دریانیوز//گاهی مشکل یک کودک فقط در گرفتن مداد، بستن دکمه لباس یا دویدن و بازی کردن با همسالانش دیده میشود، اما پشت همین دشواریهای به ظاهر ساده، ممکن است مشکلاتی در رشد حرکتی، پردازش حسی، توجه و تمرکز یا مهارتهای شناختی پنهان باشد. کاردرمانی، پلی میان محدودیت و توانمندی است؛ پلی که به کودک کمک میکند تواناییهایش را شکوفا کند و با استقلال بیشتری در زندگی روزمره حضور داشته باشد.کاردرمانی یکی از رشتههای علوم توانبخشی است که هدف آن، کمک به افراد برای دستیابی به بالاترین سطح استقلال در زندگی است. کاردرمانگر تنها یک مشکل را درمان نمیکند، بلکه عملکرد فرد را بهصورت یک مجموعه بههمپیوسته در نظر میگیرد؛ از مهارتهای حرکتی و رشد عصبی گرفته تا تواناییهای شناختی و نقشهایی که فرد در خانه، مدرسه و جامعه بر عهده دارد. اهمیت این رشته به سن خاصی محدود نمیشود و از روزهای نخست تولد تا سالمندی میتواند در حفظ و بازگرداندن تواناییها نقش داشته باشد.
اما چه زمانی باید به کاردرمانی مراجعه کرد؟
یکی از مهمترین گروههایی که به مراقبتهای کاردرمانی نیاز دارند، نوزادان نارس هستند. این کودکان بیشتر در معرض تأخیرهای رشدی قرار دارند و ممکن است دیرتر از همسالان خود گردن بگیرند، بنشینند، چهار دست و پا بروند یا راه بروند. علاوه بر رشد حرکتی، مشکلاتی شناختی مانند ضعف توجه، دشواری در کلام و تأخیر در رشد مهارتهای ارتباطی و یادگیری نیز ممکن است در آنها دیده شود.
به همین دلیل، ارزیابی زودهنگام توسط کاردرمانگر و پیگیری دورهای رشد این کودکان اهمیت زیادی دارد، زیرا مداخله بهموقع میتواند از بروز مشکلات جدیتر در آینده پیشگیری کند.تأخیر در رسیدن به مهارتهای حرکتی نیز از نشانههای مهم نیاز به کاردرمانی است. غلت نزدن تا ۷ ماهگی، ننشستن تا ۱۰ ماهگی، چهار دست و پا نرفتن تا ۱۰ ماهگی، نایستادن تا ۱۴ ماهگی و راه نرفتن تا ۱۸ ماهگی، از جمله زنگ خطرهایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. همچنین کودکانی که به اختلالات حرکتی مشخصی مانند فلج مغزی مبتلا هستند یا پس از تشنج دچار از دست دادن مهارتهای حرکتی شدهاند، از مراجعان کاردرمانی به شمار میروند.برخی کودکان در انجام کارهای ظریف و روزمره مشکل دارند؛ برای مثال، بستن دکمه لباس، گرفتن مداد، استفاده از قیچی، بستن بند کفش، باز و بسته کردن زیپ یا استفاده از قاشق و چنگال برایشان دشوار است.
بعضی دیگر در هماهنگی حرکات بدن ضعف دارند و با دستخط ناخوانا، زمین خوردنهای مکرر، مشکل در دویدن، پریدن، حفظ تعادل یا انجام فعالیتهایی مانند لیلی و طناب زدن مواجهاند. این نشانهها میتوانند بیانگر نیاز به ارزیابی تخصصی کاردرمانی باشند.مشکلات شناختی نیز از دیگر دلایل مراجعه به کاردرمانی است. ضعف در توجه و تمرکز، حافظه، تحمل انجام فعالیتها، درک دستورات و تأخیر در رشد گفتار متناسب با سن، از جمله مواردی هستند که نیاز به بررسی دارند. این مشکلات در کودکانی با اختلالاتی مانند اختلال طیف اوتیسم، بیشفعالی و نقص توجه، اختلال هماهنگی رشدی، سندروم داون و اختلالات یادگیری بیشتر مشاهده میشود. دانشآموزانی که در خواندن، نوشتن یا ریاضیات دچار مشکل هستند نیز میتوانند از خدمات کاردرمانی بهره ببرند. اختلالات پردازش حسی نیز از دیگر نشانههای مهم هستند. برخی کودکان نسبت به صداها، نور، بو یا لمس حساسیت زیادی نشان میدهند، از پوشیدن بعضی لباسها اجتناب میکنند یا از بازیهای حرکتی میترسند.
در مقابل، بعضی کودکان مدام به دنبال فشار دادن اشیا هستند، بیش از حد به دیگران نزدیک میشوند یا واکنش کمی به صدا زدن نام خود نشان میدهند. این رفتارها ممکن است نشانه اختلال در پردازش اطلاعات حسی باشند و نیاز به ارزیابی تخصصی داشته باشند.اهمیت کاردرمانی در این است که بسیاری از مشکلات کوچک، اگر بهموقع شناسایی نشوند، میتوانند به مشکلات بزرگتری در یادگیری، رفتار و روابط اجتماعی تبدیل شوند. بسیاری از این کودکان از هوش طبیعی و حتی بالایی برخوردارند، اما به دلیل ضعف در مهارتهای پایه، نمیتوانند از تواناییهای خود بهخوبی استفاده کنند. کودکی که نمیتواند توجه خود را حفظ کند، مدت کافی بنشیند یا اطلاعات حسی را بهدرستی پردازش کند، در یادگیری و حضور مؤثر در مدرسه با مشکل روبهرو خواهد شد.کاردرمانی فقط درمان یک علامت نیست؛ فرصتی است برای اینکه کودک تواناییهای بالقوه خود را به عملکرد واقعی تبدیل کند و پیش از آنکه مشکلات کوچک به موانعی جدی در مسیر تحصیل، ارتباطات و زندگی آینده تبدیل شوند، فرصت رشد و شکوفایی پیدا کند.
ثبت دیدگاه