دریانیوز//نخبگان به افرادی گفته می شود که به دلیل توانایی های فکری، علمی، اجتماعی ،فرهنگی یا مدیریتی برجسته در مقایسه با سایر افراد جامعه از سطح بالاتری از دانش، تحلیل و خلاقیت برخوردار هستند. این افراد معمولاً با تکیه بر تخصص، تجربه و قدرت اندیشه خود قادرند مسائل پیچیده را بهتر درک نموده و برای آن راهکارهای مؤثر ارائه نمایند. حضور نخبگان در هر جامعه ای یکی از مهمترین عوامل پیشرفت اجتماعی به شمار میرود، زیرا آنان با تولید دانش، ارائه ایده های نو و هدایت فکری جامعه میتوانند مسیر توسعه علمی، اقتصادی و فرهنگی را هموار سازند. در علوم اجتماعی نخبگان به عنوان سرمایه های فکری و فرهنگی جامعه شناخته میشوند که می توانند در حوزه های پژوهشی، فرهنگی و اجتماعی، اقتصادی،سیاسی ، مدیریتی نقش آفرینی نمایند.اصولا وجه تمایز نخبگان در کنار میزان دانش و تخصص خاص، احساس مسئولیت اجتماعی، قدرت تحلیل عمیق و توانایی تبدیل اندیشه به راهکار های عملی است.
نخبگان در واقع پلی میان دانش تخصصی و نیازهای واقعی جامعه هستند که یافته های علمی و تجربی را به زبان قابل فهم برای مدیران و مردم تبدیل و بیان نموده و از این طریق به تصمیمگیری های آگاهانه و آینده نگرانه دولت مردان و دستگاههای اجرایی کمک می نمایند. اهمیت نقش نخبگان در شرایط بحرانی در حوزه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی یا حتی بحرانهای طبیعی و فناورانه جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند تحلیل های دقیق، راهکار های علمی و مدیریت خردمندانه است. در چنین شرایطی رسالت نخبگان سنگین تر از گذشته میشود زیرا آنها باید با بهره گیری از دانش و تجربه خود، به تبیین واقعیتها، ارائه راه حل های عملی و ایجاد امید و آگاهی در جامعه کمک نمایند. نخبگان میتوانند با تحلیل درست مسائل از گسترش شایعات و تصمیمات غیر کارشناسی جلوگیری نموده و مسیر عبور از بحران را هموار سازند. با این حال نخبگان در مسیر فعالیت خود با چالشهای متعددی از جمله کمبود امکانات پژوهشی، محدودیت منابع مالی، بوروکراسی پیچیده اداری، نبود فرصتهای شغلی متناسب با تخصص، ضعف در ارتباط میان دانشگاه و صنعت، بیتوجهی به ایده های نو و … روبرو هستند. در نوع حاد و خطرناک آن هم نبود شایسته سالاری و فراهم نبودن بستر مناسب برای رشد علمی و حرفهای موجب دلسردی و مهاجرت نخبگان میشود پدیدهای که میتواند برای آینده توسعه هر جامعه پیامد منفی دربر داشته باشد. از این رو مدیران موفق باید نخبگان را به عنوان ارزشمند ترین سرمایه انسانی جامعه به رسمیت شناخته و برای شناسایی، جذب و حمایت از آنان برنامهریزی دقیق و جامع داشته باشند.
فراهم نمودن زیر ساختهای مناسب پژوهشی، ایجاد فرصتهای شغلی متناسب با تخصص، استفاده از دیدگاه نخبگان در تصمیم گیریهای کلان، کاهش موانع اداری و حمایت از طرحهای نو آورانه از جمله اقداماتی است که میتواند زمینه شکوفایی توان نخبگان را فراهم آورد. در نهایت جامعهای که بتواند نخبگان خود را حفظ کند و از ظرفیت فکری آنان بهره ببرد توان بیشتری برای مواجهه با بحرانها و دستیابی به پیشرفت پایدار خواهد داشت. امروز این حقیقت را باید پذیرفت که نخبگان تولیدکنندگان اندیشه بوده و در شرایط حساس و دشوار میتوانند راهنمای جامعی برای عبور از مشکلات باشند. با توجه به این مهم نگاه خاص به جایگاه آنها و فراهم نمودن شرایط مناسب برای سرمایه گذاری در حوزه های گوناگون می تواند نوید روشنی بر آینده ای آگاهانه، پایدار و امیدوارکننده برای جامعه محسوب شود.
ثبت دیدگاه