دریانیوز// بعضی روایت‌ها با ثبت یک تصویر آغاز می‌شوند، اما رسالتشان به همان قاب ختم نمی‌شود؛ به کلمات می‌رسند، در قالب کتاب جان می‌گیرند و به حافظه‌ای ماندگار برای نسل‌های آینده تبدیل می‌شوند. امین ابراهیمی درکوئی، هنرمند، مستندساز و نویسنده بومی جزیره قشم، از جمله کسانی است که سال‌هاست با دوربین و قلم خود، برای ثبت و معرفی فرهنگ، تاریخ، آداب‌ورسوم و زندگی مردم جزایر خلیج فارس تلاش می‌کند؛ مسیری که حاصل آن، انتشار کتاب‌های فرهنگی و گردشگری، حضور در نمایشگاه‌های عکاسی ملی و بین‌المللی و انتخاب او به‌عنوان جوان برتر سال ۱۴۰۴ استان هرمزگان در حوزه فرهنگی، هنری و گردشگری بوده است.اما پشت این دستاوردها، تنها علاقه و تلاش یک هنرمند قرار ندارد؛ دغدغه‌ای جدی برای حفظ میراثی که بخش مهمی از آن در خاطرات بزرگان، روایت ناخدایان و صیادان، آیین‌های بومی و شیوه زندگی مردم جزایر نهفته است.
ابراهیمی درکوئی معتقد است ثبت این داشته‌ها، مسئولیتی فرهنگی در برابر سرزمینی است که به آن تعلق دارد؛ مسئولیتی که بدون حمایت مستمر نهادهای فرهنگی، دستگاه‌های متولی و بخش خصوصی، دشوارتر از همیشه خواهد بود.در سومین و آخرین بخش گفت‌وگوی روزنامه «دریا» با این هنرمند، عکاس، مستندساز و نویسنده هرمزگانی، از پیوند عکاسی و نویسندگی، ضرورت ثبت تاریخ شفاهی مردم جزایر، کم‌رنگ بودن حمایت‌ها از هنرمندان بومی و چشم‌انداز فعالیت‌های آینده او سخن گفته‌ایم؛ گفت‌وگویی درباره هنرمندی که بیش از شهرت فردی، به ماندگاری روایت‌های سرزمینش می‌اندیشد و امیدوار است آیندگان، قشم و هرمز را نه‌فقط در قاب عکس‌ها، بلکه در فرهنگ، خاطرات و زندگی مردمانشان بشناسند
ورود به نویسندگی از دل عکاسی
دریا:ورود شما به حوزه نویسندگی چگونه اتفاق افتاد؟
ورود من به حوزه نویسندگی، از دل عکاسی آغاز شد. زمانی که عکاسی را شروع کردم، متوجه شدم هر تصویری که ثبت می‌کنم، داستانی پشت خود دارد و دوست داشتم در کنار عکس‌هایم، درباره سوژه، مکان، مردم و پیشینه آن‌ها نیز بنویسم.به باور من، عکس به‌تنهایی می‌تواند تأثیرگذار باشد، اما وقتی در کنار آن اطلاعات، روایت و نوشته‌ای دقیق قرار می‌گیرد، پیام آن بهتر منتقل می‌شود و مخاطب شناخت عمیق‌تری از موضوع پیدا می‌کند.به همین دلیل، به‌تدریج نوشتن را جدی‌تر دنبال کردم و تلاش کردم دانسته‌ها، پژوهش‌ها و روایت‌هایی را که در سفرها و گفت‌وگو با مردم محلی به دست می‌آوردم، به شکل مکتوب ثبت کنم. همین مسیر باعث شد به سمت تألیف کتاب بروم.
