دریا نیوز







مضرات مصرف طولانی مدت محلول های ضد عفونی کننده

دریانیوز:  "دست ها را بشویید"، "ماسک بزنید" و " ضد عفونی کنید" از جمله عباراتی است که از همان روزهای آغازین اسفند 99 با شیوع کرونا در کشور به گوش می رسید.

، 12:44   /   کد خبر: 39037   /   تعداد بازدید: 74


دریانیوز:  "دست ها را بشویید"، "ماسک بزنید" و " ضد عفونی کنید" از جمله عباراتی است که از همان روزهای آغازین اسفند 99 با شیوع کرونا در کشور به گوش می رسید.

اکثر مردم، دست ها را مداوم با صابون می شویند، همه جا ماسک می زنند و به وسایل مشکوک به آلودگی، محلول های ضدعفونی کننده الکلی اسپری می کنند. کار درست هم همین است، دانشمندان با آزمایش ها و مطالعات فراوان تقریبا مطمئن اند که مواد بر پایه الکل ویروس را می کشد. بدون شک استفاده از مواد ضدعفونی کننده به کاهش انتقال کروناویروس کمک کرده اما همچنین می تواند در طولانی مدت مشکلاتی برای سلامت انسان و محیط زیست ایجاد کند.تحقیقات علمی و اتکا به مطالعات بزرگان جامعه پزشکی با ظهور ویروس کرونا ضدعفونی کردن با محلول‌های الکلی از اوجب واجبات شده است اما نکته اینجاست که هشدارهایی درباره مصرف بی رویه این محلول‌ها وجود دارد.به مرور زمان در کنار فواید این محافظت ها، ضرر و زیان هایشان هم به کرات خطاب به گروه های آسیب پذیر اطلاع رسانی شد؛ "در پی تماس متعدد پوست دست با آب و صابون، اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با خشکی پوست را فراموش نکنید"، "مراقب استفاده طولانی مدت از ماسک باشید"، "امکان بروز مشکلات پوستی و تنفسی در پی استفاده از محلول های الکی وجود دارد".اما به دلایلی که شاید کاربرد آسان یکی از آنها باشد، استقبال مردم از محلول های ضدعفونی کننده الکلی افزایش پیدا کرد که به طبع معایبی هم با خود به همراه دارد؛ طبق یکی از مطالعاتی که توسط پژوهشگران آلمانی منتشر شده،  استفاده از اسپری ها یا دستمال های ضدعفونی کننده روی پوست ممکن است باعث تحریک پوست و چشم شود.

اسپری ها و دستمال های ضدعفونی کننده برای تمیز کردن سطوح است، نه افراد یا حیوانات.  براساس این پژوهش، پتانسیل تحریک کنندگی الکل هایی که معمولاً در داروهای ضد عفونی کننده دست استفاده می شود بسیار کم است. اگر پوست از قبل تحریک شده باشد، به عنوان مثال با شوینده ها یا آب، در استفاده از الکل ها می توانند احساس سوزش کنند، اما واکنش آلرژیک نیست و به پوست آسیب نمی رساند، البته باید توجه داشت در استفاده طولانی مدت و ناصحیح یا به صورت ترکیب با مواد شیمیایی دیگر می توانند ایجاد حساسیت های پوستی و آلرژیک کنند.سایت مدیکال اکسپرس در این مطلب به برخی از تاثیرات مخرب مواد ضدعفونی کننده دست و سایر محصولات ضد باکتری و ضد ویروسی اشاره کرده است:احتمال مسمومیت: ضد عفونی کننده های دست بیشتر از الکل- اتانول یا ایزوپروپانول- با غلظت ۶۰ تا ۹۵ درصد ساخته شده اند و در صورت سوء مصرف ممکن است سمی باشند. نتایج یک مطالعه نشان داد که استفاده منظم از ضد عفونی کننده های دست حاوی اتانول منجر به انباشت اتانول در خون می شود که میزان آن به نسبت کم اما قابل اندازه گیری است.اگرچه این میزان از اتانول کمتر از سطح مسومیت حاد است اما استفاده مداوم می تواند منجر به "مسمومیت مزمن" شود و خطر مشکلات سلامتی مانند اگزما یا سرطان پوست را افزایش دهد و گاهی اوقات ممکن است کشنده باشد. در کودکان نیز مسمومیت به راحتی از طریق پوست اتفاق می افتد. همچنین آنان در معرض خطر مصرف خوراکی این مواد به صورت تصادفی هستند.

