دریانیوز // وقتی صحبت از سلامت به میان میآید، ذهنها فوراً به سمت اتاقهای عمل مدرن، دستگاههای پیشرفته سیتیاسکن و داروهای کمیاب سرطان میرود؛ اما در گوشهای از بندرعباس، پشت دیوارهای بیمارستان اعصاب و روان «ابنسینا»، جنگی روزمره و بیصدا برای بقای روانهای رنجکشیده در جریان است. جایی که ۱۲۰ تخت فعال آن، بار سنگین بحرانهای روحی یک استان را به دوش میکشد، اما ظرفیتش سالهاست که سرریز کرده است و حال اتاق بازرگانی هرمزگان وعده کرده بیمارستان ۱۰۰تختخوابی روانپزشکی را در بندرعباس بسازد .
این اتاق در حال حاضر در حال ساخت همراه سراهای بیمارستان های شهیدمحمدی و کودکان می باشد و قرار است همراه سرای بیمارستان شریعتی را هم بسازد و وعده ساخت بیمارستان های روانپزشکی و سوختگی را نیز در بندرعباس داده است و یقین داریم محقق می شوند. روزنامه «دریا» در گزارش دوقسمتی از بیمارستان ابن سینا، ابتدا به سراغ روانشناسان این مرکز رفته و در این بخش دوم، در گفتگو با دکتر «زینب حقیقی»، روانپزشک و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، پرده از خدماتی برمیدارد که شاید کمتر شهروندی از آن باخبر باشد؛ از تیمهای درمانی که رایگان به درب منزل بیماران حاد میروند تا فرشتگان نجاتی که بیمار را پس از ترخیص رها نمیکنند. بیمارانی که در خیابان دیده نمیشوند، صدا و تریبونی هم ندارند.
بیماران اعصاب و روان حاد در استان هرمزگان، سالهاست که در بیمارستان ابنسینای بندرعباس پناه گرفتهاند؛ مرکزی که با وجود تلاش فوقطاقت کادر درمانش، زیر بار سنگین کمبود امکانات خم شده است. دکتر حقیقی، روانپزشکی که خود پایهگذار واحد «روانپزشکی جامعهنگر» در این منطقه بوده، در گفتگوی پیشرو با خبرنگار «دریا» از خدماتی سخن میگوید که مرزهای بیمارستان را شکسته و به داخل خانههای مردم کشیده شده است؛ خدماتی کاملاً رایگان برای بیمارانی که توان حرکت ندارند.
ظرفیتی فراتر از یک بخش معمولی؛ ۱۲۰ تخت در خدمت سلامت روان
دکتر زینب حقیقی، با آرامشی که لازمه حرفهاش است، گفتگو را با معرفی این مرکز آغاز میکند. وی که از سال ۱۳۹۸ به عنوان عضو هیئت علمی با دانشگاه علوم پزشکی همکاری دارد، تصویری دقیق از ابعاد این مرکز ارائه میدهد: «بیمارستان اعصاب و روان ابن سینای بندرعباس که با حدود ۱۲۰ تخت فعال، بار اصلی درمان بیماران حاد اعصاب و روان استان را بر دوش میکشد که البته جوابگوی نیازمان نیست و باید تعداد تخت ها افزایش یابد . این مرکز شامل بخشهای مجزای اورژانس مردان، دو بخش تخصصی بستری مردان و یک بخش ویژه زنان است.» وی تاکید میکند که مراجعان این مرکز، لزوماً افرادی با اختلالات ساده نیستند: «ما اینجا با بیماران حاد روانپزشکی روبرو هستیم؛ افرادی که با تشخیصهایی نظیر اختلالات مرتبط با مصرف مواد، اسکیزوفرنیا، اختلال دوقطبی و افسردگیهای شدید مقاوم به درمان پذیرش میشوند. اینجا خط مقدم مقابله با بحرانهای روحی است.»