دریا: نوشتن برای شما چه تفاوتی با عکاسی دارد؟ آیا گاهی یک تصویر نمی‌تواند چیزی را بیان کند که نیازمند کلمه است؟
از نگاه من، تصویر خودش با انسان صحبت می‌کند و گاهی یک عکس به‌تنهایی می‌تواند احساس، خاطره یا واقعیتی را منتقل کند که بیان آن با کلمات دشوار است. اما نویسندگی در کنار تصویر، به مخاطب کمک می‌کند تا شناخت عمیق‌تری از سوژه، پیشینه و داستان پشت آن پیدا کند.
دریا: چقدر به ثبت خاطرات، روایت‌ها و تاریخ شفاهی مردم جزایر اهمیت می‌دهید؟
ثبت خاطرات، روایت‌ها و تاریخ شفاهی مردم جزایر، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های من در مسیر فعالیت‌های فرهنگی و هنری‌ام است. به باور من، بخش بزرگی از میراث هرمزگان در حافظه و تجربه‌های مردم آن نهفته است؛ به‌ویژه بزرگان، ناخدایان، دریانوردان، صیادان و افرادی که سال‌ها با شیوه‌های سنتی زندگی کرده‌اند.بسیاری از این افراد، گنجینه‌ای از خاطرات، دانسته‌ها و تجربه‌های ارزشمند هستند؛ روایت‌هایی درباره سفرهای دریایی، زندگی در گذشته، آداب‌ورسوم، مشاغل بومی و اتفاقاتی که شاید هیچ‌گاه در کتابی نوشته نشده باشند. اگر این روایت‌ها به‌موقع ثبت نشوند، ممکن است با گذشت زمان و از دست رفتن نسل‌های قدیمی، برای همیشه فراموش شوند.من در سال‌های فعالیت خودم تلاش کرده‌ام با عکاسی، مستندسازی، مصاحبه و نویسندگی به سراغ این افراد بروم، پای صحبت‌هایشان بنشینم و داستان زندگی آن‌ها را ثبت کنم. برای من، این کار فقط تولید یک اثر هنری نیست؛ بلکه مسئولیتی فرهنگی در برابر سرزمینی است که به آن تعلق دارم.
کم رنگ بودن حمایت ها
دریا: وضعیت حمایت از عکاسان، مستندسازان و نویسندگان هرمزگانی را چگونه می‌بینید؟
متأسفانه، از نگاه من، حمایت از عکاسان، مستندسازان و نویسندگان بومی هرمزگان بسیار کم‌رنگ است و هنوز آن‌طور که باید، به ظرفیت و نقش این هنرمندان توجه نمی‌شود.بسیاری از هنرمندان سال‌ها برای کسب تجربه، شناخت فرهنگ بومی و ثبت میراث طبیعی و انسانی استان تلاش می‌کنند، اما در ادامه مسیر با مشکلاتی مانند کمبود بودجه، نبود حمایت‌های پایدار و دشواری تأمین هزینه‌های تولید آثار روبه‌رو می‌شوند. به همین دلیل، برخی از عکاسان و مستندسازان حرفه‌ای، با وجود علاقه و توانایی، ناچار شده‌اند فعالیت خود را محدود کنند یا از این حوزه فاصله بگیرند.
دریا: دستگاه‌های فرهنگی و بخش خصوصی چه نقشی می‌توانند در حمایت از هنرمندان بومی ایفا کنند؟
به باور من، دستگاه‌های فرهنگی، نهادهای میراث فرهنگی و بخش خصوصی می‌توانند نقش بسیار مهمی در حمایت از هنرمندان بومی هرمزگان داشته باشند. وقتی یک شرکت، سازمان یا مجموعه خصوصی از عکاسان، نویسندگان و مستندسازان بومی حمایت می‌کند، در واقع تنها از یک هنرمند حمایت نکرده، بلکه در حفظ و معرفی فرهنگ، تاریخ و میراث طبیعی و انسانی استان نیز سهیم شده است.هنرمندان بومی با شناختی که از مردم، فرهنگ، آداب‌ورسوم و ظرفیت‌های منطقه دارند، می‌توانند آثاری تولید کنند که هویت واقعی هرمزگان را به مخاطبان معرفی کند. بنابراین، حمایت از آن‌ها باید به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری فرهنگی دیده شود، نه صرفاً یک هزینه.
