دریانیوز// 30 اردیبهشت، سالروز شهادت آیتالله ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور فقید کشور، فرصتی است برای بازخوانی یکی از مهمترین دورههای خدمت در جمهوری اسلامی ایران؛ دورهای که با عنوان «شهید جمهور» در حافظه مردم ماندگار شده است. آیتالله رئیسی در نگاه بسیاری از مردم و ناظران، نماد مدیریتی بود که بر پایه اخلاص، سادهزیستی، حضور میدانی، عدالتخواهی و توجه به محرومان شکل گرفت؛ ویژگیهایی که او را از یک مسئول اجرایی فراتر برد و به الگویی برای خدمت صادقانه تبدیل کرد. در همین راستا، روزنامه «دریا» به مناسبت این سالروز، گفتگویی با آیتالله محمد عبادیزاده، نماینده ولیفقیه در استان هرمزگان و امام جمعه بندرعباس، انجام داده است تا از منظر یک چهره دینی و انقلابی، ابعاد شخصیتی، مدیریتی و معنوی شهید جمهور بازخوانی شود. اهمیت این مصاحبه از آنجاست که آیتالله عبادیزاده، بهعنوان یکی از چهرههای برجسته استان، میتواند تصویری دقیقتر از جایگاه شهید رئیسی در منظومه خدمت، اخلاق و مسئولیتپذیری ارائه دهد؛ تصویری که هم برای مسئولان و هم برای نسل جوان، الهامبخش و راهگشاست.
دریا: بهعنوان نخستین سؤال، ارزیابی حضرتعالی از شخصیت و سیره مدیریتی شهید آیتالله ابراهیم رئیسی چیست؟
شهید آیتالله دکتر ابراهیم رئیسی را باید در زمره چهرههایی دانست که میان ایمان، اخلاص، سادهزیستی و مسئولیتپذیری جمع کردند. ایشان از همان آغاز مسئولیتهای قضایی و سپس در دوره ریاست جمهوری، نشان دادند که قدرت برای او هدف نبود، بلکه وسیلهای برای خدمت بود. یکی از ویژگیهای برجسته شهید رئیسی، حضور میدانی و بیواسطه در میان مردم بود؛ او مسائل را از پشت میز و گزارشهای رسمی فقط دنبال نمیکرد، بلکه شخصاً در میدان بحرانها، مشکلات، پروژهها و گرههای اجرایی حاضر میشد. این روحیه، در واقع ادامه همان منطق انقلاب اسلامی است که مسئول را خادم مردم میداند نه صاحب مردم. در سیره مدیریتی ایشان، سه محور بسیار مهم دیده میشد؛ مردمباوری، عدالتخواهی و فسادستیزی.
شهید رئیسی تلاش میکرد دستگاه اجرایی را از حالت انفعال خارج کند و به سمت اقدام و نتیجهمحوری ببرد. در عین حال، از نظر اخلاقی نیز انسانی متواضع، متدین و اهل شنیدن بود. همین ترکیب میان اخلاق دینی و مدیریت جهادی، او را به شخصیتی ماندگار تبدیل کرد.
دریا: چرا از آیتالله رئیسی با عنوان «شهید جمهور» یاد میشود و این تعبیر چه پیامی برای جامعه دارد؟
تعبیر «شهید جمهور» صرفاً یک عنوان احساسی نیست، بلکه حامل یک معنا و پیام عمیق اجتماعی و سیاسی است. این عنوان نشان میدهد که رئیسجمهور کشور، در مسیر انجام وظیفه و خدمت به مردم، جان خود را از دست داد و در حقیقت در میدان خدمت به شهادت رسید. این موضوع برای جامعه اسلامی پیام بسیار بزرگی دارد؛ اینکه مسئولیت در نظام اسلامی، صرفاً یک منصب اداری یا سیاسی نیست، بلکه میدان جهاد و ایثار است. وقتی از شهید رئیسی بهعنوان شهید جمهور یاد میکنیم، در واقع به مردم و مسئولان یادآور میشویم که ارزش خدمت صادقانه، از هر عنوان و جایگاهی بالاتر است. شهادت ایشان در چنین جایگاهی، معنای تازهای به مفهوم «خدمت» داد و نشان داد که مسئول در نظام اسلامی باید در سختترین شرایط نیز کنار مردم بایستد. این تعبیر همچنین میتواند برای نسل جوان الهامبخش باشد؛ اینکه میتوان در اوج مسئولیت، مؤمن، متواضع، کارآمد و مردمی باقی ماند.