ترکیب دارو و مهارت؛ از «کاردرمانی» تا «روانپزشکی جامعهنگر»
در ذهن عامه مردم، درمان روانپزشکی تنها در قرص و دارو خلاصه میشود، اما دکتر حقیقی این کلیشه را میشکند. وی توضیح میدهد: «درمان در ابنسینا تکبعدی نیست. به محض بستری، پروتکلهای دارویی زیر نظر روانپزشک آغاز میشود، اما همزمان همکاران روانشناس ما درمانهای غیردارویی و مداخلات روانشناختی را پیش میبرند. بخش «کاردرمانی» نیز یکی از حلقههای حیاتی ماست که به بیمار کمک میکند مهارتهای از دست رفته خود را باز یابد.» اما نقطه قوت این مرکز، خدماتی است که پس از ترخیص بیمار آغاز میشود. واحدی به نام «روانپزشکی جامعهنگر» که به گفته دکتر حقیقی، وظیفه پیگیری وضعیت بیمار را تا ۶ ماه پس از خروج از بیمارستان بر عهده دارد. وی میگوید: «ما بیمار را رها نمیکنیم. پیگیریهای تلفنی مستمر انجام میشود و بیماران بسته به شرایطشان به کلینیکهای تخصصی ارجاع داده میشوند.»
ویزیت رایگان در منزل؛ خدمتی که شهروندان از آن بیخبرند!
شاید شگفتآورترین بخش صحبتهای این متخصص، ارائه خدمات درمانی در محل سکونت بیماران باشدکه در قالب واحد روانپزشکی جامعه نگر ارائه میشود و پایه گذار این واحد در بخش روانپزشکی بندرعباس خودش بوده و همچنان نیز روانپزشک مسئول این واحد هست. دکتر حقیقی میگوید: «بسیاری از بیماران توانایی مراجعه حضوری به کلینیک را ندارند. در این موارد، تیم ما متشکل از روانپزشک و روانشناس به منزل بیمار مراجعه میکنند. نکته مهم اینجاست که این خدمات کاملاً رایگان است.» وی با صراحت میافزاید: «هدف ما کاهش نرخ عود بیماری است. وقتی خدمات به درب منزل بیمار میرود، احتمال قطع درمان و بازگشت علائم حاد به شدت کاهش مییابد.» وی گفت :بدلیل نبود هیچ مرکز نیکوکاری جهت حمایت از بیماران روانپزشکی و دغدغه ای که داشتم، یک مرکز نیکوکاری حامی بیماران روانپزشکی به نام مرکز نیکوکاری، توانمندسازی و کارآفرینی سراج،در استان نیز از حدود دو سال قبل تاسیس کرده ام.
چرا باید به روانپزشک مراجعه کرد؟
در ادامه گفتگو، از دکتر حقیقی درباره ضرورت مراجعه به متخصص پرسیدیم. وی با نگاهی علمی به ریشههای بیماری میپردازد: «علت مراجعه به روانپزشک ترکیبی از عوامل است. از یک سو عوامل بیولوژیک، تغییرات هورمونی و نوسانات «نوروترانسمیترها» (پیامرسانهای عصبی) در مغز مطرح هستند و از سوی دیگر، عوامل استرسزای محیطی و نحوه مواجهه انسانها با این استرسها. مکانیسمهای دفاعی هر فرد در برابر مشکلات متفاوت است.» وی با تکیه بر اهمیت «زمان طلایی» درمان میگوید: «گاهی علائم خفیف هستند و مراجعه به روانشناس کفایت میکند، اما وقتی اختلال در سطح نوروترانسمیترها جدی میشود، حتماً نیاز به مداخله دارویی داریم. اگر مردم در مراحل اولیه مراجعه کنند، درمان کوتاهمدتتر و با داروهای کمتری انجام میشود. هرچه زمان بگذرد، بیماری سختتر، مزمنتر و نیازمند بستری طولانیمدت خواهد بود.»
مرز باریک بستری شدن؛ چه زمانی حضور در بیمارستان الزامی است؟
دکتر حقیقی استانداردهای بستری در ابنسینا را اینگونه تشریح میکند: «ما در سه حالت بیمار را بستری میکنیم: اول، بیمارانی که دچار مقاومت دارویی شدهاند و نیاز به تغییر پروتکل تحت نظارت دارند. دوم، مواردی که برای تشخیص دقیق نوع اختلال نیاز به مشاهده مستقیم و مستمر داریم. سوم که حساسترین بخش است، بیمارانی که احتمال آسیب به خود (خودکشی) یا آسیب به دیگران در آنها وجود دارد. در این شرایط، بستری شدن یک ضرورت حیاتی برای حفظ جان بیمار و جامعه است.»
