دریا نیوز







برخی مسئولان هرمزگان کجا ایستاده اند که محرومان به چشمشان نمی آیند؟ سیمای محرومان و مستضعفان در محلات حاشیه ای بندرعباس

دریانیوز: مبادا سر مستى حكومت تو را از رسيدگى به آنان [طبقات پایین و محروم جامعه] باز دارد، كه هرگز انجام كارهاى فراوان و مهم عذرى براى ترك مسئوليّت هاى كوچك تر نخواهد بود.

، 09:03   /   کد خبر: 37439   /   تعداد بازدید: 112


دریانیوز: مبادا سر مستى حكومت تو را از رسيدگى به آنان [طبقات پایین و محروم جامعه] باز دارد، كه هرگز انجام كارهاى فراوان و مهم عذرى براى ترك مسئوليّت هاى كوچك تر نخواهد بود.همواره در فكر مشكلات آنان باش، و از آنان روى بر مگردان، به ويژه امور كسانى را از آنان بيشتر رسيدگى كن كه از كوچكى به چشم نمى آيند و ديگران آنان را كوچك مى شمارند و كمتر به تو دسترسى دارند.جملاتی که در بند بالا خواندید نظر بزرگترین سیاست مدار، جامعه شناس ،قاضی ، فقیه دین، مفسر قرآن، و به قول شهید مطهری(ره) یک انسان کامل در مورد برخورد با مردم است.

نه مردم عادی و کسانی که دستشان به دهانشان رسیده است، بلکه کسانی که به خاطر وسعت و جوانب مختلف گرفتاری ها و مشکلاتی که بر آنها هجوم آورده از چشم حکام و صاحبان مناصب قدرت هم افتاده اند. این قشر همان کسانی هستند که حضرت امیرالمونین امام علی علیه السلام در بخش های میانی نامه 53 نهج البلاغه خطاب به مالک اشتر شرط دوام و پایداری حکومت و موفقیت در زمامداری را توجه به عموم مردم و رسیدگی به آنها می داند و نه برآورده کردن خواسته های خواص جامعه و در ادامه می فرمایند هر چقدر که تو بخواهی خواص جامعه را راضی نگه بداری آنها راضی نخواهند شد.پیش از این در گزارشی ، به موضوع مشکلات تعدادی از زنان بی سرپرست و بد سرپرست محله آیت الله غفاری( شهناز) بندرعباس پرداختیم و به تفصیل و به بعضی از مشکلات آنها اشاره کردیم. بسیاری از رنج ها بین آنها مشترک و برخی خاص بودند از پیرزنی گفتیم که خانه اش از آتش سوزی آسیب دیده بود، با بیماری قند دست و پنجه نرم می کرد ، توانی برای درمان ندارد.

از زنی دیگر سخن به میان آوردیم که با فرزند جوانش زندگی می کرد و شغلشان کپسول فروشی است زنی که برای تامین خرج درمانش باید خود را در مقابل دوست و آشنا خوار و ذلیل کند تا پولی برای درمان و دارو نصیبش شود و برای استفاده از حمام و دستشویی باید به خانه همسایه بروند. از خانواده ای گفتیم که مادر پیر و دختران جوانش، پدر پیرشان را دیدند که ذره، ذره در مقابل چشمانشان آب می شُد و هیچ کاری از دست شان ساخته نبود مگر انتظار برای نزدیکی فراق پدر، که آن هم محقق شد، دختران جوان از سقفی گفتند که موقع بارندگی دل هایشان را مثل چوب های نیم جان سقف می لرزاند و از جا به جای آن مثل آبکش باران به خانه و زندگی شان سرازیر می شود، گفتند از بی اعتنایی مسئولان و مدیرانی که از وضعیت خانه و زندگی شان خبر دار شدند ،گفتند ای کاش، فقط یک بار اربابان میز و ریاست بر خانه ی محقّر آنها حاضر می شدند و دست یاری به سمت ما، دراز می کردند. نوشتیم از پیرزن از کار افتاده و سالخورده ای که تنها آرزوی این روزهایش مداوای تنها پسر جوان و نابینایش است، پسری که دو سال قبل بر اثر تصادف بینایی اش را تا حدودی از دست داده و از همان موقع ناامید و حیران ، به امید راهی برای درمان گوشه خانه رها مانده و کسی سراغش را نمی گیرد و خواهر جوانش می گوید ما هیچ چیز از کسی نمی خواهیم فقط برای برادرما یک کاری انجام دهید.

