دریانیوز// قصه تولید در هرمزگان، سال‌هاست میان دو قطب «شعار حمایت از تولید دانش‌بنیان» و «دیوارهای بلند بروکراسی اداری» در نوسان است؛ اما در گوشه‌ای از همین دیار، روایتی از اراده، ابداع و انسانیت جریان دارد که خط بطلانی می‌کشد بر تمام بهانه‌های نشدن. صحبت از کارگاهی است که در آن، قطعات حساس خودرو نه با دستگاه‌های تمام‌اتوماتیک چند ده‌میلیاردی، بلکه با سرانگشتان دقیق کسانی ساخته می‌شود که جامعه شاید آنها را کم‌توان یا معلول بنامد، اما کیفیت خروجی کارشان تنه به تنه غول‌های صنعتی اروپا می‌زند.
«بابک مظفری»، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان
«هرمز پیشران صنعت جنوب»، مردی است که بیش از ۴۰ سال از عمر ۴۶-۴۷ ساله‌اش را در کوچه و خیابان‌های بندرعباس سپری کرده؛ فرزند پدری نظامی و بازنشسته نیروی هوایی که هویتش را با خاک هرمزگان گره زده است. پای صحبت‌های صریح، پردرد و در عین حال افتخارآمیز او نشستیم؛ مدیری که کار را از فروشگاه‌داری خرد شروع کرد، طلا و اندوخته خانوادگی را در کارگاه ریخت و امروز شرکتی را اداره می‌کند که اختراع ثبت‌شده‌اش، نام ایران را در کنار تنها دو کشور صنعتی جهان قرار داده است.
تولد یک برند دانش‌بنیان از دل سرمایه‌های خانوادگی
بابک مظفری گفت‌وگو را با مروری بر پیشینه فعالیت مجموعه آغاز می‌کند: ما نزدیک به ۱۵ سال است در زمینه تأمین و توزیع قطعات خودرو فعالیت داریم، اما ورود جدی و تخصصی ما به عرصه تولید، به حدود ۷ یا ۸ سال پیش برمی‌گردد. نقطه عطف این مسیر سال ۱۳۹۸ بود؛ سالی که تصمیم گرفتیم به‌صورت متمرکز وارد حوزه بهینه‌سازی، استانداردسازی و ثبت اختراع قطعات خودرو شویم و شرکت «هرمز پیشران صنعت جنوب» را رسماً به ثبت رساندیم.» او با یادآوری روزهای سخت آغاز راه می‌گوید: شروع کار ما دو نفره بود؛ فقط من بودم و همسرم. کار فروشگاهی که اوایل دهه نود با سرمایه‌ای حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان شروع کرده بودیم، سال ۱۳۹۸ برای راه‌اندازی خط تولید نیاز به ارقام بالاتری داشت. رقمی حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان نیاز بود. برای تأمین این پول دستمان جلوی هیچ بانکی دراز نشد؛ با فروش دارایی‌ها، طلا و سکه و سرمایه شخصی ماشین‌آلات پایه را قطعه‌قطعه خریدیم و کار را بستیم. ساعت کاری ما از ۶ صبح تا ۱۱ شب فشرده بود؛ از فروشگاه‌داری تا پای دستگاه ایستادن و تست گرفتن را با همسرم دو نفره جلو می‌بردیم تا چرخه متوقف نشود.» به گفته مظفری، از سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ با تثبیت جایگاه شرکت و استقرار در پارک علم و فناوری هرمزگان، برند تجاری «دلتیکا صنعت » و شرکت «هرمز پیشران صنعت جنوب» با نشان‌ها، لوگو و بسته‌بندی انحصاری به‌صورت رسمی تثبیت شد و محصولات به بازار قطعات استان و استان‌های همجوار راه یافت.
معجزه در خط تولید؛ توان‌یابانی که دقیق‌تر از ماشین کار می‌کنند
یکی از درخشان‌ترین ابعاد این کارگاه صنعتی، ساختار نیروی انسانی آن است. در حال حاضر از جمع تیم ۶ نفره کارگاه (شامل مدیرعامل، کارشناس کنترل کیفیت/QC و مسئول کارگاه)، چهار نفر از نیروهای اصلی خط تولید را توان‌یابان تحت پوشش بهزیستی تشکیل می‌دهند.مظفری با رد هرگونه رویکرد ترحم‌آمیز نسبت به این انتخاب می‌گوید: نگاه ما اصلاً ترحم یا لطف نبود. ما در میان اقوام و خانواده افراد دارای محدودیت جسمی داشتیم و همیشه این دغدغه در من بود که آیا توانایی این بچه‌ها کمتر از ماست؟ در عمل متوجه شدم که در بسیاری از بخش‌ها، تمرکز و دقت این افراد بسیار فراتر از یک نیروی عادی است. حدود ۴ سال پیش به بهزیستی مراجعه کردم؛ آن زمان نیروی فنی و سالم را آموزش داده بودیم و خودم هم به‌عنوان تکنسین بالای سر کار بودم. از بهزیستی نیرو خواستیم و آقایان «علی دستغیب» و «علی عامری» که هر دو ناشنوا هستند به ما ملحق شدند. امروز این دو عزیز از ماهرترین، منظم‌ترین و ستون‌های اصلی کارگاه ما هستند.»
