دریانیوز// تاریخ اسلام، سرشار از نامهای درخشانی است که هر یک به تنهایی میتوانند چراغ راه هدایت بشر در پیچوخمهای تاریک تاریخ و طوفانهای فتنهها باشند. در میان این اختران تابناک آسمان امامت و ولایت، حضرت فاطمه معصومه (س) بانویی است که نه تنها به عنوان پناهگاه معنوی دلدادگان اهلبیت (ع)، بلکه به عنوان نماد بارزِ بصیرت، عالمپیشگی، ولایتمداری و دفاع از حریم امامت شناخته میشود. سالروز شهادت این بانوی بزرگوار، فرصتی مغتنم است تا ابعاد شخصیتی کریمه اهلبیت (س) فراتر از مرزهای سوگواری، به عنوان یک «مکتب فکری و عملی» مورد بازخوانی و واکاوی قرار گیرد؛ مکتبی که بهویژه برای نسل جوان و بانوان امروز جامعه اسلامی، نقشه راهی روشن، امیدبخش و نجاتبخش به شمار میرود.بر اساس تقویم، ۳۱ شهریورماه همزمان با سالروز شهادت مظلومانه این بانوی کرامت است؛ روزی که دلهای عاشقان از هر گوشه و کنار به سمت حرم مطهر ایشان در قم پر میکشد تا تجدید میثاق کنند و در جوار بارگاه منورشان، آرامشی از جنس معرفت بجویند. اما فراتر از ابعاد عاطفی این روز، نگاهی عمیقتر به جایگاه ایشان نشان میدهد که حضرت معصومه (س) در دوران حیات خویش، نقشی فراتر از یک دختر یا خواهر امام داشتند؛ ایشان یک مأوای علمی، راوی حدیث، و پرچمدار دفاع از ولایت در شرایط بحرانی سیاسیِ عصر خود بودند.
هجرت آگاهانه و تاریخی ایشان از مدینه به سمت مرو و طوس، تنها یک سفر شخصی برای دیدار برادر نبود، بلکه حرکتی سیاسی-تبلیغی برای افشاگری چهره استبداد عباسی، خنثیسازی توطئههای دستگاه خلافت و حمایت قاطع از ولیامر زمان، حضرت امام رضا (ع) محسوب میشد.این حرکت استراتژیک، بنیادهای فرهنگیِ تشیع را در پهنای سرزمین ایران مستحکمتر ساخت و بستری فراهم آورد تا قم به پایگاه اصلی نشر معارف ناب محمدی (ص) تبدیل شود.در همین راستا، معصومه ترکان، معاون آموزشی حوزه علمیه خواهران هرمزگان، در گفتگویی با اشاره به ابعاد شخصیتی و علمی حضرت فاطمه معصومه (س) اظهار داشت: شخصیت کریمه اهلبیت (س) تنها در ابعاد عاطفی و زیارتی خلاصه نمیشود، بلکه ایشان در عصر خود یک بانوی تراز علمی، بصیر و کنشگر اجتماعی بودند که با علمآموزی و نشر معارف اهلبیت (ع)، رسالت خطیر هدایت جامعه را بر دوش کشیدند. معاون آموزشی حوزه علمیه خواهران هرمزگان در ادامه افزود: در روزگاری که دستگاه خلافت عباسی با تمام توان به دنبال خاموش کردن انوار ولایت بود، این بانوی بزرگ با استقامت و روشنگری، رسالت خود را به بهترین نحو ایفا کرد.
وی با تأکید بر اینکه امروز حوزههای علمیه خواهران و مدارس علمیه باید الگوی خود را مستقیماً از چنین شخصیتهای برجستهای بگیرند، افزود: هجرتِ تبیینیِ حضرت معصومه (س) به سمت ایران، بزرگترین درس سیاسی و بصیرتی برای بانوان مسلمان است. ایشان نشان دادند که یک زن در پرتو ایمان، تقوا و علمآموزی میتواند محور تحولاتِ فرهنگی و اجتماعی یک جامعه باشد.ترکان بیان داشت: امروز اگر بخواهیم در برابر هجمههای فرهنگی دشمن و جنگ شناختی که بنیان خانواده و هویت زن مسلمان را نشانه رفته است بایستیم، چارهای نداریم جز اینکه سبک زندگی، عفت، پاکدامنی و بینش سیاسی حضرت معصومه (س) را در جامعه نهادینه کنیم.معاون آموزشی حوزه علمیه خواهران هرمزگان سپس تصریح کرد: دشمنان امروز از ترویج الگوی زنِ غربی به دنبال تهی کردن بانوان از اصالت و هویت اصیل اسلامی هستند، در حالی که سیره کریمه اهلبیت (س) پاسخی محکم و منطقی به این هجمههاست.
