارند بدانند چه میزان اعتبار به نام جبران آلایندگی اختصاص یافته و این اعتبارات دقیقاً در چه پروژههایی هزینه شده است. ایجاد سازوکارهای نظارتی و انتشار گزارشهای عمومی میتواند اعتماد اجتماعی را تقویت کند و مانع از اتلاف منابع شود.همچنین باید به بعد پیشگیرانه ماجرا توجه داشت. دریافت حق آلایندگی هرچند ضروری است، اما نباید جایگزین الزام صنایع به کاهش واقعی آلودگی شود. توسعه فناوریهای پاک، بهبود استانداردهای زیستمحیطی، پایش مستمر کیفیت هوا و آب و اجرای دقیق قوانین محیطزیستی باید در اولویت باشد. هدف نهایی، کاهش خسارت است، نه صرفاً جبران آن.پارسیان امروز در نقطهای حساس قرار دارد. از یکسو، ظرفیتهای فراوانی برای توسعه گردشگری، شیلات، کشاورزی و تجارت دریایی دارد و میتواند به یکی از قطبهای رشد در غرب هرمزگان تبدیل شود.
از سوی دیگر، اگر مسئله آلایندگی و فشار زیرساختی بهدرستی مدیریت نشود، این فرصتها ممکن است تحتالشعاع قرار گیرد. طرح جدی مسئله حق آلایندگی و مسئولیتهای اجتماعی صنایع، فرصتی است تا نگاه به توسعه در استان هرمزگان بازتعریف شود. توسعهای که تنها به تولید و صادرات نمیاندیشد، بلکه کیفیت زندگی مردم محلی را در مرکز توجه قرار میدهد. توسعهای که منافع ملی را با عدالت منطقهای پیوند میزند.در نهایت، مطالبه مردم پارسیان نه تقابل با صنعت است و نه مخالفت با پیشرفت کشور؛ بلکه خواستهای منطقی برای توزیع عادلانه منافع و کاهش عادلانه آسیبهاست.
اگر صنایع از منابع این سرزمین بهره میبرند و اقتصاد کشور را تقویت میکنند، باید در قبال پیامدهای فعالیت خود نیز پاسخگو باشند.اکنون زمان آن رسیده است که با همدلی میان مسئولان استانی، نمایندگان مجلس، مدیران صنایع و خود مردم، سازوکاری پایدار و شفاف برای احقاق حق آلایندگی و اجرای مسئولیتهای اجتماعی شکل گیرد. آینده پارسیان، در گرو تصمیمهای امروز است؛ تصمیمهایی که میتواند این شهرستان را از منطقهای تحت فشار به الگویی از توسعه متوازن و مسئولانه تبدیل
کند.
ثبت دیدگاه