دریانیوز//افتتاح نخستین نانوایی سنگک با آرد کامل درکوی ولی عصر(عج) بندرعباس، اتفاقی امیدوارکننده در مسیر ارتقای سلامت غذایی شهروندان است؛ اما اهمیت این رویداد زمانی بیشتر می‌شود که به آغاز یک حرکت فراگیر برای دسترسی مردم هرمزگان به نان سالم تبدیل شود. نان، اصلی‌ترین قوت روزانه بسیاری از خانوارهاست و کیفیت آن، به‌ویژه برای خانواده‌هایی که توان اقتصادی محدودی دارند، اهمیت دوچندان دارد.در مهرماه امسال، نخستین واحد نانوایی سنگک با آرد کامل در بندرعباس راه‌اندازی شد؛ اقدامی که می‌تواند نقطه شروعی برای تغییر در الگوی تولید و مصرف نان در استان باشد. این واحد با سرمایه‌گذاری حدود ۳۰ میلیارد ریال و ایجاد سه فرصت شغلی مستقیم، علاوه بر ورود یک محصول سالم‌تر به بازار، ظرفیت تازه‌ای برای توسعه نانوایی‌های مبتنی بر آرد کامل ایجاد کرده است.اما پرسش مهم این است که آیا این اتفاق به یک تجربه محدود باقی می‌ماند یا مسئولان برای گسترش آن در بندرعباس و دیگر شهرستان‌های هرمزگان برنامه‌ای جدی خواهند داشت؟آرد کامل به دلیل حفظ بخش بیشتری از اجزای دانه گندم، از جمله سبوس و جوانه، فیبر و برخی مواد مغذی بیشتری نسبت به آرد سفید تصفیه‌شده دارد. مصرف نان تهیه‌شده از این آرد، در کنار یک الگوی غذایی متعادل، می‌تواند به بهبود دریافت فیبر و سلامت دستگاه گوارش کمک کند.
از این منظر، گسترش دسترسی به نان کامل را نباید صرفاً یک تغییر در شیوه پخت نان دانست؛ این موضوع بخشی از سیاست‌های پیشگیرانه برای ارتقای سلامت عمومی است.در جامعه‌ای که هزینه‌های درمان و تأمین مواد غذایی هر روز سهم بیشتری از درآمد خانوارها را به خود اختصاص می‌دهد، توجه به کیفیت غذای روزانه اهمیت زیادی دارد. پیشگیری، همواره یکی از مسیرهای مهم کاهش بار بیماری‌هاست و نان سالم می‌تواند در کنار سایر مؤلفه‌های تغذیه مناسب، نقشی مؤثر در این مسیر داشته باشد. البته نباید از نان کامل انتظار معجزه داشت یا آن را به‌تنهایی راه‌حل پیشگیری از بیماری‌هایی مانند دیابت و چاقی دانست؛ آنچه اهمیت دارد، فراهم‌کردن امکان انتخاب غذایی سالم‌تر برای مردم است.در این میان، نقش دولت، دستگاه‌های متولی سلامت، شرکت‌های تأمین‌کننده آرد و اتحادیه نانوایان تعیین‌کننده است. اگر قرار است نان کامل از یک محصول محدود به انتخابی در دسترس برای عموم مردم تبدیل شود، باید موانع تولید و عرضه آن شناسایی و برطرف شود. تأمین مستمر آرد کامل باکیفیت، نظارت بر استانداردهای تولید، آموزش نانوایان و حمایت از واحدهایی که برای تغییر شیوه تولید سرمایه‌گذاری می‌کنند، از اقداماتی است که می‌تواند به گسترش این طرح کمک کند.از سوی دیگر، نباید هزینه تولید و قیمت نهایی نان کامل به عاملی برای محدودشدن مصرف آن به گروه‌های برخوردار تبدیل شود.
نان سالم زمانی می‌تواند به هدف اصلی خود نزدیک شود که خانواده‌های کم‌درآمد نیز امکان خرید آن را داشته باشند. بنابراین، سیاست‌گذاری در این حوزه باید هم‌زمان دو هدف را دنبال کند: حفظ کیفیت و سلامت محصول و فراهم‌کردن دسترسی اقتصادی مردم به آن.تجربه نانوایی تازه‌تأسیس بندرعباس همچنین نشان می‌دهد که می‌توان با استفاده از فناوری‌های نوین و تجهیزات تمام‌اتوماتیک، در کنار ارتقای کیفیت تولید، به رعایت بهتر الزامات بهداشتی کمک کرد. حمایت از چنین واحدهایی، در صورت رعایت استانداردهای لازم و توجیه اقتصادی، می‌تواند زمینه‌ساز الگوبرداری سایر نانوایان و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید باشد.با این حال، توسعه نانوایی‌های آرد کامل نباید تنها به صدور مجوز یا افتتاح چند واحد محدود شود. لازم است برنامه‌ای مشخص برای افزایش تعداد این نانوایی‌ها در محله‌های مختلف بندرعباس و سپس شهرها و روستاهای استان تدوین شود؛ برنامه‌ای که در آن، میزان تقاضا، توان تولید، دسترسی به مواد اولیه، قیمت تمام‌شده و قدرت خرید خانوارها به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.همچنین اطلاع‌رسانی درست به مردم اهمیت زیادی دارد. شهروندان باید بدانند آرد کامل چه تفاوتی با آرد سفید دارد، چگونه می‌توان نان باکیفیت را تشخیص داد و چرا کیفیت آرد و رعایت اصول پخت اهمیت دارد. این آگاهی‌رسانی باید بر پایه اطلاعات علمی و به دور از وعده‌های اغراق‌آمیز انجام شود تا اعتماد عمومی به این طرح تقویت شود.هرمزگان برای توسعه نان کامل، به همکاری مجموعه‌ای از دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی نیاز دارد.
اتحادیه نانوایان می‌تواند زمینه شناسایی و ترغیب واحدهای مستعد را فراهم کند، دستگاه‌های مسئول در حوزه آرد و نان باید به تأمین پایدار مواد اولیه کمک کنند و دانشگاه علوم پزشکی و نهادهای مرتبط با سلامت نیز می‌توانند در زمینه آموزش و نظارت علمی نقش‌آفرین باشند.افتتاح نخستین نانوایی سنگک با آرد کامل در بندرعباس، اگر با حمایت مستمر و برنامه‌ریزی دقیق همراه شود، می‌تواند آغاز مسیری باشد که در نهایت به بهبود کیفیت نان مصرفی مردم استان بینجامد. اکنون زمان آن رسیده است که این تجربه از سطح یک واحد صنفی فراتر برود و به موضوعی جدی در سیاست‌گذاری غذایی و سلامت عمومی هرمزگان تبدیل شود.مردم برای برخورداری از نان سالم نباید به یک نانوایی در یک شهر محدود باشند. انتظار می‌رود مسئولان با حمایت از تولیدکنندگان، رفع موانع تأمین آرد کامل و گسترش واحدهای عرضه‌کننده، شرایطی فراهم کنند که نان کامل به‌تدریج در دسترس شهروندان بیشتری قرار گیرد؛ زیرا سلامت عمومی از انتخاب‌های روزمره آغاز می‌شود و نان، همچنان یکی از مهم‌ترین این انتخاب‌ها بر سفره خانواده‌های هرمزگانی است.