شبکه پنهان سلامت؛ روانشناسان رایگان در کوچهپسکوچههای شهر
یکی از گلایههای همیشگی مردم، هزینههای بالای خدمات روانشناسی است. اما دکتر حقیقی از پتانسیلی پرده برمیدارد که در «مراکز جامع سلامت» نهفته است: «موضوعی که مردم اطلاع کافی از آن ندارند، حضور روانشناسان در مراکز بهداشت و مراکز جامع سلامت در سطح شهر و محلات است. در همین کوچه و خیابانهایی که زندگی میکنیم، این مراکز خدمات روانشناختی را کاملاً رایگان ارائه میدهند.» وی در پایان این گفتگو، مسیر دسترسی به خدمات تخصصی را چنین ترسیم میکند: «مردم میتوانند برای غربالگری اولیه به این مراکز مراجعه کنند.
اگر نیاز به مداخله تخصصیتر باشد، آنها به مرکز «سراج» ارجاع داده میشوند؛ جایی که روانپزشک، روانشناس و مددکار به صورت تیمی و رایگان، فرآیند درمان را کامل میکنند. همچنین کلینیک «هرمز» در مجتمع پیامبر اعظم (ص) با تعرفه دولتی آماده ویزیت بیماران سرپایی، به ویژه افرادی با اختلالات اضطرابی و افسردگی است.» سلامت روان جامعه، همان زیربنایی است که اگر فرو بریزد، هیچ ساختار سیاسی و اقتصادی پایدار نخواهد ماند. مردم باید بدانند که در مراکز بهداشت محلهشان، کسی هست که بدون قضاوت و بدون هزینه، به دردهای نهفتهشان گوش دهد.
نیازمندی های بیماران بستری در بیمارستان
ابن سینا که خیرین می توانند تامین کنند:
شامپو،حوله حمام،حوله کوچک،مسواک ، خمیردندان ، نوار بهداشتی و پوشک بزرگسال،ناخن گیر،خوشبوکننده هوا ، برس،مايع شستشو بدن،موزر،لباس زير ،دمپایی پلاستیکی ایمن،کرم یا پودر موبر،روسری، مقنعه ،کلاه،کش مو،نخ اصلاح صورت،لیوان یکبار مصرف کاغذی،تامین هزینه میان وعده بیماران مجهول الهويه،فاقد خانواده، فاقد حامی، تامین هزینه میان وعده صبح و عصر برای تمام بیماران،تامین هزینه خرید وعده مناسب ژله ، فرنی بعد از(شوک درمانی) ECT ،تامین هزینه خرید مواد غذایی برای بیماران بارژیم خاص،پیراهن و شلوار،پتو،بالشت، تشک، لباس گرمکن زنانه و مردانه،شنل،پرده،فندک برقی، زیر سیگاری فلزی با قابلیت نصب روی کف،رخت آویز پلاستیکی، روبالشتی نخی،پیشبند پلاستیکی اصلاح،قیچی اصلاح،تخت بیمار،جای پمفلت نشکن ،جای پرونده ایستاده،
توالت فرنگی سیار با قابلیت نصب روی دیوار، سیستم پیج درون بخشی، مبلمان بدون پشتی برای بیماران،دوچرخه ثابت،تردمیل،اسکی فضایی،راکت بدمینتون،توپ ورزشی، دارت،بازی فکری،پازل، بوم نقاشی، رنگ اکرلیک، مداد رنگی،آبرنگ، پاستل رنگی ،کاغذ طراحی، ورق نمد، گل سفالگری ،بسته کاغذ اوریگامی،گیتار،تخته وایت بورد، ویلچر،برانکارد،سرنگ پمپ،اسکوپ حمل بیماران،ست افتالموسکوپ و اتوسکوپ،ترازو قد و وزن،پرتابل مانیتورینگ
نیازمندی های سازه ای (عمرانی):
بازسازی سرویس های بهداشتی،بازسازی و تجهیز فضای،هواخوری و فضای سبز ،بازسازی اتاق سیگار،بازسازی اتاق ایزوله ،بازسازی ایستگاه پرستاری،ایجاد فضای مسقف جهت هواخوری و ورزش،ایجاد بوفه،پروژه ساخت بخش استاندارد روانپزشکی. تعويض درب بخش ها (ریموت دار)، کفپوش اتاق بیماران،رنگ آمیزی اتاق بیماران و طراحی آن ها،سیستم سرمایش برای راهروهای جلو بخش، آبسردکن در راهرو های جلو بخش، تعمیر تهویه بخش ها،دستگیره سالمندان ،سطل زباله در محیط بیمارستان،ترمیم کاشی های شکسته،جامایع صابونی مرکزی،پک کامل سیفون بهداشتی، کارواش جهت شستشوی کف بخش، تعبیه روشویی بیماران در دیوار،دوربین مدار بسته، تجهیز اتاق ایزوله.
ثبت دیدگاه