از زن جوان دیگری گفته شد که همسرش معتاد است و زندانی، سقف خانه فرو ریخته و تمام نگرانی اش بارندگی های امسال است که چه بلایی بر سر آنها خواهد آورد و او دست تنها و بدون یاور با این خانه و زندگی باید چکار کند؟ از بدون خرجی ماندن خانه و تامین نیازهای خانه و مشکلات درسی فرزند کلاس دومی اش گفت که به خاطر نداشتن گوشی موبایل مجبور است به دوست وآشنا رو بزند و خود را خوار و خفیف کند. از پیرزنی دیگر گفتیم که بدون همسر و با دختر بیوه اش در خانه ای زندگی می کنند که تبدیل به مخروبه شده است و افرادی با وعده ها و قول ها یی که چند سال از آنها گذشته به اسم بازسازی او و دخترش را با خانه ای که در حال فرو ریختن است معطل نگه داشته اند، خانه ای که موقع بارندگی پر از آب است و شب های زمستانی، تا صبح باید آب را از داخل خانه شان بیرون بکشند. خانه ای که وقتی متوجه می شوند کسی برای سرکشی به آنها آمده با اَخم و تلخی برخورد می کنند و گلایه می کنند که باز شما آمده اید چکار کنید؟ و این نتیجه بدقولی و کم محلی به قشر مستضعف است و گفتیم از زن همسایه ای که وقتی عقده های دلش باز شد ، آنقدر حرف برای زدن و شکایت برای بازگو کردن داشت که برخی از آنها اگر واقعیت هم داشته باشد از نشر آنها معذور بودیم و آنها را باید از نزدیک شنید و شرمنده شد.

توصیه های امام خمینی(ره)به مسئولانهشدار به مسئولان
اگر حالا هم شما کارهایی بکنید که توجه مردم را از مصالح و توجه خودتان از مصالح به چیز دیگر متوجه بشود، ... عوض اینکه برای این پابرهنه ها، برای این ضعفا، برای اینهایی که زحمت کشیدند و شما را به اینجا رساندند و حالا هم توقع از شما خیلی ندارند برای اینکه یک آب و نانی، یک آبی، یک نانی، یک برقی، یک چیزها [یی ] آن چیزهای اولیه را به اینها برسانید؛ از این غفلت کنید و بروید سراغ جنگ اعصاب و بساط، خوب، این همان است که آن وقت امریکا می کرد، حالا شما می کنید.( 20/6/1359 سخنرانی در جمع هیأت دولت- صحیفه امام)

مسئولان با مستمندان جامعه همنشین باشند
همه مدیران وکارگزاران و رهبران و روحانیون نظام و حکومت عدل موظفند که با فقرا و مستمندان و پابرهنه ها بیشتر حشر و نشر و جلسه و مراوده و معارفه و رفاقت داشته باشند تا متمکنین و مرفهین و در کنار مستمندان و پابرهنه ها بودن و خود را در عرض آنان دانستن و قرار دادن، افتخار بزرگی است که نصیب اولیا شده و عملًا به شبهات و القائات خاتمه می دهد، که بحمداللَّه در جمهوری اسلامی ایران، اساس این تفکر و بینش در حال پیاده شدن است. (6/5/1366پیام به مسلمانان ایران و جهان و زائران بیت اللَّه الحرام)

توصیه های مقام معظم رهبری به مسئولانحمایت از محرومان
وظیفه‌ی سنگین در باب خدمت‌رسانی عمدتاً متوجه به مسؤولان دولتی است. خدمت‌رسانی به مردم کار اصلی ماست و بیشترین کسانی که خدمت باید متوجه آنها شود، طبقه‌ی محروم و مظلوم و مستضعف جامعه‌اند که محتاج خدمتند. ما باید این خدمت را به آنها برسانیم و خدمت‌رسانی را تسهیل کنیم. این، خود یک قدم بزرگ در راه ایجاد عدالت اجتماعی است. امروز دیگر کوتاهی ها و تکاسل‌ها و وقت مفید اداری را به یک ساعت یا کمتر یا اندکی بیشتر رساندن، قابل تحمل نیست؛ اینها باید درست شود. البته مجاهدت و تلاش لازم است.( 17/6/1384 در دیدار اعضای مجلس خبرگان)

