دریانیوز//هر سال با فرا رسیدن روز خبرنگار، سالنها مملو از مسئولان، خبرنگاران و فعالان رسانهای میشود؛ از خبرنگار تقدیر سخنرانیها انجام میشود، از اهمیت رسانه و نقش آن در توسعه سخن میگوییم و برای حل مشکلات وعدههایی داده میشود. اما چند ماه که میگذرد، هیاهوی مراسمها فروکش میکند و بسیاری از وعدهها نیز آرامآرام به فراموشی سپرده میشوند.این چرخه تکراری، شاید بیش از هر چیز دیگری خستگی و دلسردی را به جامعه رسانهای منتقل میکند.سخن ما با مسئولان روشن و ساده است: اگر قرار نیست وعدهای محقق شود، بهتر است از ابتدا داده نشود؛ اما اگر وعدهای داده شد، باید برای تحقق آن مسئولیت پذیرفت. خبرنگار بیش از آنکه به سخنرانیهای پرطمطراق نیاز داشته باشد، به اقدام عملی نیاز دارد.
جامعه رسانهای هرمزگان امروز با مجموعهای از مشکلات جدی مواجه است؛ مشکلاتی که دیگر نمیتوان آنها را صرفاً با برگزاری مراسم روز خبرنگار و اهدای لوح تقدیر پوشاند. رسانه، یک بنگاه معمولی نیست که بتواند همه هزینههای خود را از محل درآمدهایش تأمین کند. رسانه وظیفهای عمومی بر عهده دارد و بخشی از هزینهای که برای اطلاعرسانی، آگاهیبخشی و نظارت اجتماعی میپردازد، در حقیقت هزینه توسعه و سلامت جامعه است.رسانههای مکتوب در شرایط دشواری قرار دارند. هزینه کاغذ، چاپ، زینک، حملونقل، نیروی انسانی و سایر هزینههای انتشار در سالهای اخیر و مخصوصا امسال چندین برابر شده، اما درآمد بسیاری از رسانهها متناسب با این افزایش هزینهها رشد نکرده است. روزنامهای که هر روز برای تولید و انتشار یک محصول حرفهای هزینه میکند، با درآمدی محدود باید چراغ خود را روشن نگه دارد.
در چنین شرایطی، انتظار اینکه رسانه بدون دغدغه مالی، تولید محتوای حرفهای و باکیفیت داشته باشد، انتظار آسانی نیست.خبرنگار نیز بخشی از همین زنجیره است. خبرنگاری که صبح تا شب در میدان خبر است، باید هزینه رفتوآمد، ابزار کار و زندگی خود را تأمین کند؛ اما بسیاری از فعالان این حرفه همچنان با مشکلات معیشتی دستوپنجه نرم میکنند. یکی از مهمترین مطالبات خبرنگاران، استفاده از قانون مشاغل سخت و زیانآور است. اما در عمل، برای بهرهمندی از این قانون، در برخی موارد رسانه باید مبالغ سنگینی به تأمین اجتماعی پرداخت کند؛ مبالغی که ممکن است به چند صد میلیون تومان برسد. رسانهای که خود برای تأمین هزینه چاپ و پرداخت حقوق کارکنان با مشکل مواجه است، چگونه میتواند چنین هزینهای را تأمین کند؟از سوی دیگر، خبرنگار نیز توان پرداخت چنین مبالغی را ندارد. اینجاست که باید پای مسئولیت اجتماعی صنایع و بنگاههای اقتصادی به میان بیاید. هرمزگان استانی صنعتی و اقتصادی است و بنگاههای بزرگ اقتصادی در آن فعالیت میکنند. مسئولیت اجتماعی نباید تنها به ساخت یک پروژه یا حمایت از یک برنامه محدود شود. حمایت از رسانه و خبرنگار نیز بخشی از مسئولیت اجتماعی در قبال جامعه است. میتوان سازوکاری شفاف و قانونی طراحی کرد تا بخشی از ظرفیت مسئولیت اجتماعی صنایع برای کمک به حل مشکلات بیمهای خبرنگاران، بهویژه در موضوع مشاغل سخت و زیانآور، اختصاص یابد. این حمایت، کمک بلاعوض به یک فرد نیست؛ سرمایهگذاری برای حفظ رسانه و تقویت اطلاعرسانی عمومی است. مشکل دیگر، تجهیزات است.
