دریانیوز// دبیر قرارگاه عدالت آموزشی ستاد اجرایی فرمان امام(ره) هرمزگان از اجرای مجموعه‌ای از برنامه‌های آموزشی، حمایتی و مهارت‌آموزی در مدارس مناطق محروم استان خبر داد و گفت: این برنامه‌ها با هدف توانمندسازی معلمان، حمایت از دانش‌آموزان نیازمند، شناسایی استعدادها، هدایت تحصیلی، توسعه مهارت‌های کاربردی و فراهم کردن زمینه اشتغال آینده دانش‌آموزان طراحی شده است. آرش باقرپور با اشاره به رویکرد قرارگاه عدالت آموزشی در حمایت از مناطق کم‌برخوردار اظهار کرد: عدالت آموزشی تنها به فراهم کردن امکان حضور دانش‌آموزان در کلاس درس محدود نمی‌شود، بلکه باید شرایطی فراهم شود تا دانش‌آموزان، فارغ از محل زندگی و وضعیت اقتصادی خانواده‌هایشان، به آموزش باکیفیت، امکانات مناسب، فرصت شکوفایی استعدادها و مهارت‌های مورد نیاز برای ساخت آینده خود دسترسی داشته باشند.وی با تشریح برنامه‌های قرارگاه در حوزه توانمندسازی معلمان افزود: یکی از طرح‌های محوری ما، طرح «معلم؛ معمار آینده» است که با رویکرد تقویت توانمندی معلمان دوره ابتدایی و متوسطه اول اجرا می‌شود. در این طرح، معلمان به‌صورت گروهی و تشکیلاتی گرد هم می‌آیند و با بهره‌گیری از ظرفیت مدرسان و مؤلفان کتاب‌های درسی، آموزش‌های لازم را برای انتقال کاربردی‌تر مفاهیم آموزشی به دانش‌آموزان فرا می‌گیرند.
باقرپور ادامه داد: هدف این است که معلم صرفاً به انتقال مطالب کتاب درسی اکتفا نکند، بلکه بتواند مفاهیم را به شکلی ملموس، عملی و قابل درک به دانش‌آموزان آموزش دهد. برای تکمیل این دوره‌ها نیز بسته‌ای با عنوان «کیف معلمانه» طراحی شده که تمامی ابزارها و وسایل مورد نیاز برای آموزش عملی برخی دروس را در اختیار معلم قرار می‌دهد.وی با بیان اینکه این کیف آموزشی متناسب با نیازهای کلاس درس تهیه شده است، توضیح داد: برای مثال، در درس علوم که ممکن است آموزش یک مبحث به ترکیب مواد یا انجام آزمایش نیاز داشته باشد، ابزارهای مورد نیاز در این بسته پیش‌بینی شده است. همچنین پوسترهای آموزشی، کاربرگ‌ها و سایر ملزومات کمک‌آموزشی در آن قرار دارد تا معلم بتواند آموزش را از حالت صرفاً نظری خارج کند و دانش‌آموز نیز علاوه بر یادگیری مفاهیم، تکالیف و فعالیت‌های عملی خود را بهتر انجام دهد.
ضرورت توانمندسازی معلمان مدارس چندپایه
دبیر قرارگاه عدالت آموزشی ستاد اجرایی فرمان امام(ره) هرمزگان یکی دیگر از محورهای فعالیت این مجموعه را توانمندسازی معلمان مدارس چندپایه عنوان کرد و گفت: در بسیاری از مناطق محروم استان، یک معلم ناچار است به‌طور هم‌زمان سه یا حتی چهار پایه تحصیلی را آموزش دهد. طبیعتاً تدریس در چنین شرایطی دشواری‌های خاص خود را دارد و معلم باید با شیوه‌های صحیح مدیریت کلاس، روش‌های تفکیک و ارائه محتوای آموزشی و ابزارهای مورد نیاز برای اداره کلاس‌های چندپایه آشنا باشد.وی افزود: اگر معلم در این زمینه آموزش تخصصی و ابزار مناسب در اختیار داشته باشد، می‌تواند با کیفیت بیشتری به دانش‌آموزان خدمت کند. بنابراین، توجه به شرایط مدارس چندپایه و حمایت از معلمان این مدارس، بخش مهمی از برنامه‌های عدالت آموزشی است؛ چراکه بخش قابل توجهی از دانش‌آموزان مناطق روستایی و کم‌برخوردار در همین مدارس تحصیل می‌کنند.
