دریانیوز // برای خانواده آتشپرور، دریا فقط یک پهنه آبی نیست؛ بخشی از زندگی و معیشتی است که نسل به نسل در میان آنها چرخیده است.خانوادهای که از دهه ۷۰ فعالیت خود را در حوزه صید و صیادی، جابهجایی و حمل ماهی آغاز کرده و امروز بخشی از چرخه اقتصادی و اشتغال روستاهای منطقه طاهروییه سیریک را بر دوش میکشد. خالد آتشپرور، مدیر کارگاه صیادی و ماهیفروشی «پسران آجی»، میگوید خودش از سال ۱۳۸۴ وارد این عرصه شده و از سال ۱۳۹۰ به شکل مستقل فعالیت میکند؛ مجموعهای که از سال ۱۳۹۶ فعالیت خود را به شکل متمرکز آغاز کرده و امروز با حدود ۷۰ تا ۸۰ قایق صیادی، برای حدود ۲۰۰ خانواده بهصورت مستقیم و در مجموع برای حدود ۲۵۰ نفر اشتغال ایجاد کرده است. بخش مهمی از فعالیت این مجموعه نیز به صید ماهی یالاسبی و تأمین صید مورد نیاز واحدهای عملآوری در منطقه و استان اختصاص دارد؛ فعالیتی که علاوه بر تأمین معیشت صیادان، ظرفیت ارزآوری نیز دارد.
اما پشت این چرخه اقتصادی، مشکلاتی جدی پنهان است؛ از صف و محدودیت سوخت و دشواری تأمین نیازهای اولیه صیادان گرفته تا نبود بازار جامع ماهی در سیریک و وابستگی صیادان به بازارهای خارج از شهرستان برای فروش محصول. در کنار این مشکلات، شرایط جنگی نیز فعالیت صیادان را بهشدت کاهش داده و ناامنی در دریا موجب شده بسیاری از آنان از رفتن به آبهای عمیق خودداری می کنند؛ موضوعی که مستقیماً بر میزان صید و درآمد خانوادههای صیاد اثر گذاشته است.آتشپرور همچنین از مطالبهای دو ساله برای اختصاص سهمیه سوخت به سه دستگاه تراکتور خدماتی سخن میگوید؛ تراکتورهایی که برای جابهجایی و آباندازی قایقها خریداری شده و علاوه بر فعالیت صیادی، در مواقع اضطراری در امداد و نجات ساحلی نیز به کار گرفته میشوند. با این حال، به گفته وی، پیگیریهای متعدد از فرمانداری، شیلات، جهاد کشاورزی، صمت و دیگر دستگاهها هنوز به نتیجه نرسیده است.گفتوگوی «دریا» با خالد آتشپرور، روایتی است از زندگی مردانی که نان خود را از دریا میگیرند؛ اما برای ادامه همین کار، با مشکلاتی در خشکی و دریا دستوپنجه نرم میکنند.
دریا: کارگاه صیادی و ماهی فروشی پسران آجی را برای مخاطبان روزنامه دریا معرفی کنید. این مجموعه از چه زمانی فعالیت خود را در روستای طاهروییه سیریک آغاز کرده است؟
این مجموعه به طور متمرکز وبه شکل فعلی از سال ۱۳۹۶فعالیت خود را شروع کرده است.
دریا:حوزه اصلی فعالیت کارگاه چیست و چه خدماتی به صیادان منطقه ارائه میکنید؟
حوزه اصلی فعالیت مجموعه صیادی خرید وفروش ماهی و تامین نیازهای روزمره صیادان می باشد
دریا:در شرایط عادی چند نفر بهصورت مستقیم و غیرمستقیم از طریق این مجموعه امرار معاش میکنند؟
درشرایط عادی دراین مجموعه شامل صیادان (کسانی که برروی قایقها(۷۰تا۸۰قایق صیادی) کارمیکنند)وپرسنل مجموعه بالغ بر۲۵۰نفر بطور مستقیم دراینجا فعالیت دارند.