او ادامه می‌دهد: تیم ما گسترش یافت؛ امروز نیرویی داریم که با بهره هوشی (ID) حدود ۵۰ درصد کار می‌کند و نیروی دیگری که با بیماری تحلیل عضلانی (دیستروفی) دست‌وپنجه نرم می‌کند، اما در خط تولید مسئولیتی مشخص و دقیق بر عهده دارد. به جرئت می‌گویم وایرهای شمعی که امروز از کارگاه ما بیرون می‌آید، حتی دست من به آنها نمی‌خورد. آقای دستغیب و عامری این وایرها را با دقت میلی‌متری تولید و پین‌زنی دستی می‌کنند. دستگاه‌های سنگین برش یا پین‌زن را به دلیل ناشنوا بودن بچه‌ها و خطرات احتمالی، خودم مدیریت می‌کنم، اما ظرافت نهایی کار تماماً هنر دست این عزیزان است.یکی از بزرگ‌ترین بنکداران قطعه در بندرعباس که ماهانه ۲ تا ۳ هزار دست وایر از ما می‌خرد، می‌گفت کیفیت این وایرها با برندهای مطرح مثل وایرهای بوجیکورد فرانسه رقابت می‌کند؛ حال اگر بداند پشت این کیفیت چه انسان‌های با اراده‌ای ایستاده‌اند، ارزش آن صدچندان می‌شود.»
فناوری‌های انحصاری؛ ثبت اختراع فیلتر ۷ لایه در جهان
در سبد محصولات «هرمز پیشران صنعت جنوب»، قطعات متنوعی به چشم می‌خورد که بخش عمده‌ای از آنها انحصاری یا دارای گواهی ثبت اختراع هستند:
۱. وایرهای شمع و بوت وایر (Boot Wire): بدون هیچ‌گونه محدودیت در طراحی و ساخت برای تمامی خودروهای داخلی و خارجی. حتی در صورت نایاب بودن قطعه، با دریافت نمونه اولیه (سمپل)، فرآیند مهندسی معکوس، طراحی و قالب‌سازی برای تولید انبوه انجام می‌پذیرد.
۲. هرزگرد دینام سطح شیاردار لبه‌دار: این قطعه که از اختراعات ثبت‌شده خود بابک مظفری است، مشکل رد کردن تسمه و استهلاک زودهنگام در خودروهای داخلی و خارجی را مرتفع کرده است.
۳. اسپری‌های فنی خودرو: تولید اسپری‌های چندمنظوره کاربردی نظیر اسپری‌های شست‌وشوی انژکتور و روان‌کننده‌های صنعتی مشابه WD-40 که در تمام صنایع کشور مصرف روزانه دارند.
۴. فیلتر الیافی نانوساختار ۷ لایه (کابین و هوای موتور): شاهکار مهندسی این مجموعه که به تأیید پارک علم و فناوری هرمزگان و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (مالکیت معنوی) رسیده است.
مظفری درباره اهمیت این اختراع توضیح می‌دهد: فیلترهای متداول بازار، فیلترهای کاغذی منسوخ با حاشیه فوم پلی‌اورتان هستند که حداکثر تا ۷۰ درصد آلاینده‌ها را جذب می‌کنند و ۳۰ تا ۴۰ درصد گرد و غبار، رطوبت و ذرات ریز وارد محفظه احتراق موتور می‌شود. این فیلترها غیرقابل بازیافت‌اند و باید سوزانده شوند. اما فیلتر الیافی اختراعی ما که یک محصول کاملاً سبز و صددرصد قابل بازیافت است، تا ۹۴ درصد عملیات تصفیه هوای ورودی را با موفقیت کامل انجام می‌دهد. در تمام دنیا تنها سه شرکت چنین فناوری‌ای دارند؛ یک شرکت چینی فیلتر ۴ لایه، یک کمپانی آمریکایی فیلتر ۵ لایه و شرکت ما در بندرعباس فیلتر ۷ لایه را ثبت کرده است. به طوری که در مکاتبات رسمی پارک علم و فناوری با اداره مالکیت معنوی، عبارت «جدید بودن در سطح جهان» صراحتاً برای این محصول درج شد.