مقاومت ضد میکروبی:

استفاده مکرر از ضد عفونی کننده های بر پایه الکل نیز به افزایش عوامل بیماریزا کمک می کند زیرا میکروبها در برابر این مواد به تدریج مقاوم می شوند. مقاومت آنتی بیوتیکی به شرایطی گفته می شود که باکتری ها در برابر آنتی بیوتیک ها مقاوم می شوند و می تواند کشنده باشد.

تغییر میکروبیوم:

استفاده بیش از حد از ضد عفونی کننده های بر پایه الکل موجب آسیب و ترک پوستی شده که اجازه می دهد ویروس های مضر و آلوده به بدن نفوذ پیدا کند. علاوه بر این، مواد ضدعفونی کننده دست باکتریهای مفید و طبیعی موجود در پوست را از بین می برد. برخی از محققان بر این باورند که ضد عفونی کننده های دست و افراط در شستشوی دستها می تواند به میلیاردها میکروب موجود در روده آسیب وارد کند هرچند این موضوع تایید نشده است.

افزایش موارد ابتلا به سایر عفونتها:

اگرچه ضد عفونی کننده های دست علیه کروناویروس ها موثر هستند اما سایر پاتوژن ها را از بین نمی برند. موارد استثنا شامل انگلهایی مانند Cryptosporidium ، باکتریهایی از جمله Clostridium difficile و ویروسهایی مانند Norovirus است که همگی باعث اسهال و استفراغ می شوند. شستن دست تنها روش بهداشتی موثر در برابر این عوامل بیماری زاست. اگر افراد به جای شستن دست ها با آب و صابون، در بیشتر مواقع استفاده از ضد عفونی کننده های دست را جایگزین کنند ممکن است در معرض خطر ابتلا به این میکروب ها قرار گیرند که برخی از آنها برای افرادِ حساس و آسیب پذیر، کشنده است.

پیامدهای زیست محیطی:

الکل شامل اتانول یا ایزوپروپانول می تواند تاثیر مستقیمی بر محیط زیست داشته باشد. به عنوان مثال، مطالعات نشان داده که ریختن اتانول به دریاچه ها، حوضچه ها، رودخانه ها و اقیانوس ها می تواند به گونه های آبزی آسیب برساند.

ضدعفونی کننده های الکلی DNA را هم نشانه می گیرند!

طبق گفته متخصصان، آسیب به DNA نیز از دیگر مواردی است که پژوهشگران از آن به عنوان عارضه استفاده بی رویه از محلول های ضدعفونی کننده بر پایه الکل، یاد کرده اند؛ نگرانی موجود این است که میکروارگانیسم های بیشتری در نتیجه جهش های ناشی از قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی موجود در مواد تمیز کننده فروشگاهی و خانگی و محصولات ضدعفونی کننده دست، می توانند مقاوم شوند. بسیاری از این موارد (از جمله فنل ها و پراکسید هیدروژن) پتانسیل آسیب زدن یا تغییر DNA دارند و بعضی اوقات به عنوان عوامل ژنوتوکسیک شناخته می شوند.  همچنین بر اساس مطالعات، ترکیبات رایج بسیاری از مواد تمیز کننده و ضدعفونی کننده های دست شامل الکل ها، ترکیبات آمونیوم کواترنر، فنل ها، پراکسید هیدروژن، سورفاکتانت ها، کلرید بنزالکونیوم و تریکلوزان است. استفاده از برخی از این ترکیبات قبلاً به افزایش مقاومت ضد میکروبی مرتبط بوده است.  تلاش ما برای محافظت از خود در برابر COVID-۱۹همچنین ممکن است محیطی ایجاد کند که حتی میکروارگانیسم های مقاوم در برابر ضد میکروب نیز بیشتر ظهور کنند. با توجه به اینکه مقاومت ضد میکروبی در حال حاضر باعث بیش از ۷۰۰هزار مرگ سالانه در سراسر جهان می شود، مهم است که برای جلوگیری از تأثیر بیشتر با احتیاط رفتار کنیم .     

 

فاطمه هوشنگی/دریا