وی همچنین خاطرنشان کرد: مراکز علمی و حوزوی باید بانوان طلبه را به گونهای تربیت کنند که همچون کریمه اهلبیت (س)، نسبت به مسائل پیرامون خود بیتفاوت نباشند و به عنوان دیدهبانان فرهنگی جامعه عمل کنند.ترکان تأکید کرد: امروز جامعه بانوان ما تشنه شناخت ابعاد واقعیِ شخصیت زنان صدر اسلام است؛ زنانی که هم در عرصه علم و معنویت در اوج بودند و هم در میدان دفاع از ولایت، نقشآفرینی جدی داشتند.معاون آموزشی حوزه علمیه خواهران هرمزگان بیان کرد: نامگذاری قم به عنوان حرم اهلبیت و پایگاه ترویج تشیع، ثمره مستقیم حضور مبارک و پربرکت این بانوی بصیر در این دیار است و این میراث گرانبها امروزه مسئولیت خطیری را بر دوش متولیان امور فرهنگی و دینی میگذارد.
تحلیل ابعاد تبیینی و نقش راهبردی هجرت کریمه
اهلبیت (س)
بررسی دقیق ابعاد تاریخی هجرت حضرت فاطمه معصومه (س) به ایران، ابعاد تازهای از درایت سیاسی این بانوی بزرگوار را نمایان میسازد. در سالهای پایانی قرن دوم هجری، شرایط سیاسی جهان اسلام دستخوش تحولات پیچیدهای شده بود. مامون عباسی با سیاستی مکارانه، امام رضا (ع) را به اجبار از مدینه راهی خراسان کرد تا با این اقدام، ضمن کنترل امام، جریانات علوی را مدیریت کرده و مشروعیت از دست رفته حکومت خود را بازسازی کند. در این میان، حضرت معصومه (س) با درک عمیق از خطرات این توطئه و لزوم حمایت همهجانبه از امام زمان خویش، کاروانی از محبان و خاندان عصمت را همراهی کرد تا صدای مظلومیت و حقانیت اهلبیت (ع) را به گوش امت اسلامی برساند. این سفر اگرچه با بیماری و رحلت جانسوز این بانو در شهر قم نیمهکاره ماند، اما ثمرات آن تاریخساز شد.
حضور پیکر مطهر ایشان در قم، نقطه عطف بزرگی در تاریخ جغرافیای تشیع در ایران ایجاد کرد.قم به دارالمؤمنین و مأمن علمای شیعه تبدیل شد و از آنجا مکتب اهلبیت (ع) به سراسر شهرهای ایران و بلاد اسلامی صادر گردید. این پدیده نشان میدهد که ارادههای الهی در قالب حرکتهای خالصانه و بصیرانه، چگونه میتوانند ساختارهای سیاسی و فرهنگی یک ملت را دگرگون سازند. امروزه نیز در عصر جنگ شناختی و تلاش دشمنان برای ایجاد گسست میان نسل جوان و ارزشهای اصیل دینی، بازخوانی اینگونه رویدادهای تاریخی میتواند قطبنمای درستی برای حرکتهای فرهنگی باشد.دشمن به دنبال آن است که با پمپاژ ناامیدی و تحریف تاریخ، نقش بانوان را در سازندگی جامعه کمرنگ جلوه دهد، اما استناد به الگوهایی چون حضرت معصومه (س) ثابت میکند که زن مسلمان ایرانی همواره پیشگامِ تحولات بنیادین، مقاومت در برابر ظلم و پاسداری از ارزشها بوده است.
درنتیجه، شهادت حضرت فاطمه معصومه (س) تنها پایان حیات زمینی بانویی مظلوم نیست، بلکه آغاز جریان مستمری از هدایت، کرامت و معرفت در دل سرزمین ایران اسلامی است. حرم مطهر ایشان امروز نه تنها مأمن دلهای دردمند و پناهگاه خستگان، بلکه دانشگاهی بزرگ برای ترویج معارف اسلامی، وحدت امت و بصیرتافزایی است.در شرایطی که دشمنان اسلام با تمام قوا تلاش میکنند تا با ترویج الگوهای وارداتی و غربی، هویت، عفت و جایگاه والای زن مسلمان را متزلزل سازند، تمسک به سیره حضرت معصومه (س) و الگوگیری از حرکتِ آگاهانه و ولایتمدارانه ایشان، سپری پولادین در برابر این تهاجمات است. تقویت نهادهای علمی بانوان، تبیین دقیق نقش تاریخی زنان در تمدنسازی اسلامی، و پیوند دادن نسل جوان با ریشههای اصیل مکتب اهلبیت (ع)، گامهای اساسی در راستای تحقق جامعهای پویا، باثبات و مقاوم در برابر جنگ نرم دشمنان است. امید است با بهرهگیری از انوار تابناکِ این بانوی آفتاب، بیش از پیش در مسیر بصیرت، پاکی، خودباوری و پاسداری از حریم ولایت گام برداریم و پاسدار واقعی ارزشهای والای شهدا و خاندان عصمت و طهارت باشیم.