دریا: مهمترین ویژگی شهید رئیسی در مواجهه با مردم چه بود که ایشان را از سایر مدیران متمایز میکرد؟
مهمترین ویژگی شهید رئیسی در مواجهه با مردم، صمیمیت همراه با تکلیفمداری بود. بسیاری از مدیران ممکن است با مردم ارتباط داشته باشند، اما ارتباط ایشان صرفاً تشریفاتی یا رسانهای نبود؛ بلکه از جنس درد مردم را فهمیدن و برای حل آن به میدان آمدن بود. ایشان با طبقات مختلف جامعه، از اقشار ضعیف و محروم گرفته تا نخبگان و فعالان اقتصادی، با احترام و توجه برخورد میکرد. در نگاه او، هیچ مسئلهای کوچک نبود اگر به زندگی مردم مربوط میشد. همین نگاه باعث میشد در سفرهای استانی، بازدیدهای میدانی و جلسات کاری، تصمیمها بهصورت عملیاتی و سریع دنبال شود.شهید رئیسی بهخوبی میدانست که مردم بیش از شعار، به عمل، صداقت و پیگیری نیاز دارند. او تلاش میکرد امید اجتماعی را تقویت کند و نشان دهد که مسئولان میتوانند واقعاً در کنار مردم باشند. این همان سرمایهای است که امروز هم جامعه به آن نیاز دارد؛ مسئولانی که هم اهل ارتباط با مردم باشند و هم اهل نتیجه.
دریا: از نگاه شما، مهمترین شاخصههای «مدیریت جهادی» در عملکرد شهید رئیسی چه بود؟
مدیریت جهادی در عملکرد شهید رئیسی را میتوان در چند شاخص اصلی خلاصه کرد. نخست، روحیه اقدام و سرعت در تصمیمگیری؛ ایشان از تعلل، بروکراسی فرساینده و کارهای معطلمانده بیزار بود. دوم، حضور در صحنه؛ یعنی مدیر باید درد را از نزدیک ببیند، نه اینکه فقط از دور گزارش بخواند. سوم، پاسخگویی و مسئولیتپذیری؛ ایشان بهدنبال این بود که دستگاهها نسبت به وظایف خود پاسخگو باشند و کار نیمهتمام باقی نماند. چهارم، ترکیب عقلانیت و معنویت بود. شهید رئیسی مدیری صرفاً احساسی نبود؛ او نگاه فنی، اجرایی و نظاممند داشت، اما این نگاه را با اخلاق، توکل و نیت الهی همراه میکرد. پنجم، عدالت در توزیع توجه؛ او تنها به مراکز پرقدرت و برخوردار توجه نداشت، بلکه مناطق کمبرخوردار و محروم را هم در اولویت میدید. مدیریت جهادی ایشان برای کشور یک پیام مهم داشت: اگر اراده خدمت و اخلاص وجود داشته باشد، بسیاری از گرهها بازشدنی است. این سبک مدیریت میتواند برای همه مدیران، بهویژه در شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی، الگو باشد.