رسانه و خبرنگار امروز برای انجام حرفهای وظیفه خود به رایانه، لپتاپ، تلفن همراه مناسب، دوربین، تجهیزات صوتی و تصویری و ابزارهای ارتباطی نیاز دارد. نمیتوان از خبرنگار انتظار تولید محتوای حرفهای داشت اما او را با امکانات فرسوده و حداقلی راهی میدان خبر کرد. اگر استان انتظار دارد رسانههایش در تراز هرمزگانِ اقتصادی و راهبردی حرکت کنند، باید برای تجهیز آنها نیز برنامه داشته باشد. حمایت از خرید یا تأمین تجهیزات حرفهای خبرنگاران و رسانهها میتواند یکی از مصادیق روشن حمایت عملی از جامعه رسانهای باشد. برای آموزش های حرفه ای و تخصصی خبرنگاران نیز بایستی برنامه ریزی و اقدام و الزاماتی وجود داشته باشد.مسکن نیز یکی دیگر از مطالبات جدی خبرنگاران است. سالهاست در دورههای مختلف برای برخی گروههای شغلی، از جمله کارکنان دستگاههای دولتی، طرحهایی برای واگذاری زمین یا تأمین مسکن اجرا شده است. چرا نباید خبرنگاران و فعالان رسانهای نیز، با سازوکاری مشخص و بر اساس سابقه فعالیت، شرایط شغلی و ضوابط قانونی، از طرحهای واگذاری زمین یا مسکن بهرهمند شوند؟ خبرنگاری که دغدغه بیمه، اجاره خانه، هزینه زندگی و آینده فرزندانش را دارد، چگونه میتواند با آرامش ذهنی به تولید خبر و گزارش بپردازد؟رسانه برای انجام وظیفه خود به امنیت اقتصادی هم نیاز دارد.
وقتی مدیر رسانه هر روز نگران هزینه چاپ است، خبرنگار نگران حقوق و بیمه خود است، تجهیزات فرسوده است و آینده مسکن و بازنشستگی نامعلوم، نمیتوان انتظار داشت تمام توان و ظرفیت حرفهای رسانه صرف ارتقای کیفیت تولیدات شود. این سخن به معنای بینیازی رسانه از نقد و مطالبهگری نیست؛ برعکس، رسانه باید مستقل، مطالبهگر و مسئول باشد. اما استقلال رسانه زمانی معنا پیدا میکند که رسانه از نظر اقتصادی نیز توان ایستادن روی پای خود را داشته باشد. روز خبرنگار نباید فقط روز تقدیر از خبرنگار باشد؛ باید روز تصمیم برای خبرنگار باشد. مسئولان اگر وعدهای میدهند، زمانبندی، اعتبار و مسئول اجرای آن را نیز مشخص کنند. اگر امکان تحقق وعدهای وجود ندارد، با مردم و رسانهها صادقانه سخن بگویند.
وعدهای که محقق نمیشود، نهتنها مشکلی را حل نمیکند، بلکه سرمایه اجتماعی را نیز کاهش میدهد. امروز جامعه رسانهای هرمزگان بیش از هر چیز به یک برنامه عملیاتی و مستمر نیاز دارد؛ برنامهای که در آن بیمه، مشاغل سخت و زیانآور، اقتصاد رسانه، هزینه چاپ، تجهیزات، مسکن، آموزش و امنیت شغلی خبرنگاران دیده شود. اگر مسئولان میخواهند رسانهها در مسیر توسعه استان نقشآفرینی کنند، باید بخشی از دغدغههای معیشتی و حرفهای آنان را کاهش دهند. خبرنگار نباید برای تأمین هزینه تولید خبر، دغدغه چاپ روزنامه، خرید یک لپتاپ یا پرداخت بیمه بازنشستگی، از رسالت اصلی خود باز بماند.روز خبرنگار میآید و میرود؛ اما خبرنگار میماند و هر روز باید خبر تولید کند.پس بیاییم امسال، به جای وعدههای تازه، چند مشکل قدیمی را واقعاً حل کنیم.این بهترین هدیه برای خبرنگار است؛ نه یک لوح تقدیر دیگر، بلکه یک قدم واقعی برای ساختن آیندهای شایستهتر برای او و رسانهای که به جامعه خدمت میکند.