دریانیوز// آینده هر جامعه‌ای تا اندازه زیادی در گرو نسبتی است که با نسل جوان خود برقرار می‌کند؛ نسلی که اگر دیده شود، به توانایی‌هایش اعتماد شود و فرصت حضور در میدان تصمیم‌گیری و سازندگی پیدا کند، می‌تواند مسیر تحولات یک کشور را تغییر دهد. در مقابل، نادیده گرفتن مطالبات، محدود کردن فرصت‌ها و بی‌توجهی به استعدادها، فاصله میان ظرفیت‌های انسانی و امکان تحقق آن‌ها را افزایش می‌دهد. پاسخ رهبر انقلاب اسلامی به نامه‌های جمعی از دانشجویان و تأکید بر پیوند و هم‌عهدی میان رهبری و جوانان، بار دیگر موضوع مهم اعتماد به نسل جدید را به کانون توجه آورده است؛ پیوندی که تنها در بیان احساسات و تأکید بر آرمان‌های مشترک خلاصه نمی‌شود، بلکه مسئولیت‌هایی دوطرفه را نیز به همراه دارد. از یک سو جوانان باید برای ساختن آینده کشور به دانش، ایمان و توانمندی‌های فردی خود تکیه کنند و از سوی دیگر، مسئولان باید زمینه شکوفایی این ظرفیت‌ها را فراهم آورند.قاسم امینی، مؤلف و پژوهشگر استان هرمزگان، در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه دریا، با اشاره به اهمیت این پیام، معتقد است توجه به نسل جوان باید از سطح توصیه و تأکید فراتر برود و در سیاست‌گذاری‌ها، مدیریت کشور و پاسخ‌گویی به نیازهای این قشر نمود پیدا کند.
جوانان؛ روایتی از مسئولیت در بزنگاه‌های تاریخ
امینی با اشاره به پیشینه نقش‌آفرینی جوانان در تحولات ایران اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در بررسی تاریخ معاصر کشور باید مورد توجه قرار گیرد، احساس مسئولیت نسل جوان در برابر سرنوشت جامعه است. در حدود یک قرن و نیم گذشته، جوانان در مقاطع مختلف نسبت به وضعیت کشور و فاصله آن با جوامع پیشرفته حساسیت نشان داده‌اند و برای تغییر شرایط و حرکت به سمت پیشرفت تلاش کرده‌اند.وی افزود: این مسئولیت‌پذیری محدود به یک دوره یا جریان خاص نبوده است. در نهضت‌های اجتماعی و سیاسی، از جنبش تنباکو و مشروطه گرفته تا ملی شدن صنعت نفت و قیام ۱۵ خرداد، جوانان در کنار دیگر اقشار جامعه حضور داشتند. این روند در جریان انقلاب اسلامی و سپس دفاع مقدس نیز ادامه پیدا کرد و نسل جوان در شرایطی دشوار، بخش مهمی از مسئولیت دفاع از کشور و حفظ استقلال آن را برعهده گرفت.این پژوهشگر هرمزگانی ادامه داد: نکته مهم آن است که این ظرفیت، متعلق به تمام جوانان ایران با پیشینه‌های قومی و فرهنگی گوناگون است. هویت ایرانی و احساس تعلق به سرزمین، زمینه‌ای مشترک برای مشارکت و همبستگی اجتماعی فراهم می‌کند و باید از این ظرفیت برای تقویت انسجام ملی بهره برد.
اعتماد به جوانان باید در مدیریت کشور دیده شود
امینی در ادامه سخنان خود، مسئله استفاده از توان جوانان در ساختارهای اجرایی و مدیریتی را از موضوعات مهمی دانست که نباید در حاشیه توجه به نسل جدید قرار گیرد.وی گفت: شناسایی استعدادها و ظرفیت‌های جوانان در دوره‌های مختلف مورد توجه قرار گرفته، اما گاهی به دلیل برخی کج‌سلیقگی‌ها و تصمیم‌های مدیریتی، امکان استفاده کامل از این توانایی‌ها فراهم نشده است. کشور برای پیشرفت به نیروهای متخصص و خلاق نیاز دارد و نمی‌توان از ظرفیت جوانان سخن گفت، اما در عمل فرصت کافی برای حضور و اثرگذاری آنان ایجاد نکرد.این مؤلف و پژوهشگر با تأکید بر ضرورت جلوگیری از خروج نخبگان از کشور تصریح کرد: یکی از مطالبات جدی نسل جوان، فراهم شدن شرایطی است که بتواند دانش و تخصص خود را در خدمت پیشرفت ایران قرار دهد.