دریا: نقش اخلاص و معنویت در شخصیت شهید رئیسی را چگونه ارزیابی میکنید؟
اخلاص و معنویت، ستون اصلی شخصیت شهید آیتالله رئیسی بود. اگر بخواهیم ریشه محبوبیت و اثرگذاری ایشان را در یک جمله بیان کنیم، باید بگوییم که او کار را برای خدا آغاز میکرد و برای مردم ادامه میداد. در ادبیات دینی ما، اخلاص به این معناست که انسان هدفش از عمل، جلب رضایت الهی باشد، نه دیده شدن یا کسب امتیاز سیاسی. شهید رئیسی دقیقاً با چنین نگاهی حرکت میکرد. این اخلاص در رفتار، گفتار، تواضع و حتی نوع مواجههاش با مشکلات پیدا بود. او در عین اینکه در رأس یکی از مهمترین مسئولیتهای کشور قرار داشت، از تکبر و خودنمایی دور بود و همین موضوع به سخن و عملش اعتبار میبخشید. معنویت او فقط در ظاهر نبود؛ بلکه در تصمیمگیریها، صبر در برابر فشارها، و ایستادگی در برابر سختیها دیده میشد. جامعه ما امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند مدیرانی است که قدرت را خدمت بدانند و از پشتوانه معنوی برای عبور از بحرانها بهره ببرند. شهید رئیسی از این جهت، الگویی زنده و قابل تأمل برای نسل امروز است.
دریا: اگر بخواهید یک پیام محوری از زندگی و شهادت آیتالله رئیسی برای مردم و مسئولان استخراج کنید، آن پیام چیست؟
پیام محوری زندگی و شهادت شهید رئیسی این است که در نظام اسلامی، خدمت صادقانه هرگز گم نمیشود. شاید در زمان حیات یک مسئول، همه خدمات او بهدرستی دیده نشود، اما اخلاص در نهایت آشکار میشود و در حافظه ملت میماند. برای مردم، پیام او این است که به آینده کشور امیدوار باشند؛ زیرا این سرزمین هنوز فرزندان مؤمن، باانگیزه و خدمتگزار بسیاری دارد. برای مسئولان نیز پیامش روشن است؛ سادهزیستی، مردمداری، پیگیری و حضور میدانی اصولی نیستند که بتوان از آنها عبور کرد. شهادت ایشان همچنین یادآور این حقیقت است که مسئولیت در جمهوری اسلامی، مسئولیت سنگینی است و باید با روحیه ایثار و مجاهدت همراه باشد. اگر مسئولان این سیره را درک کنند، اعتماد عمومی تقویت میشود و فاصله میان مردم و حاکمیت کاهش مییابد. به همین دلیل، شهید رئیسی فقط یک شخصیت سیاسی نبود، بلکه یک الگوی فرهنگی و اخلاقی برای جامعه محسوب میشود.
دریا: به نظر شما چگونه میتوان سیره و منش شهید رئیسی را به نسل جوان منتقل کرد؟
انتقال سیره شهید رئیسی به نسل جوان، نیازمند روایت درست، صادقانه و جذاب است. جوان امروز با شعارهای کلی اقناع نمیشود؛ او نیاز دارد نمونه عینی ببیند و بفهمد که یک انسان چگونه میتواند هم مؤمن باشد، هم کارآمد، هم مردمی و هم فروتن. برای این کار، باید زندگی ایشان در قالبهای مختلف از جمله کتاب، مستند، فیلم، نشستهای دانشجویی، برنامههای رسانهای و گفتگوهای تحلیلی بازخوانی شود. اما مهمتر از قالب، محتوا است؛ یعنی باید نشان دهیم شهید رئیسی چگونه از مسئولیت، فرصت ساخت و چگونه با اخلاق و پیگیری، کار را به پیش میبرد. نسل جوان اگر بداند که خدمت صادقانه میتواند به چنین جایگاهی برسد، قطعاً آن را الگو قرار میدهد. همچنین باید از بزرگنمایی غیرواقعی پرهیز کرد و شخصیت ایشان را واقعی، انسانی و قابل دسترس معرفی کرد تا جوان احساس کند او نیز میتواند در حوزه خودش چنین مسیری را دنبال کند.
