دریانیوز// اظهارنظرهای غیرکارشناسی و مواضع نسنجیده برخی صاحبان تریبون، در شرایطی که تحولات و مواضع جمهوری اسلامی ایران به‌صورت مستمر از سوی رسانه‌ها و محافل بین‌المللی رصد می‌شود، می‌تواند فراتر از یک سخن شخصی، به اعتبار کشور، روابط دیپلماتیک و وحدت جهان اسلام آسیب وارد کند؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در مسئولیت‌پذیری صاحبان تریبون و پاسخ‌گویی در قبال اظهارات پرهزینه را بیش از گذشته آشکار می‌کند. در دنیای امروز که مرزهای ارتباطی کمرنگ شده و کوچک‌ترین اظهارنظرها به‌سرعت در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب پیدا می‌کند، دیگر نمی‌توان سخنان مطرح‌شده از سوی مسئولان و صاحبان تریبون را صرفاً اظهارنظرهای فردی تلقی کرد. هر سخنی که از جایگاه رسمی بیان می‌شود، ممکن است به‌عنوان موضع جمهوری اسلامی ایران تفسیر و در معادلات سیاسی و رسانه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.حجت‌الاسلام والمسلمین احمد غلامی، کارشناس مسائل سیاسی هرمزگان، در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به پیامدهای اظهارنظرهای غیرکارشناسی، نسبت به هزینه‌هایی که برخی مواضع نسنجیده برای کشور و مردم ایجاد می‌کند، هشدار داده است.وی معتقد است دشمنان با رصد دقیق سخنان مسئولان و صاحبان تریبون، تلاش می‌کنند از هرگونه اظهارنظر غیرمستند یا اختلاف‌برانگیز برای تخریب چهره جمهوری اسلامی و ایجاد بدبینی در افکار عمومی استفاده کنند.
تریبون رسمی؛ مسئولیتی فراتر از یک اظهارنظر شخصی
غلامی با اشاره به تغییر شرایط ارتباطات جهانی تأکید می‌کند که امروز تقریباً هیچ سخنی در فضای بین‌المللی پنهان نمی‌ماند و رسانه‌های معاند با دقت، اظهارات مختلف را بررسی و آن بخش‌هایی را که در راستای اهداف تبلیغاتی‌شان است، برجسته می‌کنند.به اعتقاد این کارشناس سیاسی، مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که فردی از جایگاه رسمی و با استفاده از تریبون منتسب به نظام، بدون برخورداری از اطلاعات کافی یا شناخت دقیق از شرایط سیاسی و بین‌المللی، سخنی مطرح کند که پیامدهای آن متوجه کشور و مردم شود.در چنین شرایطی، حتی اگر گوینده مدعی شود اظهاراتش نظر شخصی بوده است، بازتاب رسانه‌ای آن می‌تواند به‌گونه‌ای باشد که افکار عمومی و مخاطبان خارجی آن را موضع رسمی جمهوری اسلامی تلقی کنند.
از اختلاف‌افکنی تا تخریب روابط با کشورهای دوست
یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده در این زمینه، تأثیر اظهارنظرهای نسنجیده بر روابط ایران با کشورهای مسلمان و همسو است.غلامی با اشاره به تلاش جمهوری اسلامی برای تقویت وحدت و انسجام جهان اسلام می‌گوید برخی سخنان احساسی و برخاسته از تعصبات می‌تواند تمام این تلاش‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهد و زمینه بدبینی و اختلاف میان کشورهای مسلمان را فراهم کند.وی با نقل خاطره‌ای از یکی از رایزنان سابق ایران در قطر، به تغییر نگاه برخی شخصیت‌های جهان اسلام نسبت به جمهوری اسلامی در پی انتشار مواضع اختلاف‌برانگیز اشاره می‌کند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد حتی یک اظهارنظر از سوی فردی که شناخت کافی از ملاحظات دیپلماتیک ندارد، می‌تواند به اعتبار کشور آسیب بزند.این در حالی است که راهبرد جمهوری اسلامی بر وحدت امت اسلامی، همگرایی کشورهای مسلمان و مقابله مشترک با استکبار جهانی و رژیم صهیونیستی استوار است و هرگونه سخن تفرقه‌افکنانه می‌تواند در تضاد با این رویکرد قرار گیرد.
