دریانیوز// هنر متعهد همواره در پی اثرگذاری بر جامعه و به چالش کشیدن ناهنجاریهای فرهنگی و اجتماعی است. در این میان، بهرهگیری از قالب طنز و ابزار نمایش عروسکی برای مخاطب بزرگسال، ایدهای نوآورانه است که بهتازگی توسط تیم هنری «عشاق» وابسته به هیئت عشاقالمهدی (عج) در بندرعباس کلید خورده است. مجموعه اپیزودیک «شوخی تایم» به کارگردانی سجاد حاکمی، پروژهای است که با وجود تمامی محدودیتها، نبود بودجه دولتی و غیردولتی و سنگاندازیهای اداری و غیراداری، با تکیه بر توانمندی بانوان هنرمند استانی و کشوری و با رویکردی جهادی مراحل تولید خود را سپری میکند تا از آبانماه امسال مهمان خانههای مخاطبان در بستر رسانههای نوین مجازی باشد. در ادامه، مشروح گفتوگوی صمیمانه روزنامه دریا با سجاد حاکمی، کارگردان این مجموعه و همچنین روایت عوامل اجرایی پروژه از پشتصحنه این تلاش هنری را میخوانید.
دریا: در ابتدا بفرمایید ایده شکلگیری «شوخی تایم» از چه زمانی آغاز شد و روند پیشتولید آن به چه صورت بود؟
– ایده اولیه مجموعه «شوخی تایم» حدود یک سال و نیم پیش در ذهن ما شکل گرفت. تقریباً از یک سال گذشته بهطور جدی کار روی این پروژه را آغاز کردیم تا بتوانیم آن را کلید بزنیم. البته به دلیل درگیری در پروژههای قبلی (مانند پروژه نمایشصوتی نجوی) و همچنین سختیهای ساختاری کارهای تصویری که چالشها و امکانات ویژهای را میطلبد، شروع کار کمی با تأخیر مواجه شد.
دریا: «شوخی تایم» دقیقاً چه ساختاری دارد و به چه موضوعاتی میپردازد؟
– این مجموعه یک کار طنز عروسکی و اپیزودیک مخصوص بزرگسال است که با هدف انتشار در بستر فضای مجازی تولید میشود. محوریت اصلی ما نقد مسائل مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه در قالب داستان طنز است. موضوعاتی نظیر خرافات، فضولی، سبک زندگی غربی و رفتارهای سیاسی مانند بدعهدیهای آمریکا در مذاکرات و… از جمله محورهایی است که جامعه امروز با آنها درگیر است و ما در قالب طنز به آنها پرداختهایم. معتقدیم هنرمند اگر نتواند اثرگذار باشد و صرفاً به دنبال گرفتن یک خنده آنی از مخاطب باشد، هویت هنری خود را ایفا نکرده است.
دریا: چرا برای انتقال این مفاهیم، قالب «طنز عروسکی بزرگسال» را انتخاب کردید؟
– ما دو ابزار قدرتمند را تلفیق کردهایم: «هنر» و «طنز». متأسفانه امروز در جامعه با کمبود طنز سالم مواجه هستیم؛ یا با شوخیهای بینمک روبرو میشویم یا متأسفانه شوخیهای نامناسب و ناسالم. این در حالی است که در قالب طنز فاخر و سالم، بهتر میتوان با جامعه سخن گفت. از سوی دیگر، کار عروسکی در کشور ما غالباً منحصر به برنامههای کودک تلویزیونی شده است. در حالی که در کشورهای صاحبنام در عرصه هنر، از ظرفیت بالای عروسکها برای ارتباط با مخاطب بزرگسال و طرح مسائل کلان استفاده میشود. ما تلاش کردیم این خلأ را در کشور پر کنیم.