دریا: برنامه شما پس از انتشار کتاب «هرمز، سرزمین رنگ‌ها» چیست؟
پس از انتشار کتاب «هرمز، سرزمین رنگ‌ها»، دوست دارم مسیر معرفی و ثبت میراث جزیره هرمز را در قالب‌های دیگری نیز ادامه دهم. یکی از مهم‌ترین برنامه‌ها و علاقه‌های من، ساخت مستندی درباره جزیره هرمز است؛ مستندی که بتواند فراتر از تصاویر رنگارنگ و جاذبه‌های طبیعی، به زندگی مردم، فرهنگ بومی، آداب‌ورسوم، تاریخ و هویت این جزیره بپردازد.
خودم را یک روایتگر بومی می‌دانم
دریا:دوست دارید نام و آثار امین ابراهیمی درکوئی در آینده با چه چیزی در ذهن مردم باقی بماند؟
امیدوارم نام و آثار من در آینده با ثبت و معرفی فرهنگ، هویت و میراث ارزشمند هرمزگان در ذهن مردم باقی بماند. دوست دارم نسل‌های آینده وقتی کتاب‌ها، مستندها، عکس‌ها و روایت‌های من را می‌بینند، بتوانند بخشی از زندگی، تاریخ، آداب‌ورسوم و زیبایی‌های سرزمین‌مان را در آن‌ها پیدا کنند.برای من، مهم‌تر از شهرت شخصی، این است که آثاری که تولید کرده‌ام، بتوانند برای مردم استانم مفید باشند و در حفظ میراث فرهنگی و انسانی منطقه نقش داشته باشند. دوست دارم روزی جوانان و نسل‌های آینده با دیدن این آثار، با شیوه زندگی گذشتگان، روایت بزرگان، فرهنگ جزایر و ارزش‌هایی آشنا شوند که شاید در گذر زمان بخشی از آن‌ها فراموش شده باشد.
من خودم را یک روایتگر بومی می‌دانم که تلاش کرده با دوربین و قلم، داستان سرزمینش را ثبت کند. امیدوارم مردم عزیز هرمزگان، به‌ویژه مردم جزیره قشم و دیگر جزایر خلیج فارس، در آثارم احساس نزدیکی و تعلق کنند و خودشان و فرهنگشان را در آن‌ها ببینند.اگر روزی نام من با حفظ هویت بومی، ثبت خاطرات مردم و معرفی صادقانه فرهنگ و میراث هرمزگان به یاد آورده شود، برای من بزرگ‌ترین افتخار خواهد بود. باور دارم عمر انسان محدود است، اما روایت‌هایی که با عشق و مسئولیت ثبت می‌شوند، می‌توانند برای نسل‌های آینده ماندگار بمانند.
دریا:و در پایان، اگر بخواهید جزیره قشم و هرمز را نه با دوربین و نه با قلم، بلکه در یک جمله به مخاطبان روزنامه دریا معرفی کنید، چه می‌گویید؟
در پایان، از روزنامه دریا صمیمانه تشکر می‌کنم که فرصت این گفت‌وگو را در اختیار من قرار داد تا درباره فعالیت‌هایم و دغدغه‌هایم در حوزه فرهنگ و میراث هرمزگان صحبت کنم. همچنین از پدر و مادرم سپاسگزارم که از کودکی، فرهنگ، اصالت و ارزش‌های بومی را به من آموختند و ریشه‌های این سرزمین را به من شناساندند.و اگر بخواهم جزیره قشم و هرمز را در یک جمله معرفی کنم، می‌گویم: قشم و هرمز را نمی‌توان تنها در عکس‌ها دید یا در کلمات توصیف کرد؛ این جزایر را باید از نزدیک دید، لمس کرد و با مردم، فرهنگ و زندگی‌شان شناخت.