دریانیوز // بسیاری از ما، وقتی به گذشتهی خود نگاه میکنیم، نخستین خاطرهای که در ذهن جان میگیرد، تصویری از یک کلاس درس، صدای گچی بر تخته و نگاهِ پرمهر یک معلم است. معلمها، فراتر از تدریسِ کتابهای درسی، معمارانِ نامرئیِ شخصیتهای ما هستند؛ کسانی که در سکوت و با صبوری، بذر اعتمادبهنفس و کنجکاوی را در دل کودکان و نوجوانان میکارند. هر موفقیت بزرگ در این جهان، ریشهای در کلمات و هدایتهای یک مربی دلسوز دارد. اما در میان هیاهوی زندگی مدرن، گاه فراموش میکنیم که پشت هر دانشآموز موفق، سالها پشتکار و عشقِ نهفته در کلام یک معلم است. در این شماره از روزنامه میخواهیم از زاویهای متفاوت به این رسالت نگاه کنیم. با خانم مریم آتشبار به گفتگو نشستهایم تا از جنبههای انسانیِ این حرفه صحبت کنیم؛ از لحظاتِ سختِ چالشها، از لذتِ دیدنِ شکوفایی شاگردان و از آن عشقِ بیدریغی که به این شغل، معنا میبخشد. این مصاحبه، ادای احترامی است به تمام کسانی که با چراغِ دانش، مسیرِ تاریکِ نادانی را برای نسلهای بعد روشن کردهاند و یادآوری است که آموزش، پیش از هر چیز، یک پیوندِ عمیقِ قلبی است.
دریا: خودتان را معرفی کنید و بگویید چند سال است معلم هستید.
بنده مریم آتش بار هستم با سابقه خدمت ۱۹ ساله در آموزش و پرورش شهرستان بستک و ناحیه ی ۲ بندرعباس
دریا: چطور شد به شغل معلمی روی آوردهاید و در چه مقاطع تحصیلی تدریس نمودهاید؟
در مقاطع ابتدایی و دبیرستان فعالیت داشته ام. جرقه ی معلمی برای من از دوران راهنمایی زده شد شاید هم اول دبستان؛ وقتی می دیدم چطور یک توضیح ساده ی من به همکلاسی ام باعث می شود چشمانش از خوشحالی برق بزند و بگوید آهاااان و گره ذهنی اش باز شود توامان من هم لبخند به لب و مسرور از حس شیرین اثرگذاری می شدم. علاوه بر این؛ اوقات فراغت تابستان خود را در دوره ی راهنمایی و دبیرستان به تعلیم قرآن به گروه سنی همسال و بزرگتر از خود در مکتب خانه ها
می گذراندم و سوالی که از دوره ی دبستان ذهنم را درگیر کرده بود مشکلات خواندن و نوشتن تعدادی از همسالانم که در دوره ی ابتدایی با آن مواجه بوده و تدريس سنتی نمی توانست مشکلات آنان را مرتفع کند.
دریا: در شرایط فعلی کشور، به نظر شما مهمترین مسئولیت یک معلم ابتدایی در تربیت نسل آینده چیست؟
مهمترین مسولیت من در ابتدا این است که نمونه ی زنده از آن چیزی باشم که می خواهم به بچه ها یاد بدهم به قول سعدی بزرگ به عمل کار برآید به سخندانی نیست و در کنار آن در شرایط پیچیده امروز، مسولیت یک معلم کاشت بذر امید، تقویت روحیه تاب آوری برای مواجهه با چالش ها و کمک به خودشناسی دانشآموزان است. فرزندان ایرانمان پر از توانمندی های مختلف هستند که گاهی نیازمندند کسی آن تکه از وجودشان را به آن ها نشان داده و در پرورش و رشدشان چند قدمی همراهشان باشد.
دریا: آیا احساس میکنید نقش معلم امروز نسبت به گذشته تغییر کرده است؟ این تغییر چگونه بوده؟
همان طور که دنیا در حال تغییر است نقش معلم هم از انتقال دهنده ی دانش به سمت تسهیل گری یادگیری رفته و دانش آموزانمان بسیاری از اطلاعات را داشته و مسولیت ما کمک به سازماندهی ، تحلیل و ترکیب داده هاست تا افرادی نقّاد و کارآفرینان فعال در حوزه ی مهارتی خود باشند.