دریا: ترکیب تیم تولیدی شما به چه صورت است و اعضای آن از چه
مناطقی جذب شدهاند؟
– یکی از ویژگیهای جذاب و شاخص این پروژه، حضور محوری بانوان است؛ به طوری که تیم ۱۵ نفره ما را تقریباً بهطور کامل بانوان هنرمند تشکیل میدهند. رده سنی اعضای تیم از ۱۵ تا ۴۰ سال است. ما توانستهایم ترکیبی از هنرمندان بومی بندرعباس و میناب را در کنار هنرمندانی از شهرهای مشهد، شیراز، مرودشت، نیریز و… که هرکدام در شهر خود دارای جایگاه هنری هستند، گرد هم آوریم تا یک کار کیفی و فرامنطقهای شکل بگیرد.
دریا: وضعیت پشتیبانی مالی و امکانات سختافزاری پروژه چگونه بوده است؟ آیا نهادهای متولی از شما حمایت کردند؟
بودجه ما برای شروع این کار دقیقاً «صفر ریال» بود! هیچ نهاد یا ارگان دولتی حمایت مالی از ما انجام نداد. برای جلب حمایت به نهادهای متعددی مراجعه کردیم اما متأسفانه با پاسخهای منفی مواجه شدیم. این کار مصداق فعالیت فرهنگی اثرگذار بود و شایسته حمایت بود. با این حال، نه تنها کمکی نشد، بلکه در مواردی با سنگاندازی و بازخواست مواجه شدیم که چرا با خانمها کار میکنید! اما ما با اتکا به خداوند و حمایتهای شخصی و دلسوزانه برخی عزیزان کار را پیش بردیم.
دریا: اعضای تیم در چه شرایطی کار ضبط را انجام دادند؟
– بچههای تیم کاملاً با روحیه جهادی پای کار ایستادند. هنرمندان ما در گرمای شدید بندرعباس، از ساعت ۸ و ۹ صبح تا بعد از ظهر صبورانه نشستند و کار ضبط را پیش بردند که شایسته بهترین تقدیرها هستند.
دریا: برنامه پخش مجموعه «شوخی تایم» به چه صورت خواهد بود؟
این مجموعه در قالب ۲۵ قسمت ۲۰ الی ۳۰ دقیقهای تولید میشود. برنامه ما این است که انشاءالله پخش آن را از آبانماه سال جاری و بهطور اختصاصی در بستر شبکههای اجتماعی و رسانههای نوین آغاز کنیم. هدفگذاری ما دیده شدن کار در سطح ملی است.
دریا: آیا نگران محدودیتهای دسترسی مخاطبان داخلی یا رقابت با محتواهای پرزرق و برق خارجی نیستید؟
فضای مجازی امروز یک دانشگاه رسانهای است. ما به جای نالیدن از محدودیتها، تصمیم گرفتیم در جایی حضور داشته باشیم که فضای خلاقیت بازتر است. هدف ما این است که با کیفیت بالای ساختاری و محتوای بومی، استاندارد طنز عروسکی ایرانی را در این فضا بالا ببریم.
دریا: پیوند میان فضای هیئت و یک کار طنز عروسکی مدرن چگونه برقرار شد؟
– این همان نقطه عطف کار ماست. هیئت باید کانون تحولات اجتماعی و فرهنگی باشد. طبق دستور حضرت آقا مبنی بر کار اثرگذار، ما هنر را به خدمت گرفتیم. مدل جدید از فعالیت رسانهای در فضای دینی همین است.
دریا: پیام مشخص شما برای مسئولانی که به جای حمایت، مانعتراشی کردند چیست؟
– پیام من روشن است: هنرِ متعهد و جهادی منتظر امضای پشت میزنشینها نمیماند. آقایانی که میپرسیدند «چرا با خانمها کار میکنید؟» یا «چرا از شهرهای دیگر نیرو آوردید؟»، باید بدانند که هنر مرز جغرافیایی و جنسیتی ندارد. ما به جای شعار دادن، عمل کردیم.