انگیزه دفاع از محرومان
سیاست نظام اسلامی این بوده که به مردم تکیه کند. حقیقتاً نظام مردم سالار به معنای حقیقی کلمه نظام جمهوری اسلامی است. ما در چهارچوب اسلام و با هدایت اسلام و نگاه اسلامی، به مردم تکیه می کنیم و با مردم و برای مردم حرکت می کنیم. تکیه به مردم، تکیه به جوانها، دفاع از حقوق محرومان - در کشور ما انگیزه‌ی دفاع از محرومان عمومی است؛ اگرچه که امیدواریم دایره‌ی محرومان روزبه‌روز کوچکتر شود و کمتر باشند - به‌کارگیری سرمایه‌ها و ابتکارهای صاحبان سرمایه - یکی از بخشهای تکیه به مردم، همین به‌کارگیری سرمایه‌های آنهاست - کلاً سیاست نظام اسلامی است(4/6/1383 بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیأت دولت)

 

شیوه ای که امام علی علیه السلام برای مسئولان مناسب می دانند
پس از آنکه امام علی علیه السلام مالک اشتر را به عنوان فرماندار مصر بر می گزیند با نگارش نامه ای وظایف مالک اشتر و خواسته های خودشان از حکومت داری را به تفصیل و با جزئیات بیان می کنند این نامه در نهج البلاغه با عنوان نامه 53 شناخته می شود که شامل بخش های مختلفی است و ارکان مختلف یک حکومت را در بر می گیرد و یکی از آنها « سیمای محرومان و مستضعفان است»
بخشی از نامه امام علی علیه السلام: سپس خدا را خدا را در خصوص طبقات پايين و محروم جامعه، كه هيچ چاره اى ندارند، [و عبارتند] از زمين گيران، نيازمندان، گرفتاران، دردمندان. همانا در اين طبقه محروم گروهى خويشتن دارى كرده، و گروهى به گدايى دست نياز بر مى دارند، پس براى خدا پاسدار حقّى باش كه خداوند براى اين طبقه معيّن فرموده است: بخشى از بيت المال، و بخشى از غلّه هاى زمين هاى غنيمتى اسلام را در هر شهرى به طبقات پايين اختصاص ده، زيرا براى دورترين مسلمانان همانند نزديك ترين آنان سهمى مساوى وجود دارد و تو مسئول رعايت آن مى باشى.

نهاد های حمایتی کمک های خود را بیشتر کنند
همانطور که در سلسه گزارش های روزنامه دریا نیز بارها وضعیت عمومی محلات حاشیه ای و حتی وضعیت زندگی خصوصی برخی از خانه ها و خانواده ها با حفظ شان و کرامت مردم توضیح داده شده است بعضی از اهالی این محلات با مشکلات شدید اقتصادی و اجتماعی دست و پنجه نرم می کنند. برخی از آنها برای حفظ شان خانوادگی خود حاضر نیستند از نداری و بی پولی و مشکلاتشان با احدی سخن بگویند برای مثال یکی از معتمدین می گفت: در محله آیت الله غفاری خانواده شهیدی زندگی می کنند که اگر دچار مشکلات بشوند حاضر نمی شوند کلامی از آنها جایی گفته شود و معتقد هستند فرزند شان جانش را برای اسلام و کشور داده است و ما حاضر نمی شویم برای امورات دنیایی خودمان، از نام و مقام فرزند شهیدمان استفاده کنیم. اما واقعیت این است که همه ی افراد جامعه از نظر توان روحی و معنویات در یک سطح و اندازه نیستند ، برخی طاقت و توان بیشتری دارند و مشکلات را بیشتر تحمل می کنند ولی دیگری ممکن است چنین تحملی نداشته باشد بالاخره فشار های زندگی و مشکلات معیشتی او را یا به سمت کارهای خلاف و گناه مثل فروش مواد مخدر و مشروب می کشاند یا به سمت گدایی .

