دریانیوز // در دنیای امروز که چالشهای اقتصادی و اجتماعی روزافزون، گریبانگیر بسیاری از افراد و جوامع شده است، سنت حسنه وقف، همچون نگینی درخشان، راهگشای بسیاری از تنگناها و مشکلات بوده و نقشی حیاتی در پویایی اقتصادی و رفع آسیبهای اجتماعی ایفا میکند. وقف، که در لغت به معنای ایستادن، حبس کردن و در اصطلاح فقهی، حبس نمودن اصل مال و جاری نمودن منافع آن در مصارف خیریه است، فراتر از یک عمل عبادی، یک سازوکار اقتصادی و اجتماعی قدرتمند محسوب میشود که با هدف رضای الهی و کمک به همنوعان صورت میگیرد. اهمیت وقف در ابعاد مختلف قابل بررسی است. در بعد اقتصادی، وقف با گردآوری سرمایههای مادی و هدایت آن به سمت پروژههای عامالمنفعه، موتور محرکه توسعه اقتصادی در بخشهایی میشود که دولت به تنهایی قادر به پوشش همه نیازهای آن نیست. از ساخت مدارس و بیمارستانها گرفته تا احداث مراکز درمانی، فرهنگی، ورزشی و کمک به مسکن نیازمندان، همه و همه نمونههایی از تأثیرات اقتصادی وقف هستند. این سرمایههای وقف شده، با ایجاد اشتغال، رونق تولید و ارائه خدمات عمومی، به طور مستقیم به بهبود وضعیت اقتصادی جامعه کمک میکنند. به عبارت دیگر، وقف، نوعی سرمایهگذاری اجتماعی بلندمدت است که منافع آن در طول زمان به صورت مستمر به جامعه بازمیگردد.
در بعد اجتماعی، وقف نقشی بیبدیل در کاهش فقر، رفع محرومیت و مقابله با آسیبهای اجتماعی ایفا میکند. کمک به ایتام، حمایت از خانوادههای بیسرپرست، توانمندسازی معلولان، ارائه آموزشهای رایگان به اقشار کمدرآمد، و تأمین هزینههای درمانی بیماران نیازمند، تنها بخشی از مصادیق اقدامات خداپسندانه واقفان است که مرهمی بر زخمهای اجتماعی جامعه میگذارد. وقف، با ایجاد حس همدلی و مواسات، پیوندهای اجتماعی را تقویت کرده و به کاهش شکاف طبقاتی کمک میکند. همچنین، با ایجاد فضاهای فرهنگی و آموزشی، به ارتقای سطح آگاهی و فرهنگ جامعه یاری رسانده و از بروز بسیاری از ناهنجاریهای اجتماعی جلوگیری میکند. درک عمیقتر اهمیت وقف، نیازمند توجه به چالشهایی است که جوامع بشری با آن روبرو هستند. فقر، بیکاری، اعتیاد، ناهنجاریهای خانوادگی، کمبود زیرساختهای بهداشتی و آموزشی، و بسیاری دیگر از مشکلات، ریشه در عوامل اقتصادی و اجتماعی دارند.
وقف، با ارائه راهحلهای پایدار و بلندمدت، میتواند به طور مؤثری در کاهش این مشکلات مؤثر باشد. به عنوان مثال، ایجاد مراکز کارآفرینی از محل موقوفات، میتواند به رفع معضل بیکاری کمک کند. یا تأمین هزینه تحصیل دانشآموزان مستعد اما فاقد بضاعت مالی، آیندهای روشن را برای آنان رقم میزند و از انحراف آنان به سمت آسیبهای اجتماعی جلوگیری میکند.با این حال، تحقق کامل ظرفیتهای وقف، مستلزم فرهنگسازی، ترویج این سنت حسنه و تسهیل فرآیندهای مربوط به آن است. اطلاعرسانی گسترده در خصوص نیازهای جامعه و معرفی پروژههای اولویتدار، میتواند انگیزههای وقف را افزایش دهد. همچنین، شفافیت در مدیریت موقوفات و گزارشدهی منظم به مردم، اعتماد عمومی را جلب کرده و به پویایی این سنت کمک شایانی خواهد کرد. در نهایت، وقف، نه تنها یک تکلیف دینی، بلکه یک مسئولیت اجتماعی و یک ضرورت اقتصادی است. در دنیایی که روز به روز به همبستگی و همکاری نیاز بیشتری داریم، سنت وقف، الگویی والا برای مشارکت جمعی در ساختن جامعهای سالمتر، عادلانهتر و پویاتر است. با ترویج و گسترش فرهنگ وقف، میتوانیم گامی مؤثر در جهت رفع مشکلات اقتصادی و اجتماعی برداریم و آیندهای روشنتر را برای نسلهای آینده رقم بزنیم.