دریا: بخش فنی و هنری این حوزه در «شوخی تایم» چگونه مدیریت شد؟
– کار با عروسک فراتر از تکان دادن یک شیء است؛ عروسک باید شخصیت داشته باشد. ما چندین ماه هرروز ساعتها به شکل دورکاری مجازی تمرین مداوم داشتیم تا هماهنگی صدا و حرکت به درستی شکل بگیرد. این بخش اوج توانمندی دختران هنرمند تیم ما را نشان میدهد.
دریا: چطور توانستید انگیزه اعضای گروه را در طول یک سال تولید مداوم حفظ کنید؟
بزرگترین سرمایه ما «ایمان به هدف» بود. هر زمان که خستگی یا گرما کار را سخت میکرد، یادآوری هدف مشترکمان و عشقی که به کار فرهنگیِ تمیز داشتیم، همه ما را دوباره به حرکت درمیآورد.
دریا: ویژگی خاصی که مخاطب را پای «شوخی تایم» بنشاند چیست؟
صداقت و جسارت. ما در «شوخی تایم» ادا درنمیآوریم. ما دست روی دردهایی گذاشتهایم که مردم هر روز با پوست و استخوان خود لمس میکنند؛ از وابستگی به زندگی غربی گرفته تا مشکلات معیشتی و رفتارهای متناقض برخی مسئولین.
صدای هنرمندان؛ روایت پشتصحنهای از جنس عشق
در ادامه، چهار تن از بانوان فعال در این پروژه از چالشهای این مسیر میگویند:
لیلا خواجهزاده (صداپیشه عروسک «قندون»):
«شخصیت قندون تضاد زیادی با شخصیت من داشت. قندون پرانرژی و حاضر جواب است و من برای درک این شخصیت تلاش زیادی کردم. چالش دوم، لهجهی آبادانی قندون بود. با دنبال کردن فیلمها و آهنگهای آبادانی به این لهجه مسلط شدم. اوایل سخت بود ولی به مرور زمان به شخصیت قندون وابسته شدم به گونهای که الان بعضی تیکهکلامهایش را حتی در مکالمات روزمره هم استفاده میکنم.
فاطمه بهادری (عروسکگردان – اهل میناب):
«وقتی قرار شد یک دختر پرجنبوجوش را عروسکگردانی کنم، شاید بزرگترین چالش این بود که این نقاط را در خودم پیدا کنم چون خودم فرد آرامی هستم. اما نقطه اشتراک مهم ما جنوبی بودن بود. یکی از جذابترین بخشهای عروسکگردانی همین است که بتوانی زندگی یک شخصیت بیجانی را تجربه کنی و به آن جان بدهی طوری که مخاطب فراموش کند پشت آن شخصیت، یک عروسک گردان نشسته است.»
هانیه ابوالوردی (دستیار اول کارگردان و صداپیشه «ننهنعیمه» – استان فارس):
«در آن شرایط خاص و امکانات محدود، گاهی عروسکگردان، گاهی فیلمبردار، گاهی منشی صحنه و گاهی طراح لباس بودم. همه مثل یک خانواده بودیم. مدیریت نظم و جریان ضبط، وظیفهای بود که با تمام سختیها انجام دادم. آقای حاکمی به ما یاد داد که وقتی هدف پاک و غیرمادی باشد، حتی با دستهای خالی هم میتوان از دل سختیها، یک اثر ماندگار ساخت.»
مهنا هوشنگی (بازیگر):
«در این پروژه نقشهای متفاوتی از جمله رباب را زندگی کردم که از خود واقعی من خیلی دور بودند. بعضیها بازیگری را فقط در چند دقیقه دیده شدن خلاصه میکنند درحالی که پشت آن ساعتها تمرین، مطالعه، فشار و استرس وجود دارد. چیزی که با وجود تمام سختیها ما را از پا در نیاورد، هماهنگی و همکاری خوب بین بازیگران و کارگردان بود. همکاری با استاد حاکمی باعث افتخارم
بود.
ثبت دیدگاه