پارک علم و فناوری هرمزگان پای کار
مظفری با شفافیت به مرور حمایت‌ها و بی‌مهری‌های صورت‌گرفته طی سال‌های اخیر پرداخت و عملکرد دستگاه‌های مختلف را تفکیک کرد:سال ۱۳۹۸ شرایط برای من طوری رقم خورده بود که تصمیم قطعی داشتم از بندرعباس مهاجرت کنم. در آن برهه، تنها پیگیری شخص آقای دکتر شهرزاد (معاون وقت اقتصادی استانداری) و معرفی من به پارک علم و فناوری مانع رفتنم شد. مجموعه پارک، از آقای دکتر نصیری و دکتر اعتمادی گرفته تا دکتر صمصام‌پور و دکتر فتاح، واقعاً پای کار تولید ایستادند. سوله فعلی با حداقل هزینه اجاره در اختیار ما قرار گرفت؛ اگر این فضای ارزان‌قیمت نبود، تولید در بندرعباس با این هزینه‌های سرسام‌آور برای ما هیچ توجیه اقتصادی نداشت. تسهیلات محدودی هم پارک داد که صرف بخشی از کار شد؛ هرچند ۷۰ تا ۸۰ درصد سرمایه این مجموعه کاملاً شخصی است، اما حمایت پارک حیاتی بود.
وی در ادامه با انتقاد از سایر دستگاه‌های مسئول اقتصادی در هرمزگان تصریح کرد: «به جز پارک علم و فناوری، سایر دستگاه‌های اداری مسیر را برای ما هموار نکردند. مدیران ارشد استانی فقط بازدید می‌کنند، لبخند می‌زنند و وعده می‌دهند؛ اما در مرحله عمل، نامه‌ها بایگانی می‌شود. برای یک وام ۱.۵ میلیارد تومانی جهت خرید مواد اولیه، بیش از هشت ماه تمام دوندگی کردم؛ تمام استعلام‌ها را آوردم و مصوبه روی میز رفت، اما در روز آخر بهانه‌های اداری آوردند که فلان گواهی استاندارد را باید ظرف یک هفته بیاوری. تولیدکننده کف کارگاه با چنگ و دندان تولید می‌کند، اما مدیر اداری با بالا انداختن شانه، پرونده ۸ ماهه را در یک ثانیه باطل می‌کند.»
طرح توسعه؛ پتانسیل اشتغال ۵۰ توان‌یاب بهزیستی چشم‌انتظار سرمایه در گردش
مدیرعامل شرکت هرمز پیشران صنعت جنوب با اشاره به آماده‌سازی شهرک فناوری در مجاورت دانشگاه هرمزگان و واگذاری سوله جدید به این شرکت گفت:پارک علم و فناوری یک سوله ۲۰۰ متری جدید با پیشرفت حدود ۸۰ درصدی به ما اختصاص داده و قول واگذاری زمین برای ساخت فازهای بعدی را هم داده‌اند. ما بازار فروش تثبیت‌شده داریم؛ قطعاتی که می‌سازیم مانند وایر، هرزگرد و اسپری، نیازهای مصرفی روزانه مردم و ناوگان حمل‌ونقل کشورند و در انبار خاک نمی‌خورند. مشکل امروز ما منحصراً «تأمین سرمایه در گردش برای خرید مواد اولیه» است.
با تورم و جهش مداوم قیمت‌ها، اگر نقدینگی نباشد، خط تولید کوچک و کوچک‌تر می‌شود.مظفری در پایان با ارائه یک پیشنهاد مشخص به متولیان اشتغال و صنعت استان تأکید کرد:طرح توسعه ما دقیقاً گره‌خورده با مسئولیت اجتماعی است. من در جلسه‌ای که با مسئولان بهزیستی داشتم صراحتاً اعلام کردم اگر منابع مالی و سرمایه در گردش مورد نیاز تزریق شود، در همین سوله اول ظرفیت جذب مستقیم ۲۰ نیروی کار دیگر از میان مددجویان توان‌یاب بهزیستی را داریم و با تکمیل سوله‌ها و فاز دوم، این عدد به‌راحتی تا ۵۰ نفر افزایش پیدا می‌کند. ما وام چند ده‌میلیاردی بی‌حساب نمی‌خواهیم؛ تقاضای ما حمایت بر اساس اهلیت و کارنامه است. ما ثابت کرده‌ایم که بدون پول دولت تا سطح اختراع جهانی رفته‌ایم؛ امروز نوبت دستگاه‌های متولی است که نشان دهند آیا واقعاً حامی کارآفرینی برای محروم‌ترین اقشار جامعه هستند یا حمایت از تولید صرفاً یک بیلبورد تبلیغاتی است؟»