واقفین، موقوفات خود را به سمت رفع نیازهای اساسی جامعه هدایت کنند
رضا محرمزاده رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان رودان در گفتگو با خبرنگار ما، با اشاره به جایگاه والای وقف در فرهنگ اسلامی، بر ضرورت توجه واقفان به نیازهای روز جامعه تأکید کرد و گفت: وقف، ماندگارترین جلوه احسان و یکی از کارآمدترین ابزارهای تحقق عدالت اجتماعی و خدمت پایدار به مردم است؛ اما امروز بیش از هر زمان دیگری لازم است نیتهای واقفین با مسائل و نیازهای واقعی جامعه همراستا شود.وی وقف را «صدقه جاریهای» دانست که آثار آن تنها محدود به زمان حیات واقف نیست، بلکه میتواند نسلهای متوالی را از برکات خود بهرهمند سازد.وی اظهار داشت: وقف در آموزههای دینی جایگاه بسیار رفیعی دارد و در واقع سرمایهای است که از مالکیت فردی خارج شده و در مسیر خیر عمومی و رضای الهی قرار میگیرد.
اگر این سنت حسنه با درک دقیق از شرایط زمان همراه باشد، میتواند بسیاری از نیازهای امروز جامعه را پاسخ دهد.رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان رودان با بیان اینکه جامعه امروز با نیازهای متنوعی در حوزههای فرهنگی، آموزشی، درمانی و معیشتی روبهروست، افزود: واقفین خیراندیش میتوانند با شناخت درست از اولویتها، موقوفات خود را به سمت رفع نیازهای اساسی جامعه هدایت کنند. وی در ادامه افزود: امروز تنها ساخت مسجد یا حسینیه ـ هرچند بسیار ارزشمند. پاسخگوی همه نیازهای مردم نیست، بلکه وقف در حوزههایی مانند حمایت از دانشآموزان بیبضاعت، کمک به ازدواج جوانان، درمان بیماران نیازمند، تقویت فعالیتهای قرآنی، و حمایت از خانوادههای آسیبپذیر، میتواند آثار اجتماعی بسیار گستردهتری داشته باشد. محرمزاده با تأکید بر اینکه وقف باید متناسب با اقتضائات زمان و مکان تعریف شود، تصریح کرد: یکی از مهمترین وظایف ما در حوزه اوقاف، تبیین این نگاه برای مردم و بهویژه خیرین است که وقف زمانی بیشترین اثر را خواهد داشت که در مسیر نیازهای واقعی جامعه قرار گیرد.
برای مثال در شرایطی که برخی خانوادهها در تأمین هزینههای درمان یا تحصیل فرزندانشان با مشکل مواجه هستند، وقف در این عرصهها میتواند گرهگشا و منشأ تحولات مثبت باشد.وی ادامه داد: باید فرهنگ وقف را از نگاه صرفاً سنتی خارج کرده و آن را به یک نیاز روز و پویا تبدیل کنیم. اگر واقفین بزرگوار، علاوه بر ماندگاری ثواب، به اثربخشی اجتماعی موقوفات نیز توجه کنند، شاهد خواهیم بود که وقف به یکی از مهمترین ظرفیتهای حل مسائل اجتماعی تبدیل میشود.رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان رودان همچنین به اهمیت حفظ و احیای موقوفات موجود اشاره کرد و گفت: علاوه بر وقفهای جدید، صیانت از موقوفات گذشته و بهرهبرداری صحیح از آنها نیز بسیار مهم است. اگر موقوفهای بهدرستی مدیریت شود، میتواند منبعی پایدار برای خدمت به مردم باشد و در عین حال، اعتماد عمومی به فرهنگ وقف را افزایش دهد. محرمزاده با تأکید بر نقش رسانهها و فعالان فرهنگی در ترویج این فرهنگ، خاطرنشان کرد: رسانهها میتوانند با اطلاعرسانی درست، مردم را با آثار فردی و اجتماعی وقف آشنا کنند و زمینه را برای مشارکت بیشتر خیرین فراهم سازند. هرچه آگاهی عمومی نسبت به نیازهای روز و ظرفیتهای وقف بیشتر شود، شاهد وقفهای هدفمندتر و اثرگذارتر خواهیم بود. وی در پایان گفت: امیدواریم با همافزایی علما، رسانهها، خیرین و دستگاههای اجرایی، فرهنگ وقف در شهرستان رودان بیش از پیش تقویت شود و واقفین نیکاندیش با توجه به نیازهای امروز جامعه، گامهایی ماندگار و اثرگذار در مسیر خدمت به مردم و تقرب الهی بردارند.
ثبت دیدگاه