حمایت از دانش‌آموزان نیازمند با شناسایی معلمان دغدغه‌مند
باقرپور در ادامه به حمایت از دانش‌آموزانی که به دلیل مشکلات اقتصادی خانواده توان تأمین لوازم‌التحریر و ملزومات تحصیلی را ندارند اشاره کرد و گفت: در این بخش، از ظرفیت معلمان دغدغه‌مند و آگاه به شرایط دانش‌آموزان استفاده می‌کنیم. معلمانی که از نزدیک با وضعیت تحصیلی و اقتصادی دانش‌آموزان آشنایی دارند، افراد نیازمند را شناسایی و به قرارگاه معرفی می‌کنند تا بسته‌های حمایتی و کیف‌های مورد نیاز در اختیار این دانش‌آموزان قرار گیرد.وی تصریح کرد: این شیوه کمک می‌کند حمایت‌ها به دست افرادی برسد که واقعاً به آن نیاز دارند و دانش‌آموزی به دلیل ناتوانی مالی خانواده از داشتن ابتدایی‌ترین امکانات تحصیل محروم نماند.
استعدادیابی و هدایت تحصیلی؛ دانش‌آموزان مسیر آینده خود را بشناسند
دبیر قرارگاه عدالت آموزشی هرمزگان با اشاره به برنامه‌های ویژه دانش‌آموزان دوره متوسطه اول گفت: یکی از موضوعات مهم در این مقطع، استعدادیابی و هدایت تحصیلی است. دانش‌آموز در این سن باید به‌تدریج توانایی‌ها، علایق و استعدادهای خود را بشناسد تا بتواند برای ادامه تحصیل و انتخاب مسیر شغلی آینده تصمیم آگاهانه‌تری بگیرد.باقرپور افزود: در همین راستا، قرارگاه به دنبال تربیت و به‌کارگیری مشاوران جهادی است تا با استفاده از بازی‌های طراحی‌شده، آزمون‌های روان‌شناختی و ابزارهای تخصصی استعدادیابی، به شناخت بهتر توانایی‌های دانش‌آموزان کمک کنند. این برنامه در قالب طرحی با عنوان «شهید ابراهیم هادی» دنبال می‌شود.وی خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که دانش‌آموز به جای انتخاب مسیری صرفاً بر اساس توصیه دیگران یا شرایط محیطی، شناخت دقیق‌تری از توانایی‌های خود پیدا کند و بتواند با آگاهی بیشتری برای آینده تحصیلی و شغلی‌اش برنامه‌ریزی کند.
مدارس تولید مهارت؛ پیوند آموزش با نیازهای بومی هرمزگان
باقرپور در بخش دیگری از سخنان خود به اجرای طرح «مدارس تولید مهارت» اشاره کرد و گفت: یکی از مشکلاتی که در مدارس با آن مواجه هستیم، وجود مدیران و دبیران علاقه‌مند به آموزش مهارت‌های عملی و کاربردی است که به دلیل نداشتن ابزار و تجهیزات لازم، امکان اجرای ایده‌های خود را ندارند. قرارگاه با همکاری بنیاد برکت درصدد است این ظرفیت را به فرصت تبدیل کند.وی توضیح داد: در این طرح، مدرسه‌ای به‌عنوان «مدرسه تولید مهارت» انتخاب می‌شود و تجهیزات و امکانات مورد نیاز در دو سطح عمومی و تخصصی در اختیار آن قرار می‌گیرد. در سطح عمومی، دانش‌آموزان با مهارت‌هایی مانند معرق‌کاری، کارهای الکترونیکی، سفالگری و سایر فعالیت‌های عملی آشنا می‌شوند. پس از آن، متناسب با استعداد دانش‌آموزان و ظرفیت‌های اقتصادی و اقلیمی منطقه، یک کارگروه تخصصی شکل می‌گیرد تا مهارت‌های مرتبط با نیازهای همان منطقه آموزش داده شود.دبیر قرارگاه عدالت آموزشی هرمزگان با اشاره به مدارس پیش‌بینی‌شده در این طرح گفت: در حال حاضر مدرسه‌ای در جغین و مدرسه‌ای در برنطین در این مسیر قرار گرفته‌اند و مدرسه‌ای نیز در سندرک و مدرسه‌ای در میناب در حال راه‌اندازی است. همچنین مدرسه تولید مهارت شهید همت در روستای گیاهدان قشم به مرحله اجرا رسیده و فعالیت‌های تخصصی آن نیز شکل گرفته است.