اطلاعات محرمانه را نباید به خوراک رسانه‌ای دشمن تبدیل کرد
بخش دیگری از این مسئله به ضرورت رعایت ملاحظات امنیتی و رسانه‌ای بازمی‌گردد. گاهی برخی دستاوردها، برنامه‌ها و اقدامات کشور به دلایل مختلف نباید پیش از موعد اعلام عمومی شوند؛ چراکه انتشار زودهنگام اطلاعات می‌تواند فرصت سوءاستفاده را برای طرف مقابل فراهم کند.غلامی معتقد است برخی افراد به دلیل دسترسی به اطلاعات یا برخورداری از تریبون، تصور می‌کنند مجازند درباره هر موضوعی اظهارنظر کنند، در حالی که اطلاع داشتن از یک موضوع الزاماً به معنای ضرورت انتشار آن نیست.به باور وی، گاهی انتشار یک خبر یا جزئیات یک اقدام در حال اجرا، نه‌تنها کمکی به منافع کشور نمی‌کند، بلکه ممکن است برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته را با مشکل مواجه سازد.
اتهام‌زنی بدون سند؛ ضربه به اعتماد عمومی
از دیگر محورهای مورد انتقاد این کارشناس سیاسی، طرح اتهامات سنگین علیه شخصیت‌ها و مسئولان بدون ارائه مستندات معتبر است.وی با انتقاد از نسبت دادن اتهاماتی مانند جاسوسی به افراد، بدون طی مسیرهای قانونی و ارائه شواهد، تأکید دارد که چنین سخنانی می‌تواند به اعتبار نظام و اعتماد عمومی لطمه بزند.طرح ادعاهای اثبات‌نشده از سوی صاحبان تریبون، به‌ویژه درباره شخصیت‌هایی که در ساختار کشور مسئولیت داشته‌اند، اقدامی نیست که بتوان به‌سادگی از کنار پیامدهای آن عبور کرد. اظهارنظر درباره چنین موضوعاتی نیازمند اطلاعات دقیق، مستندات معتبر و رعایت ملاحظات قانونی است.
رسانه‌های معاند؛ منتظر یک جمله برای ساختن روایت جدید
در عرصه جنگ رسانه‌ای، انتشار یک خبر نادرست یا تحریف‌شده می‌تواند آغازگر موجی از عملیات روانی علیه یک کشور باشد.غلامی با اشاره به قدرت رسانه‌ای جریان‌های معاند معتقد است این رسانه‌ها گاهی حتی سخنان مطرح‌نشده را به افراد نسبت می‌دهند و با بازنشر و تفسیر هدفمند، روایت موردنظر خود را در افکار عمومی شکل می‌دهند.به گفته وی، در چنین شرایطی تکذیب یک خبر نیز همیشه نمی‌تواند آثار انتشار اولیه آن را از بین ببرد؛ زیرا همه مخاطبان به خبر تکذیبیه دسترسی پیدا نمی‌کنند و حتی برخی از کسانی که آن را مشاهده می‌کنند، ممکن است همچنان روایت نخست را باور داشته باشند.از این منظر، ضعف در اطلاع‌رسانی و نداشتن رسانه‌های قدرتمند در عرصه بین‌المللی نیز می‌تواند بر شدت این آسیب‌ها بیفزاید؛ چراکه در غیاب روایت‌سازی مؤثر، میدان برای فعالیت رسانه‌های رقیب و تحریف واقعیت‌ها گسترده‌تر می‌شود.
ضرورت پاسخ‌گویی صاحبان تریبون
مجموع این مسائل نشان می‌دهد که مدیریت اظهارنظرهای رسمی، صرفاً یک موضوع رسانه‌ای نیست، بلکه با امنیت ملی، منافع دیپلماتیک، اعتماد عمومی و جایگاه بین‌المللی کشور ارتباط مستقیم دارد.غلامی بر ضرورت ایجاد سازوکارهای نظارتی و قانونی برای مسئولیت‌پذیر کردن افرادی که به نام نظام سخن می‌گویند، تأکید دارد و معتقد است نباید اجازه داد هزینه اظهارات نادرست، غیرمستند و غیرکارشناسی برخی افراد بر دوش مردم قرار گیرد.به باور این کارشناس سیاسی، برخورد مسئولانه با اظهارنظرهای پرهزینه به معنای محدود کردن نقد و بیان دیدگاه‌ها نیست، بلکه هدف آن جلوگیری از انتشار مطالب فاقد پشتوانه کارشناسی و صیانت از منافع ملی است.در نهایت، در شرایطی که جنگ روایت‌ها به یکی از مهم‌ترین ابزارهای تقابل سیاسی تبدیل شده است، هر تریبون می‌تواند هم فرصتی برای تقویت جایگاه کشور باشد و هم بستری برای ایجاد هزینه‌های جبران‌ناپذیر؛ ازاین‌رو، دقت در گفتار، آگاهی از پیامدهای مواضع و پاسخ‌گویی در قبال اظهارات، ضرورتی انکارناپذیر است. مردم نباید تاوان ناآگاهی و بی‌مسئولیتی کسانی را بپردازند که سخنانشان فراتر از جایگاه فردی، به نام یک نظام و ملت بازتاب پیدا می‌کند.