وقتی یک جوان تحصیل‌کرده و توانمند امکان مناسبی برای فعالیت حرفه‌ای و اثرگذاری در کشور پیدا نمی‌کند، باید دلایل این وضعیت را بررسی کرد و برای رفع موانع چاره‌اندیشی داشت.وی افزود: بهره‌گیری از نیروهای جوان صرفاً به معنای واگذاری مسئولیت‌های محدود یا حضور نمادین آنان در برخی برنامه‌ها نیست؛ بلکه باید امکان مشارکت واقعی در فرایندهای تصمیم‌سازی، مدیریت و اجرای برنامه‌های توسعه‌ای فراهم شود.
اشتغال و مسکن؛ حلقه اتصال جوانان به آینده
امینی با اشاره به اینکه اعتماد به نسل جوان بدون توجه به نیازهای واقعی آن‌ها کامل نمی‌شود، اظهار کرد: اشتغال، مسکن و ازدواج از جمله موضوعاتی هستند که مستقیماً بر کیفیت زندگی و آینده جوانان تأثیر می‌گذارند. این مسائل باید در شمار اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری قرار گیرند.وی ادامه داد: جوانی که برای تشکیل زندگی، دستیابی به شغل مناسب و تأمین مسکن با مشکلات جدی مواجه است، برای برنامه‌ریزی بلندمدت با دشواری روبه‌رو خواهد شد. بنابراین، اگر قرار است نسل جوان در مسیر پیشرفت کشور نقش‌آفرینی کند، باید زیرساخت‌های لازم برای زندگی، فعالیت و رشد او نیز فراهم باشد.این پژوهشگر هرمزگانی تأکید کرد: دولت‌ها با گرایش‌های سیاسی مختلف، در قبال سرمایه انسانی کشور مسئولیت دارند. ظرفیت جوانان امانتی ملی است و نباید با تغییر دولت‌ها یا جابه‌جایی مدیران، اهمیت آن به فراموشی سپرده شود. حمایت از نخبگان، ایجاد فرصت‌های شغلی، تسهیل شرایط ازدواج و تأمین مسکن، بخشی از اقداماتی است که می‌تواند پیوند جوانان با آینده کشور را تقویت کند.
وقتی میدان رسانه به عرصه رقابت بر سر ذهن‌ها تبدیل می‌شود
امینی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به تغییر شیوه مواجهه دشمنان با جامعه ایران، جنگ رسانه‌ای و شناختی را از موضوعات مهم پیش روی نسل جوان دانست و گفت: امروز بخش مهمی از تلاش دشمن معطوف به اثرگذاری بر ذهنیت و نگرش جامعه است. ایجاد تردید، دامن زدن به ناامیدی و برجسته کردن اختلافات میان نسل‌ها، از جمله مسائلی است که در این مسیر دنبال می‌شود.وی افزود: فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی امکان ارتباط و انتقال اطلاعات را گسترش داده‌اند، اما در کنار فرصت‌های فراوان، با آسیب‌هایی نیز همراه هستند. متأسفانه در برخی زمینه‌ها نتوانسته‌ایم متناسب با سرعت تحولات این فضا، برنامه‌ریزی و راهبرد مؤثری داشته باشیم و همین خلأها گاهی زمینه اثرگذاری جریان‌های مخرب را فراهم کرده است.این مدرس دانشگاه تصریح کرد: یکی از شیوه‌های اثرگذاری رسانه‌های معاند، تمرکز مداوم بر نقاط ضعف و مشکلات و نادیده گرفتن توانمندی‌ها و دستاوردهاست. چنین رویکردی تصویری ناقص از واقعیت ارائه می‌کند و می‌تواند در مخاطب احساس ناتوانی و ناامیدی به وجود آورد.امینی خاطرنشان کرد: هدف نهایی این فضاسازی‌ها، تضعیف اراده جامعه و به‌ویژه نسل جوان است. برای مقابله با این وضعیت، نمی‌توان تنها به توصیه‌های کلی اکتفا کرد؛ بلکه باید قدرت تحلیل، سواد رسانه‌ای و توان تشخیص واقعیت از عملیات روانی در جامعه تقویت شود. همچنین رسانه‌های داخلی باید بتوانند با انعکاس دقیق مسائل و دستاوردها، اعتماد مخاطبان را جلب کنند.