وی با اشاره به نمونه فعالیت‌های تخصصی در مدرسه گیاهدان قشم اظهار کرد: با توجه به ظرفیت‌های منطقه و ارتباط آن با اقتصاد دریا، آموزش مهارت‌هایی در حوزه آبزیان و بسته‌بندی محصولات دریایی در دستور کار قرار گرفته است. با تجهیزاتی که مدرسه و بنیاد برکت در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌دهند، زمینه راه‌اندازی کارگاه بسته‌بندی ماهی فراهم می‌شود تا دانش‌آموزان ضمن فراگیری این مهارت، تجربه عملی کسب کنند و حتی بتوانند از محل فعالیت‌های تولیدی خود درآمد داشته باشند.باقرپور ادامه داد: در مدرسه جغین نیز با توجه به شرایط اقلیمی و ظرفیت کشاورزی منطقه، ایجاد یک گلخانه هوشمند به‌عنوان محور آموزش تخصصی پیش‌بینی شده است. قرار است نمونه‌ای کوچک از گلخانه هوشمند در مدرسه راه‌اندازی شود تا دانش‌آموزان در طول سه سال تحصیل در دوره متوسطه اول، به‌صورت عملی با این فناوری و شیوه‌های نوین تولید محصولات کشاورزی آشنا شوند.وی تأکید کرد: هدف این است که دانش‌آموز پس از پایان تحصیل، تنها با اطلاعات نظری مدرسه را ترک نکند، بلکه مهارتی داشته باشد که بتواند در زمین‌های کشاورزی خانواده یا محیط زندگی خود به کار بگیرد و در زمینه اصلاح الگوی کشت و افزایش بهره‌وری تولید محصولات کشاورزی نقش‌آفرینی کند.
از شناسایی استعداد تا پرداخت تسهیلات؛ جلوگیری از تولد بیکاران بدهکار
دبیر قرارگاه عدالت آموزشی هرمزگان با تأکید بر اینکه مدارس تولید مهارت و برنامه استعدادیابی دو طرح مکمل یکدیگر هستند، گفت: برنامه بلندمدت ما این است که دانش‌آموز ابتدا استعداد و علاقه خود را بشناسد، سپس به مدرسه تولید مهارت متناسب با همان استعداد معرفی شود، آموزش ببیند و تجربه عملی کسب کند و در نهایت، در صورت فراهم بودن شرایط، از تسهیلات بنیاد برکت برای راه‌اندازی کسب‌وکار خود بهره‌مند شود.وی با اشاره به تجربه‌های گذشته در حوزه پرداخت تسهیلات اشتغال‌زایی اظهار کرد: یکی از ضعف‌هایی که در برخی برنامه‌های گذشته خوداشتغالی وجود داشت، این بود که به فردی که شغل و درآمدی نداشت، تسهیلات پرداخت می‌شد تا کسب‌وکاری راه‌اندازی کند؛ اما گاهی آن فرد نه علاقه‌ای به آن فعالیت داشت و نه تجربه و مهارت لازم را کسب کرده بود. در نتیجه، کسب‌وکار با شکست مواجه می‌شد و فردی که پیش از آن بیکار بود، به فردی بیکار و بدهکار تبدیل می‌شد.باقرپور افزود: در رویکرد جدید، تلاش می‌کنیم این چرخه معیوب اصلاح شود. دانش‌آموز از دوره متوسطه اول استعداد خود را شناسایی می‌کند، مهارت متناسب با آن را فرا می‌گیرد، در محیط مدرسه تجربه عملی به دست می‌آورد و سپس در صورت احراز شرایط، تسهیلات لازم برای ایجاد کسب‌وکار در اختیارش قرار می‌گیرد. به این ترتیب، تسهیلات به فردی پرداخت می‌شود که علاوه بر علاقه، دانش و تجربه اولیه لازم برای فعالیت اقتصادی را نیز دارد.