دریا:گفتید حدود ۷۰ تا ۸۰ قایق صیادی زیرمجموعه این مجموعه فعالیت میکنند؛ این قایقها متعلق به چه تعداد صیاد و خانواده است؟
دراین مجموعه تعداد ۷۰الی ۸۰قایق صیادی به فعالیت مشغول هستند که متعلق به اهالی روستاهای تابعه می باشند هرقایق معمولا به یک خانواده تعلق دارد.
دریا:فعالیت این مجموعه چه نقشی در تأمین ماهی مورد نیاز مردم شهرستان سیریک دارد؟
عمده فعالیت صیادی دراین مجموعه صید صادراتی ماهی یال اسبی می باشد وتامین صید جهت عمل آوری شرکتهای عمل آوری درمنطقه وسطح استان وارز آوری خوب برای اقتصاد کشور.
دریا:چه تعداد خانواده در روستاهای اطراف به واسطه فعالیت این کارگاه و قایقهای صیادی از این شغل درآمد دارند؟
درهرقایق ۲الی ۳گاها ۴نفر مشغول به کار می باشند که همه از بچه های روستاهامی باشند.اگر هرنفر از یک خانواده حساب کنیم جمعا حدود ۲۰۰خانواده مستقیم ازاین مکان ارتزاق می نمایند.
دریا: مجموعه شما چه خدماتی برای تسهیل فعالیت صیادان ارائه میکند؟
تامین سوخت قایقهای صیادی از جایگاه مشخص شده، تامین یخ مورد نیاز صیادان بصورت رایگان از شرکت تولید کننده یخ، تامین طعمه جهت صید برای صیادان و اعطای تسهیلات قرض الحسنه به صیادان به اندازه توان کارگاه.
دریا:تأمین سوخت، یخ، طعمه و ادوات صیادی برای صیادان چگونه انجام میشود و مهمترین مشکلات شما در این بخش چیست؟آیا صیادان منطقه در زمینه تأمین سوخت و سایر نیازهای اولیه صیادی با مشکل مواجه هستند؟
شلوغی جایگاههای سوخت و عدم تخصیص سوخت کافی به صیادانی که مجوز رسمی صید ندارند ودر شرایط خاص مجبور به خرید از بازار آزاد هستند.تامین سوخت بوسیله خودرو وازجایگاه بامجوز مشخص انجام میشود.
دریا: وضعیت بازار فروش ماهی در سیریک چگونه است؟ آیا صیادان محصول خود را با قیمت واقعی و عادلانه به فروش میرسانند؟واسطهها و دلالان چه نقشی در بازار ماهی دارند و این موضوع چه تأثیری بر درآمد صیادان میگذارد؟
متاسفانه دربندر سیریک بازار جامع ماهی فروشی وجود ندارد وصیادان ناچارا ماهی خود را جهت عرضه به بازار ماهی فروشان گورزانگ میناب میفرستند ودرآنجا
قیمت گذاری وبه فروش می رسد.
دریا:اشاره کردید که در شرایط عادی حدود ۲۵۰ نفر بهطور مستقیم در این مجموعه فعالیت داشتهاند. اکنون این رقم به چه میزان کاهش یافته است؟
بخاطر شرایط جنگی منطقه فعالیت صیادی به حداقل رسیده است ودرمجموعه ما الان حدود یک پنجم این آمار به فعالیت مشغول می باشند، آن هم نه به صورت مستمر.
دریا: شرایط فعلی چه تأثیری بر معیشت صیادان و خانوادههای آنان گذاشته است؟
شرایط جنگی و وجود ناامنی در دریا و حمله چندباره دشمن آمریکایی به صیادان بی دفاع ،باعث شده که صیادان زیاد به دریا خصوصا درعمق نروند وبیشتر درنوارساحلی مشغول به صید باشند که این امر در میزان صید آنها هم تاثیر چشمگیری داشته است.
دریا: آیا کاهش فعالیت صیادی باعث شده بخشی از صیادان منطقه عملاً بیکار یا کمکار شوند؟
شرایط فعلی باعث شده اکثر صیادان که عموما نسل جوان هستند بیکار یا کم کار بشوندو تعدادی به شغلهای پاره وقت روی آورده اند و برخی هم از مختصر پس اندازی که دارند روزگار می گذرانند.
