دریانیوز// در مجتمع آموزشی درمانی و پژوهشی پیامبر اعظم(ص) بندرعباس، جایی که بهگفته مسئولان آن، بخش قابلتوجهی از بار درمانی استان هرمزگان و حتی بخشی از بیماران خارج از استان را به دوش میکشد، مرکز تصویربرداری یکی از پرترددترین و حساسترین واحدهای بیمارستانی به شمار میآید؛ مرکزی که روز و شب نمیشناسد و در آن، سیتیاسکن و امآرآی نهفقط ابزار تشخیص، بلکه گرهگشای تصمیمهای حیاتی در مسیر درماناند.
زهرا چاور، مسئول تصویربرداری این مجتمع، در گفتوگو با «دریا» از زیرساختها، حجم مراجعات، صف انتظار و نیز نیاز جدی استان به حمایت صنایع، خیرین و اتاق بازرگانی برای تقویت تجهیزات تصویربرداری سخن گفت؛ گفتوگویی که یک پیام روشن دارد: فشار بر مرکز تصویربرداری بیمارستان شهید محمدی بالاست و اگر قرار است بیماران سریعتر خدمت بگیرند، باید برای نوسازی و افزایش دستگاهها تصمیمی جدیتر گرفته شود. چاور در تشریح وضعیت موجود میگوید این مرکز با وجود محدودیتها، بهصورت شبانهروزی فعال است و بخش عمده خدمات تصویربرداری را بدون توقف ارائه میدهد.
به گفته وی رادیولوژی بصورت شبانه روزی فعال است که صبح و عصر علاوه بر بیماران بستری ،خدمات برای بیماران سرپایی هم انجام میشود. ولی شیفت شب فقط برای بیماران بستری است؛چون کلینیک در شیفت شب فعال نیست.در کنار آن، سه دستگاه سیتیاسکن ۱۶ اسلایس در بخشهای مختلف فعالاند؛ از ساختمان اورژانس گرفته تا ساختمان همکف و ساختمان مرکزی. همچنین یک دستگاه سیتیاسکن ۱۲۸ اسلایس نیز برای آنژیوگرافی مورد استفاده قرار میگیرد.اما مهمترین بخش روایت وی درباره دستگاه امآرآی است؛ دستگاهی که به گفته چاور، تنها یک نمونه از آن در این مرکز وجود دارد و بهصورت ۲۴ ساعته فعال است. وی میگوید تقریباً تمام پروتکلها در این دستگاه انجام میشود، هرچند برخی محدودیتهای فنی نیز وجود دارد؛ از جمله در برخی پروتکلهای زنان، بهدلیل نبود برخی تجهیزات جانبی مانند کویل، امکان انجام کامل همه خدمات فراهم نیست.
با این حال، مرکز تلاش میکند بیشترین طیف خدمات را در تمام ساعات شبانهروز ارائه دهد.با وجود این ظرفیت، حجم مراجعهها بالاست و همین مسئله باعث شکلگیری صف انتظار، بهویژه برای بیماران سرپایی شده است. چاور صریح میگوید که مرکز به دلیل موقعیت ویژهاش در بیمارستان شهید محمدی و اینکه این بیمارستان، مرکز تروما و یکی از اصلیترین مراکز درمانی استان است، با تراکم تقاضا مواجه است.
وی توضیح میدهد که بیماران بستری اولویت دارند و همین اولویتها موجب میشود برای بیماران سرپایی گاهی صفی دو تا سهماهه شکل بگیرد. با این حال، بهگفته وی، این صف به معنای توقف قطعی نیست؛ هرگونه اضافه شدن شیفت یا کنسلی، بلافاصله با تماس با بیماران جایگزین میشود و نوبتها بهروز میماند.
وی میگوید: «اگر امروز برنامه را نگاه کنید، ممکن است ببینید بخشی از نوبتهای ماههای آینده هم جابهجا شده و بیماران زودتر انجام شدهاند. ما بهمحض ایجاد ظرفیت، بیمار را صدا میزنیم.» این توضیح یک نکته مهم را روشن میکند: نوبتگیری در این مرکز ثابت و بیتحرک نیست؛ صف وجود دارد، اما با مدیریت روزانه و جابهجاییهای مکرر، تلاش میشود بیماران معطل نمانند.
چاور در ادامه، به یکی از چالشهای جدی حوزه تصویربرداری اشاره میکند: تقاضای غیرضروری و فشار مضاعف بر امآرآی. او معتقد است بخشی از مراجعات، در حالی به امآرآی ختم میشود که میتوانست با مراحل تشخیصی مقدماتیتر مانند رادیوگرافی یا سونوگرافی پیش برود. به گفته وی، در مواردی بیمار با اصرار از پزشک درخواست امآرآی میکند و پزشک نیز گاهی برای رفع اصرار بیمار، درخواست را ثبت میکند؛ در حالی که امآرآی در بسیاری از موارد، یک پروتکل تکمیلی است نه اولین گام تشخیص.