 

 

چنان که در همین محله خانواده ای وجود دارد که مادربزرگ آنها برای امرار معاش دست به گدایی می زند و طلب روزی از درب خانه ها و محله می کند و برای همه اهل محل نیز شناخته شده است. بسیاری از اهالی این محلات تحت پوشش نهاد های حمایتی مثل بهزیستی و کمیته امداد می باشند و هر ماهه مبلغ ناچیزی به حساب آنها واریز می شود ولی با توجه به اوضاع اقتصادی فعلی جامعه به هیچ وجه جوابگوی نیاز های آنها نیست و لازم است این کمک ها بیشتر شوند.ادامه نامه حضرت: مبادا سر مستى حكومت، تو را از رسيدگى به آنان باز دارد، كه هرگز انجام كارهاى فراوان و مهم عذرى براى ترك مسئوليّت هاى كوچك تر نخواهد بود. همواره در فكر مشكلات آنان باش، و از آنان روى بر مگردان، به ويژه امور كسانى را از آنان بيشتر رسيدگى كن كه از كوچكى به چشم نمى آيند و ديگران آنان را كوچك مى شمارند و كمتر به تو دسترسى دارند. براى اين گروه، از افراد مورد اطمينان خود كه خدا ترس و فروتنند فردى را انتخاب كن، تا پيرامونشان تحقيق و مسائل آنان را به تو گزارش كنند. سپس در رفع مشكلاتشان به گونه اى عمل كن كه در پيشگاه خدا عذرى داشته باشى، زيرا اين گروه در ميان رعيّت بيشتر از ديگران به عدالت نيازمندند، و حق آنان را به گونه اى بپرداز كه در نزد خدا معذور باشى، از يتيمان خردسال، و پيران سالخورده كه راه چاره اى ندارند. و دست نياز بر نمى دارند، پيوسته دلجويى كن كه مسئوليّتى سنگين بر دوش زمامداران است، اگر چه حق، تمامش سنگين است امّا خدا آن را بر مردمى آسان مى كند كه آخرت مى طلبند، نفس را به شكيبايى وا مى دارند، و به وعده هاى پروردگار اطمينان دارند.

محلات حاشیه ای یک شهردار ویژه نیاز دارند
امام علی علیه السلام در این بخش به این موضوع اشاره می کنند که مسئولان هر اندازه هم که درگیر برنامه های کلان و مهم هستند نباید به این بهانه از انجام وظایف کوچک که می تواند رسیدگی به مشکلات نیازمندان باشد خود را مبرا بدانند. و اگر لازم باشد می بایست کسی را برای رسیدگی به آن مسئول نماید. نکته ای که در گفتگو و صحبت با اهالی محلات حاشیه ای به وضوح به آن پی خواهیم برد این است که برخی افراد و بخصوص افراد کم سواد، سالخورده و زنان بی سرپرست و یا بد سرپرست از قوانین مختلف و راه کارهایی که می توانند به طور قانونی و منطقی بوسیله آن مشکلات خودشان را حل کنند بی اطلاع هستند که در صورت مطلع شدن از آنها می توانند زندگی سالم تر و آسوده تری داشته باشند. ولی متاسفانه در بیشتر موارد افراد از حمایت های قانونی که از طریق دستگاهای مختلف می توانند بهره مند شوند بی اطلاع اند. برای مثال وقتی با چند نفر از زنان حاشیه نشین در خصوص توانایی هایشان برای رفع مشکلات اقتصادی وارد گفتگو و صحبت می شویم به این نتیجه می رسیم این افراد توانایی انجام کارهای هنری دارند که می تواند درآمد خوبی نیز برای آنها به همراه داشته باشد ولی خودشان از این موضوع بی خبر هستند و به این ظرفیت بزرگ توجهی نمی کنند. حال اگر یکی از دستگاه های دولتی می توانست با استفاده از سیستم بازاریابی دقیق برای محصولات تولیدی بازار فروش درسایر شهرهای کشور یا خارج از کشور فراهم کند شاید دیگر شاهد این موضوع نبودیم که برخی افراد با وجود توانمندی های نهفته در پیرامونشان باز هم دست به سوی مردم دراز کنند یا به فروش مواد مخدر روی بیاورند.