دریا:در شرایط فعلی، مهمترین مطالبه صیادان سیریک از مسئولان چیست؟
درشرایط فعلی انتظار میرود که مسئولین بیشتر بفکر تامین نیازهای مردم وخصوصا صیادان که از اقشار ضعیف جامعه هستند باشند. شرایط دریافت تسهیلات کم بهره را آسان وامکان گرفتن رو مهیا کنند. تامین مایحتاج زندگی را با دادن کالابرگ بیشتر برای صیادان تسهیل بکنند.
دریا: یکی از مطالبات اصلی شما موضوع تخصیص سهمیه سوخت به سه دستگاه تراکتوری است که برای جابهجایی و آباندازی قایقهای صیادی خریداری کردهاید. دقیقاً چه ضرورتی باعث شد این تراکتورها را خریداری کنید؟
دلیل اصلی خرید تراکتورهای خدماتی دربخش صیادی ودرکارگاه این بود که بواسطه تشویق جوانان منطقه برای شغل صید وصیادی و افزایش تعداد قایقها واینکه آب اندازی تعداد زیادی قایق صیادی سخت بود و عملا باعث از دست دادن توان وقدرت صیادان جوان ما می شد و درگیر مشکلات جسمی می شدند، ناچارا تصمیم گرفتیم که از وسایل نقلیه نظیر تراکتور برای جابجایی وآب اندازی قایقها استفاده کنیم، هم فشار از روی صیادان برداشته می شد وهم زمان آب اندازی وبالا کشیدن قایقها کاهش می یافت.
دریا: این سه دستگاه تراکتور از چه زمانی در مجموعه شما فعالیت میکنند و آیا تمام مدارک قانونی و مالکیتی آنها موجود است؟
این سه دستگاه تراکتور موجود درمجموعه ما حدود دوسال پیش خریداری شده ودارای تمام اسناد رسمی وهویتی وبیمه ای می باشندلازم به ذکر می باشد که حدود ۸تراکتور دیگر هم در مجموعه های دیگری درسطح شهر سیریک وجود دارند و به فعالیت درامر جابجایی قایقهای صیادی مشغول می باشند.
دریا: جابهجایی و آباندازی قایقهای صیادی بدون این تراکتورها چگونه انجام میشود و نبود سهمیه سوخت چه هزینهای به مجموعه و صیادان تحمیل کرده است؟
زمانیکه این تراکتورها خریداری نشده بودند، صیادان بصورت گروهی وچندنفره قایقها را به سمت دریا هل میدادند تا به عمق یک متری برسند وشناور بشوند و باتوجه به میزان جزرومد ساحل سیریک، گاه بین ۲۰۰الی ۳۰۰متر باید این جابجایی انجام میشد ،هم برای آب اندازی وهم برای بیرون کشیدن از آب.باوجود این تراکتورها دیگر نیازی به صرف این همه نیرو نمی باشد، قایق در دریا به روی شاسی حمل قایق قرار داده میشود وبوسیله تراکتور جابجا میشود.
دریا: طی دو سال گذشته برای دریافت سهمیه سوخت این تراکتورها به چه دستگاههایی مراجعه کردهاید؟
طی دوسال گذشته به فرمانداری شهرستان،بخشداری مرکزی، شیلات شهرستان، جهادکشاورزی،صنعت معدن، تعاونی های صیادی مستقر درمنطقه مراجعه نموده ودرخواست همکاری داشتیم.متاسفانه فقط وعده وقول دادند وتا این لحظه هیچ بازخوردی برای مانداشته مراجعه به این نهادها.
دریا: پاسخ مسئولان هر یک از این دستگاهها به درخواست شما چه بوده است؟
بله درخواست ونامه نگاری هایی داشتیم .متاسفانه ادارات مربوطه هیچ نامه ای دلیلی قانع کننده برای اینکه به چه علت به دستگاه ما سوخت نمیدهند، ارائه نکردند وفقط می گویند که بصورت تلفنی وسفارش درخواست شما راانجام میدهیم که آن هم تا این لحظه نتیجه ای نداشته است.