دریا: در کنار آموزش دروس، معلم امروز چه نقشی در تربیت اخلاقی و هویتی دانشآموزان دارد؟
در بحث تربیتی اخلاقی و هویتی معتقدم به این اصل که باید برای
دانش آموزانمان “باغبان” باشیم نه “نجّار”
نگاه باغبان و نجار به رشد متفاوت است؛ نجار چوب را می برد،
می تراشد و به شکلی در می آورد که می خواهد اما باغبان؛ باغبان
می داند هر گل ویژگی های منحصربهفرد خودش را دارد او فضا را مهیا می کند تا آن گیاه بر اساس استعداد خودش رشد کند و شکوفا شود.
دریا: بزرگترین چالشی که امروز در کلاس درس با آن روبهرو هستید چیست؟
بزرگترین چالش من پیداکردن زبان مخصوص هر گل در این باغ است. در دنیای امروز که بچه ها به شدت متفاوت از هم بزرگ می شوند، پیدا کردن راهی که بتوانید روی قلب تک تک آن ها اثر بگذارد، سخت ترین و در عین حال قشنگ ترین بخش کار من است.
دریا: آیا تفاوتی در روحیه و رفتار دانشآموزان نسبت به چند سال قبل مشاهده میکنید؟
بله، تفاوت کاملا محسوس است دانش آموزان امروز صریحتر، با اعتماد به نفس تر و پرسش گر ترند، پذیرای هر حرفی بدون دلیل نیستند و ما نیز متعاقبا باید به روزتر باشیم و مثل یک نجار نمی توانیم از ابزارهای سنتی و قدیمی استفاده کنیم و باید باغبانی مهربان باشیم با ابزارهای به روز.
دریا: تأثیر شرایط اقتصادی خانوادهها را در وضعیت تحصیلی یا روحی دانشآموزان چگونه میبینید؟
شرایط اقتصادی ضعيف فقط بی پولی نیست و می تواند روی فرایند یادگیری و مستقیما روی تمرکز و آمادگی شناختی دانش آموز بخاطر ذهن او که درگیر استرس های والدین است اثر میگذارد، محدودیت در تجربه و فقر محیطی باعث عدم پیش زمینه ذهنی در خیلی مفاهیم می شود و در دنیای امروز دسترسی محدود به ابزار های تکنولوژی و اینترنت سریع خواه ناخواه باعث عقب افتادن از بقیه و در نهایت افت تحصیلی و انگیزه ی کم تر می شود.
دریا: همکاری خانوادهها با مدرسه را در حال حاضر چگونه ارزیابی میکنید؟
به نظرم امروز خانواده ها نسبت به گذشته دغدغهمندتر شده و این فرصت بزرگی برای ما معلمان است که چنین همراهان توانمندی در کنارمان داریم اما این همکاری نیاز به بازنگری دارد زیرا که گاهی مشاهده گر تبدیل این دغدغه مندی به دخالت در جزئیات هستیم و والدین بجای حمایت، نقش دانش آموز را بازی می کنند و اجازه ی روبه روشدن با چالش های طبیعی را به فرزند خود نداده درنتیجه دانش آموز وابسته بار می آید. بهترین همکاری خانواده این است که در کنار همراهی با اولیا مدرسه به فرزندشان جرئت “مستقل بودن” و” پذیرش اشتباه” را هدیه بدهند.
دریا: مهمترین انتظاری که از والدین دارید چیست تا به معلمان در تربیت بهتر دانشآموزان کمک کنند؟
اگر منِ معلم در مدرسه نقش باغبان را دارم، والدین در خانه صاحب این باغند. انتظار می رود همه ی ما والدین مثل یک باغبان دانشمند، دفترچه ی راهنمای رشدِ گلِ خودمان را مطالعه و با توجه به تغییر زمان به تغییراتِ نیازهای گلمان توجه و با اطلاعات چند دهه پیش ، نهالِ امروز را پرورش ندهیم. والدینی که کتاب می خوانند و برای به روزشدن وقت می گذارند، بدون آن که حرفی بزنند ، بزرگترین درس زندگی را به فرزندشان می دهند.