این موضوع تنها یک مسئله مدیریتی نیست، بلکه بهصورت مستقیم بر زمان انتظار بیماران اثر میگذارد. چاور توضیح میدهد که بسیاری از درخواستها چندعضوی و ترکیبیاند؛ مثلاً وقتی برای کمر امآرآی درخواست میشود، گاه گردن، لگن یا حتی مغز هم در کنار آن اضافه میشود. بهاینترتیب، یک بررسی که میتوانست ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان ببرد، به یک فرآیند ۴۵ دقیقهای یا بیشتر تبدیل میشود و بدیهی است که ظرفیت روزانه کاهش مییابد. وی میگوید: «اگر فقط کمر باشد، شاید در یک ساعت چهار بیمار انجام شود؛ اما وقتی پروتکلها ترکیبی میشوند، در یک ساعت شاید فقط یک بیمار انجام شود.»
این محدودیت زمانی، وقتی با جایگاه مرجع بیمارستان شهید محمدی جمع میشود، ترافیکی سنگین میسازد؛ ترافیکی که نهفقط از بندرعباس، بلکه از دیگر نقاط استان و حتی از استانهای همجوار نیز به این مرکز سرازیر میشود چاور از بیماران شیراز، یزد و کرمان هم یاد میکند که برای انجام امآرآی به بندرعباس میآیند، چون در مراکز دیگر یا صف طولانی است یا به هر دلیل ترجیح میدهند تصویربرداری را در اینجا انجام دهند و دوباره به شهر خود بازگردند. به گفته وی، حتی در بعضی مراکز داخل استان نیز، دستگاهها یا خراباند یا ظرفیتشان پاسخگوی نیاز نیست.
وی از یک نمونه مشخص نیز نام میبرد: دستگاه امآرآی بیمارستان صاحبالزمان(عج) که مدتی است خراب است و مرکز بیمارستان خلیج فارس که بیشتر برای بیمههای خودشان خدمات میدهد و نوبتهایش نیز بهگفته او، تا ماههای آینده پر است. چنین شرایطی سبب شده که بار اصلی تصویربرداری استان بر دوش بیمارستان شهید محمدی بیفتد و این مرکز عملاً به نقطه ارجاع نهایی بسیاری از بیماران تبدیل شود.در میان این همه فشار، بخش بیماران بستری هم جایگاه ویژهای دارد. چاور میگوید، در برخی روزها تعداد بیماران بستری در صف امآرآی به ۳۰ نفر هم میرسد و این در حالی است که همه آنها باید در نوبتهای کوتاه و متناسب با وضعیت بالینیشان بررسی شوند.
بعضی بیماران اکسیژنیاند، بعضی همکاری مناسبی ندارند، برخی سالمندند و برخی بهدلیل وضعیت بالینی نیازمند دقت و زمان بیشترند. وی میگوید تلاش مرکز این است که بیماران بستری معمولاً ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت انجام شوند، اما این بازه نیز بسته به حجم مراجعه و فوریتها تغییر میکند. در بخش پایانی گفتوگو، مسئله توسعه آتی و نقش بخشهای اقتصادی و اجتماعی استان برجسته میشود. چاور با احتیاط و بدون ورود به جایگاه تصمیمگیری مدیریتی، میگوید اگر قرار باشد حمایتی صورت گیرد، بهتر است به سمت تجهیزاتی برود که بیشترین اثر را بر کاهش صف و ارتقای کیفیت خدمت داشته باشد.
او یادآور میشود که دستگاه سیتی آنژیو قلب بیمارستان از سال ۱۳۹۴ فعال است و با توجه به عمر مفید حدود ۱۰ ساله چنین دستگاههایی، نیاز به نوسازی و بهروزرسانی آن جدی است. همچنین اگر یک دستگاه امآرآی دیگر به این مرکز اضافه شود، بخش بزرگی از فشار موجود برطرف خواهد شد. این همان نقطهای است که نام صنایع، خیرین و اتاق بازرگانی هرمزگان پررنگ میشود. در استانی که جمعیت بیماران آن رو به افزایش است و بار درمانی آن تنها بر دوش بودجههای دولتی قابلتحمل نیست، مشارکت اجتماعی و اقتصادی میتواند مسیر درمان را تغییر دهد. تامین یک دستگاه جدید، صرفاً خرید یک تجهیز نیست؛ یعنی کوتاهتر شدن صف انتظار، کاهش اضطراب بیمار، تسریع تشخیص، شروع زودتر درمان و در نهایت صرفهجویی در هزینههای مستقیم و غیرمستقیم سلامت.
مرکز تصویربرداری پیامبر اعظم(ص) بندرعباس امروز در نقطهای ایستاده که هم ظرفیت خدمترسانی گسترده دارد و هم زیر فشار تقاضای فزاینده، نیازمند پشتیبانی است. روایت زهرا چاور روشن میکند که مشکل اصلی، کمکاری نیست؛ کمبود امکانات است. بیمارستانی که ۲۴ ساعته کار میکند، اما به دلیل تراکم تقاضا، هنوز نمیتواند همه بیماران را در زمان ایدهآل پاسخ دهد. در چنین شرایطی، حمایت هدفمند از حوزه تصویربرداری، نه یک اقدام تزئینی، بلکه ضرورتی حیاتی برای سلامت مردم هرمزگان است. اگر قرار است بیماران کمتر در صف بمانند، اگر قرار است بیمار از نگرانیِ «نوبت دوماهه» رها شود، و اگر قرار است مرکز مرجع استان بتواند با شتاب بیشتری به نیازهای درمانی پاسخ دهد، امروز زمان تصمیم است؛ تصمیمی که میتواند با همراهی صنایع، خیرین و اتاق بازرگانی، به یک سرمایهگذاری ماندگار در سلامت مردم تبدیل شود.
ثبت دیدگاه