حمایت هدفمند از داوطلبان کنکور مناطق محروم
باقرپور در ادامه به برنامه‌های قرارگاه برای حمایت از دانش‌آموزان کنکوری اشاره کرد و گفت: کنکور همچنان یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌ها و دانش‌آموزان است؛ به‌ویژه دانش‌آموزانی که در مناطق محروم زندگی می‌کنند و به دلیل هزینه‌های بالای مشاوره، کلاس‌های آموزشی، آزمون‌های آزمایشی و منابع کمک‌درسی، از امکانات آموزشی باکیفیت محروم می‌مانند.وی افزود: در همین راستا، برنامه‌ای برای تربیت مشاوران جهادی پیش‌بینی شده است تا این افراد بتوانند دانش‌آموزان مستعد و علاقه‌مند را شناسایی کنند و خدمات مشاوره‌ای و آموزشی مورد نیاز را به‌صورت رایگان در اختیار آنان قرار دهند. این خدمات می‌تواند شامل مشاوره تحصیلی، جزوه‌های آموزشی، منابع کمک‌آموزشی و آزمون‌های مورد نیاز باشد.دبیر قرارگاه عدالت آموزشی هرمزگان با اشاره به تجربه توزیع حساب‌های کاربری آموزشی در سال‌های گذشته بیان کرد: در برخی دوره‌ها، حدود سه هزار حساب کاربری آموزشی میان دانش‌آموزان مناطق محروم توزیع شد، اما بررسی‌ها نشان داد میزان استفاده واقعی از این امکانات بسیار پایین بوده و تنها تعداد محدودی از دانش‌آموزان از آن بهره برده‌اند. بنابراین، صرف توزیع امکانات به معنای تحقق عدالت آموزشی نیست و باید سازوکاری برای استفاده مؤثر از این ظرفیت‌ها وجود داشته باشد.وی ادامه داد: در شیوه جدید، شناسایی دانش‌آموزان با همکاری مدیران مدارس و بر اساس میزان علاقه، انگیزه و نیاز واقعی آنان انجام می‌شود. برای مثال، ممکن است در یک کلاس ۲۰ نفره، تنها دو دانش‌آموز علاقه و انگیزه جدی برای شرکت در کنکور داشته باشند، اما به دلیل مشکلات مالی نتوانند از خدمات آموزشی مناسب استفاده کنند.
در چنین شرایطی، مشاوران جهادی برای پشتیبانی از همین دانش‌آموزان وارد عمل می‌شوند و خدمات لازم را در اختیارشان قرار می‌دهند.باقرپور تأکید کرد: هدف این است که دانش‌آموزان مستعد مناطق محروم به دلیل نداشتن دسترسی به آموزش باکیفیت، آزمون‌های آزمایشی و خدمات مشاوره‌ای، فرصت حضور در دانشگاه‌های معتبر را از دست ندهند. ما به دنبال حمایت هدفمند از دانش‌آموزانی هستیم که هم علاقه و انگیزه دارند و هم برای رسیدن به اهداف تحصیلی خود به پشتیبانی نیازمندند.وی در پایان با تأکید بر اینکه عدالت آموزشی باید از کلاس درس آغاز شود و تا توانمندسازی اقتصادی و اشتغال آینده دانش‌آموزان ادامه یابد، خاطرنشان کرد: مجموعه این برنامه‌ها با یک هدف مشترک دنبال می‌شود؛ اینکه دانش‌آموز مناطق محروم صرفاً به دلیل محل تولد، شرایط اقتصادی خانواده یا کمبود امکانات آموزشی، از فرصت‌های پیشرفت عقب نماند. باور ما این است که اگر استعدادها به‌موقع شناسایی شوند، معلمان توانمند باشند و آموزش با مهارت و نیازهای واقعی جامعه پیوند بخورد، مدرسه می‌تواند نقطه آغاز تغییر در زندگی دانش‌آموزان و حتی توسعه اقتصادی مناطق
محروم باشد.