دریا: حضور فضای مجازی و فناوری چه تأثیری بر یادگیری دانشآموزان ابتدایی گذاشته است؟
فضای مجازی تاثیرات مثبت و منفی بسیاری داشته که در کنار آن کار من به عنوان معلم را هم گاهی سخت و گاهی راحت تر کرده است. یکی ازمهم ترین آثار مثبت فضای مجازی این است که یادگیری محدود به کتاب درسی نیست و دانش آموزان با در دسترس بودن این فضا مفاهیم انتزاعی را بهتر و زودتر درک کرده و در مقابل از نکات منفی آن آسیب های تمرکزی و عاطفی ناشی از غرق شدن در این فضاست و ما نمی توانیم آن را حذف کنیم پس باید راه درست استفاده کردن از آن را به دانش آموز و خودمان آموزش بدهیم.
دریا: آیا فناوری بیشتر کمککننده بوده یا چالش ایجاد کرده؟
فناوری ذاتا یک ابزار است مثل اره هم می تواند درخت را از تنه قطع کند و هم می تواند با هرس کردن شاخه های خشکیده و اضافی به
جوان سازی درخت کمک کند.
دریا: اگر یک تغییر مهم در نظام آموزش ابتدایی کشور در اختیار شما بود، چه چیزی را اصلاح میکردید؟
اگر این فرصت در اختیار من بود روی دو محور اصلی که زیربنای کیفیت آموزشی هستند تمرکز می کردم، تغییر اول؛ خروج از مدل سنتی کلاس های چهاردیواری با نیمکت های ردیفی با فضای محدود و تبدیل به کارگاه های تجربه تا برای همه ی دانش آموزان محیطی غنی فراهم آید. تغییر دوم؛ بازنگری جدی در فرایند ورود به حرفه ی معلمی. برای گزینش معلمان فرزندان ایرانمان باید به تاب آوری عاطفی و خلاقیت فراتر از نمرات کتبی ارج گذاشت، معلمی در ابتدایی فقط انتقال دانش نیست بلکه ارتباط با روح کودک است و کسانی باید وارد این حرفه شوند که عاشق یادگیری مداوم باشند.
دریا: به نظر شما مهمترین مهارتی که دانشآموزان امروز باید برای آینده یاد بگیرند چیست؟
مهمترین مهارت به اعتقاد من در دنیای به سرعت درحالِ تغییرِ امروز، یک مهارت فنی نمی تواند باشد بلکه یک مهارت بنیادین انسانی است. مهارت شناخت خود و دوست داشتن خویشتن است تا بداند رسالت شخصی اش چیست و براساس توانمندی های منحصربهفرد خودش حرکت کند.
دریا: شیرینترین یا بهیادماندنیترین خاطره شما از کلاس درس چیست؟
کلاس درس برای من مجموعه ای از لحظات کوچک اما عمیق است و ناب ترین آن ها زمانی است که دانش آموزم با یک مسأله کلنجار می رود با پیشانی گره خورده، ناامیدی در چهره و ناگهان با تلاش و راهنمایی های غیرمستقیمم؛ چشمهایش برق می زند، تمام صورتش باز می شود و با یک شعف درونی می گوید:” آهاااان! فهمیدم!”و این لحظه همان لحظه ی خودباوری دانش آموز است که کشف می کند:” من می توانم و تکرار همین لحظات ناب به من انگیزه ی حضور در کلاس را می دهد.
دریا: اگر بخواهید یک پیام به دانشآموزان و والدین در روز معلم بدهید، چه میگویید؟
کلاس درس ما، چه در مدرسه باشد و چه در صفحه ی یک گوشی، هنوز هم یک باغ است. در این باغ مجازی، والدین مثل دیوارهایی صبور از باغ محافظت می کنند و منِ همراه با شما از راه دور مراقب این جوانه هاهستیم. بیایید نگذاریم سرمای فضای مجازی، گرمای یادگیری را ازبین ببرد. روزِ معلم روز همه ی ماست که برای سبز ماندن یک اندیشه ، تلاش می کنیم و به دانش آموزان عزیزم می گویم: بیایید به رسم ادب ، به هر کسی که حتی یک نکته ی کوچک به ما می آموزد، احترام بگذاریم؛ هر کلمه ای که یاد می گیریم دریچه ای است به سوی روشنایی.
دریا: سخن پایانی خود را بیان کنید.
به عنوان سخن پایانی ، می خواهم بر این باورم تاکید کنم که ” آموزش ابتدایی، پی ریزی ساختمان آینده است.”من می خواهم در کنار دانش آموزانم رشد کنم و یاد بگیرم و کلاسم را به فضایی امن برای ” اشتباه کردن و دوباره ساختن ” تبدیل کنم. آرزومند ایرانی آباد با مردمی از دیروز آگاه تر!
ثبت دیدگاه