دریا: آیا میتوان گفت شهادت آیتالله رئیسی بر سرمایه اجتماعی و امید مردم تأثیر گذاشت؟ چگونه؟
بله، شهادت آیتالله رئیسی تأثیر عمیقی بر سرمایه اجتماعی و احساسات عمومی مردم گذاشت. یکی از دلایل این تأثیر آن بود که مردم در رفتار و عملکرد او صداقت و خلوص نیت را احساس میکردند. وقتی یک مسئول نزد مردم بهعنوان فردی صادق، پرتلاش و سادهزیست شناخته میشود، فقدان او فقط فقدان یک مقام نیست، بلکه فقدان یک سرمایه اعتماد است. از سوی دیگر، شهادت ایشان نشان داد که هنوز در این کشور مدیرانی هستند که در راه خدمت به مردم، جان خود را در طبق اخلاص میگذارند. این موضوع بهجای آنکه مردم را از آینده ناامید کند، در بسیاری از موارد احساس احترام، همدلی و بازخوانی ارزشهای خدمت را تقویت کرد. البته تداوم این سرمایه اجتماعی نیازمند آن است که مسئولان دیگر نیز همان مسیر را با جدیت ادامه دهند؛ زیرا مردم بیش از هر چیز به تداوم صداقت و خدمت حساساند. اگر این مسیر ادامه پیدا کند، شهادت ایشان میتواند نهتنها یک فقدان، بلکه یک نقطه آغاز برای بازتعریف خدمت صادقانه باشد.
دریا: در آستانه سالروز شهادت شهید جمهور، چه توصیهای به مسئولان اجرایی کشور دارید؟
توصیه اصلی به مسئولان این است که شهید رئیسی را فقط در مراسم و بزرگداشتها یاد نکنند، بلکه سیره او را در مدیریت جاری کشور زنده نگه دارند. بزرگداشت واقعی شهید جمهور این است که مسئولان از خود بپرسند: آیا ما هم به اندازه توانمان برای مردم وقت میگذاریم؟ آیا در میان مردم هستیم؟ آیا از تعلل در کار مردم پرهیز میکنیم؟
مسئولان باید از شهید رئیسی سه درس بزرگ بگیرند: نخست، مردمداری؛ یعنی شنیدن صدای مردم و توجه به مسائل معیشتی و اجتماعی آنان. دوم، خستگیناپذیری؛ یعنی مسئولیت را با شب و روز نشناختن، اما با برنامه و نظم دنبال کردن. سوم، اخلاص و تواضع؛ یعنی جایگاه اداری را برتر از مردم ندانستن.
اگر این الگو در دستگاههای اجرایی نهادینه شود، بسیاری از گرهها باز خواهد شد. مردم بیش از آنکه به شعار نیاز داشته باشند، به نتیجه و صداقت نیاز دارند. این مهمترین وصیت عملی شهید رئیسی به مسئولان کشور است.
دریا: اگر بخواهید در پایان یک پیام کوتاه و ماندگار برای مردم هرمزگان درباره شهید رئیسی بگویید، چه میگویید؟
به مردم شریف هرمزگان میگویم که شهید آیتالله رئیسی، نماد خدمت خالصانه، امیدآفرینی و مردمیبودن بود. او به ما آموخت که میتوان در اوج مسئولیت، همچنان متواضع، سادهزیست و در کنار مردم ماند. یاد شهید جمهور باید ما را به این باور برساند که راه پیشرفت کشور از مسیر اخلاص، همدلی، کار جهادی و اعتماد به ظرفیتهای مردم میگذرد. هرمزگان، با همه ظرفیتهای بینظیر انسانی، اقتصادی و راهبردی خود، بیش از هر زمان نیازمند مسئولانی است که با همین روحیه وارد میدان شوند. ختم کلام اینکه شهید رئیسی رفت، اما مکتب خدمت، صداقت و مردمباوری که از خود به یادگار گذاشت، میتواند چراغ راه امروز و فردای ما باشد.
ثبت دیدگاه