دریا: آیا تاکنون هیچیک از مسئولان برای بازدید میدانی از مجموعه و بررسی واقعی بودن فعالیت تراکتورها و قایقهای صیادی مراجعه کردهاند؟
تا اکنون وباتوجه به درخواست چندباره ما ازمسئولین جهت بازدید ازمجموعه صیادی ما هیچکدام ازمسئولین به مجموعه ما سر نزدند و بازدیدی صورت نگرفته است.
دریا: آیا درخواست کتبی، نامه، پاسخ اداری یا مستنداتی از پیگیریهای انجامشده در اختیار دارید؟ دقیقاً چه میزان سهمیه سوخت برای این سه دستگاه درخواست کردهاید و چرا معتقدید این سهمیه باید به آنها اختصاص پیدا کند؟
بله نامه ها وحتی معرفی نامه ازطرف دهیاری موجود درمحدوده روستایی خود به نهادهای مربوطه عرضه کردیم.
میزان فعالیت این تراکتورها در بازه زمانی صبح وبعدازظهرکه عملیات آب اندازی وبیرون کشیدن قایقها رو انجام میدهند، هرکدام حدود ۴ساعت ودرمجموع ۱۲ساعت می باشد وما به حداقل سوخت ماهیانه برای هرتراکتور حدود ۶۰۰لیتر هم رضایت داشتیم .این تراکتورها بخاطر تغییر کاربری جزیی که درسیستم فنی آنها داده شده و از حالیت فعالیت درخشکی به فعالیت درآب تغییر داده شده اند، نیازمند این هستند که همیشه سوخت کافی درمنبع سوخت خود داشته باشند که احیانا درآب سوخت تمام نکنند و دچار آب گرفتگی وغرق نشوند.
دریا: آیا تراکتورها صرفاً برای جابهجایی قایقهای صیادی استفاده میشوند یا کاربرد دیگری هم دارند؟
این تراکتورها علاوه بر فعالیت جهت صیدوصیادی درامر امداد ونجات ساحلی هم نقش ویژه ای دارند وبنا به درخواست وموقعیتهای اضطراری که تاکنون درنوار ساحلی پیش آمده به امداد وکمک به مردم حرکتکرده اند، خصوصا برای یدک وبیرون آوردن خوردوهای شخصی بدون گرفتن هزینه.
دریا: شما نام فرمانداری، بخشداری، شیلات، جهاد کشاورزی، صمت، شورای اسلامی، دفتر نماینده شرق استان، شرکت نفت و تعاونیهای منطقه را مطرح کردهاید. از نگاه شما چرا با وجود پیگیریهای متعدد هنوز نتیجهای حاصل نشده است؟
متاسفانه نهادهای مربوط هیچنظر مثبتی برروی این دستگاهها ندارند و طبق نقل قولهایی که میکنند، میگویند کار تراکتور درزمین کشاورزی می باشد و درچارت سازمانی ما تعریفی از کارکرد تراکتور درساحل ویدک کشیدن قایقها وجود ندارد.
دریا : انتظار شما از فرمانداری سیریک برای حل این موضوع چیست؟از اداره شیلات شهرستان چه انتظاری دارید؟
ازفرمانداری وشیلات انتظار داریم که به وظیفه اصلی خودکه همانا کمک به مردم وتسهیل امور جاری آنها خصوصا جامعه صیادی، توجه بیشتری بنمایند و به مشکلات این بخش ازجامعه که اتفاقا بخش کثیری ازجامعه شهرستان سیریک می باشند توجه کنند.
دریا:آیا تاکنون جلسهای با مسئولان مربوطه برگزار شده که در آن موضوع شما بهصورت تخصصی بررسی شود؟
چندین بار درملاقات عمومی هفتگی فرماندار حضور داشتیم واین موارد را طرح کردیم، فقط قول همکاری دادند وهیچ اقدامی نشد. حتی به شیلات هم مراجعه نموده و آنجا هم جوابی درخور توجه دریافت ننموده ایم. درخصوص جلسه ای که خود فرماندار اعلام نمودند که درشورای تامین و بامشارکت شرکت نفت مسئله ی شما طرح میکنیم که الان درحدود دوسال می شود که هیچ نتیجه ای به ما اعلام نشده است.