جوان مسئول، جامعه پیشرو
این پژوهشگر هرمزگانی در ادامه با اشاره به مسئولیت خود جوانان در مسیر پیشرفت کشور اظهار کرد: رابطه میان نسل جوان و نظام اسلامی یک‌طرفه نیست. همان‌طور که مسئولان وظیفه دارند امکانات و فرصت‌های لازم را برای رشد جوانان فراهم کنند، خود این نسل نیز باید برای ارتقای توانایی‌های علمی، فکری و اخلاقی تلاش کند.وی افزود: تحصیل علم، تهذیب نفس و تقویت سجایای اخلاقی از موضوعاتی است که باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند. برخورداری از تخصص و دانش اهمیت فراوانی دارد، اما این توانایی‌ها زمانی می‌توانند به بهترین شکل در خدمت جامعه قرار گیرند که با تعهد، اخلاق و احساس مسئولیت همراه باشند.امینی با اشاره به ظرفیت جوانان در عرصه‌های مختلف علمی، ورزشی و اجتماعی بیان کرد: امروز نمونه‌های فراوانی از جوانان توانمند در کشور وجود دارند که در حوزه‌های تخصصی و رقابت‌های بین‌المللی موفقیت‌های ارزشمندی کسب کرده‌اند. این استعدادها باید شناسایی و حمایت شوند تا امکان تبدیل شدن به الگوهایی شایسته برای جامعه ایرانی و اسلامی را پیدا کنند.وی با یادآوری دیدارهای رهبر شهید انقلاب با دانشجویان، دانش‌آموزان و دیگر اقشار جوان گفت: توجه به نیازها و توانمندی‌های جوانان در این دیدارها همواره مورد تأکید قرار داشت. این رویکرد نشان می‌دهد که رشد نسل جوان تنها به آموزش محدود نمی‌شود و باید ابعاد مختلف زندگی، نیازها و زمینه‌های پیشرفت آنان نیز مورد توجه قرار گیرد.
هم‌عهدی؛ مسئولیتی فراتر از یک پیام
امینی با اشاره به اهمیت پاسخ رهبر انقلاب به نامه دانشجویان تأکید کرد: این ارتباط باید زمینه‌ساز تقویت اعتماد متقابل و احساس مسئولیت در هر دو طرف باشد. جوانان باید بدانند که در قبال جامعه و آینده کشور وظیفه دارند و در مقابل، مسئولان نیز باید برای شنیدن مطالبات آنان و فراهم کردن امکان مشارکتشان اهتمام داشته باشند.وی افزود: دشمن تلاش می‌کند با گسترش ناامیدی و اختلاف، میان نسل جوان و ساختارهای اجتماعی و مدیریتی فاصله ایجاد کند. در چنین شرایطی، یکی از راه‌های کاهش این فاصله، توجه واقعی به خواسته‌های جوانان و تبدیل مطالبات آنان به برنامه‌های عملی است.
آینده‌ای که بدون جوانان ساخته نمی‌شود
پیام رهبر انقلاب به دانشجویان، بار دیگر اهمیت ارتباط میان نسل جوان و آینده نظام اسلامی را یادآوری می‌کند؛ ارتباطی که استحکام آن به اعتماد، گفتگو و مسئولیت‌پذیری دوطرفه وابسته است.از نگاه قاسم امینی، مسئله امروز تنها دعوت جوانان به حضور در میدان نیست؛ بلکه باید به این پرسش پاسخ داد که چه موانعی بر سر راه حضور مؤثر آنان قرار دارد و چگونه می‌توان این موانع را برطرف کرد. جوانی که از دانش و انگیزه برخوردار است، برای اثرگذاری به فرصت، حمایت و میدان عمل نیاز دارد.در سوی دیگر، نسل جوان نیز باید با تقویت بنیه علمی، ایمان، اخلاق و قدرت تحلیل، سهم خود را در ساختن آینده کشور ایفا کند. بنابراین، هم‌عهدی مورد اشاره در پیام رهبر انقلاب زمانی از یک مفهوم فراتر می‌رود که در زندگی اجتماعی نمود پیدا کند؛ در دانشگاهی که صدای دانشجو شنیده می‌شود، مدیریتی که به تخصص جوان اعتماد می‌کند، اقتصادی که فرصت اشتغال فراهم می‌آورد و جامعه‌ای که امید به آینده را در نسل جدید زنده نگه می‌دارد.