دریا: اگر مسئولان همین امروز برای بازدید از مجموعه شما مراجعه کنند، چه مستنداتی برای اثبات فعالیت و اشتغال ایجادشده ارائه خواهید کرد؟
ان شاالله که دعا می کنیم اول مسئولین به مجموعه ما سربزنند؛ خود شاهد درستی گفتار ما خواهند بود.در مجموعه ما بخشی مخصوص فروش روزانه صید صیادان خود پارکینگ وجود دارد که هروقت صیادان به دریا می روند بخشی از صید که قابل عرضه وفروش درسطح منطقه می باشد ،درغرفه فروش در دسترس مردم منطقه می باشد.
دریا: بهعنوان فردی که با سرمایه شخصی وارد حوزه صیادی شدهاید، مهمترین موانع سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزه صیادی سیریک چیست؟
متاسفانه دیدگاه مسئولین خصوصا شیلات نسبت به صیادان سُنتی وساحلی نسبتا خوب نیست و عملا رها شده اند .تمرکز شیلات درمرکز بیشتر بر صیادان کلان وآبهای دور می باشد واین مورد بارها باعث ناراحتی صیادان خُردوکوچک شده است.متاسفانه درسیریک زیرساخت مناسبی برای صیادان وجود ندارد. پارکینگ متمرکز صیادی مناسبی (فقط یک مورد پارکینک صیادی دهیاری طاهروییه)برای صیادان وجود ندارد و عملا صیادان وقایقهای آنها بدون هیچ دسترسی به امکانات رفاهی نظیر آب وبرق و سرویس بهداشتی و سایر امکانات اولیه محروم می باشند.
دریا: آیا حمایتهای دولتی از سرمایهگذاران خرد و فعالان حوزه صیادی متناسب با نقش آنها در ایجاد اشتغال است؟
صیادان سیریک برای توسعه فعالیت خود بیشتر به چه نوع حمایتی نیاز دارند؛ سوخت، تسهیلات بانکی، تجهیزات، بازار فروش، بیمه یا زیرساخت؟ وضعیت اسکلهها، پارکینگهای صیادی، امکانات آباندازی قایقها و زیرساختهای مورد نیاز صیادان سیریک را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا ظرفیت صیادی سیریک میتواند اشتغال بیشتری برای جوانان روستاهای منطقه ایجاد کند؟ چه موانعی بر سر راه آن وجود دارد؟
سیریک ظرفیت صیادی وپتانسیل خوبی برای ایجاد اشتغال دارد اگر جدی گرفته بشود..قرار گرفتن درتنگه هرمز و نزدیکی به صیدگاهای خوب منطقه باعث میشود که فعالیت صیادی درمنطقه بازخورد خوبی داشته باشد .مجوزهایی برای پرورش ماهی درقفس داده شده که اگر به نتیجه برسند اشتغالزایی خوبی خواهد داشت.پرورش میگوهای فعالی درمنطقه داریم که میانگین برداشت خوبی درطول سال دارند.لنجهای آبهای دور که شکر خدا همیشه بادست پر برمیگردند و لنجهاوقایق صیادی آب های ساحلی که تامین کننده نیاز بازار ومصرف داخلی هستند فعالیت خوبی درمنطقه دارند.
دریا:اگر مسئولان استان و شهرستان بخواهند برای رونق صیادی سیریک یک برنامه عملیاتی تدوین کنند، سه اولویت اصلی شما چیست؟
ایجاد کارگاههای آموزش دربخش شیلات باتوجه به موقعیت منطقه وآموزش جوانان درحوزه شیلاتی و دریانوردی. تخصیص مجوزهای صید به صیادان واجد شرایط و نیازمند جهت تسهیل درامور سوخت و بیمه آنها و حمایت وپشتیبانی از جامعه صیادی.