 

 

به عنوان مثالی دیگر می توانیم به جوانی سی و پنج ساله اشاره کنیم که بر اثر تصادف بینایی چشمانش را تا حدودی از دست داده است و اکنون دو سال است که به امید تامین هزینه های درمان خانه نشین شده است . در حالی که اگر کسی بود که می توانست مشکلات این محلات و افراد محله را تک به تک شناسایی و پیگیری کند خیلی زود تر بسیاری از مشکلات رفع می شد. به نظر می رسد مشکلات این محلات آنقدر زیاد است و جنبه های مختلفی را در بر می گیرد که برای رفع آن لازم است یک مسئول گذاشته شود که وظیفه اش فقط وفقط رسیدگی به مسائل همین محلات باشد درست مثل یک شهردار که بتواند جنبه های فرهنگی اجتماعی و اقتصادی را پیگیری نماید و مردم را راهنمایی کند.ادامه نامه حضرت : پس بخشى از وقت خود را به كسانى اختصاص ده كه به تو نياز دارند، تا شخصا به امور آنان رسيدگى كنى، و در مجلس عمومى با آنان بنشين و در برابر خدايى كه تو را آفريده فروتن باش، و سربازان و ياران و نگهبانان خود را از سر راهشان دور كن تا سخنگوى آنان بدون اضطراب در سخن گفتن با تو گفتگو كند من از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بارها شنيدم كه مى فرمود: «ملّتى كه حق ناتوانان را از زورمندان، بى اضطراب و بهانه اى باز نستاند، رستگار نخواهد شد» پس درشتى و سخنان ناهموار آنان را بر خود هموار كن، و تنگ خويى و خود بزرگ بينى را از خود دور ساز تا خدا درهاى رحمت خود را به روى تو بگشايد، و تو را پاداش اطاعت ببخشايد، آنچه به مردم مى بخشى بر تو گوارا باشد، و اگر چيزى را از كسى باز مى دارى با مهربانى و پوزش خواهى همراه باشد.

مسئولان استان را برای مهمانی به خانه ام دعوت می کنم
این بخش از نامه حضرت بیانگر این است که مسئولان و مدیران می بایست از پشت میزها و اتاق های تصمیم گیری خارج شوند ، با مردم تعامل داشته باشند ، حرف های آنها را بشنوند و از نظراتشان استفاده کنند. حال ممکن است مردم از موضوعی گلایه و ناراحتی داشته باشند و با دلخوری و اخم با مسئولان برخورد کنند که لازم است مسئولان با روی گشاده و از روی مهربانی سخنان تند و ناخوشایند را هم تحمل کنند که این از شروط رستگاری است.وقتی با مردم در محلات حاشیه ای به گفتگو می پردازی از مسئولانی که قول داده اند برایشان کارهای مختلف را انجام دهند و بعدا زیر قولشان زده اند یا فراموش کرده اند که چنین حرفی را گفته اند سخن زیاد می شنوید. یکی از اهالی محلات حاشیه ای در این خصوص تاکید می کرد که هر موقع زمان انتخابات فرا می رسد سر و کله برخی از شخصیت ها یا نمایندگان آنها در محله ما پیدا می شود در این جور مواقع هزار وعده و وعید به ما می دهند. ولی روز بعد از جمعه انتخابات دیگر خبری از آنها نمی شود چون آنها ما را به خاطر رای می خواهند و برای خود ما کاری انجام نمی دهند. یا شخص دیگری توضیح می داد که متاسفانه در این محله خانه های درحال تخریب زیاد هستند، خدا آن روزی را نیاورد که یکی از این خانه ها به خاطر فرسودگی تخریب شوند یا آتش بگیرند آن موقع است که مسئولان فورا خودشان را به محل حادثه می رسانند و از کارهایی که می بایست انجام شوند حرف می زنند! ای کاش این افراد پیش از اینکه اتفاق بدی رخ دهد در این محلات حاضر بشوند و با مردم حرف بزنند و از مشکلات آنها مطلع شوند.

 

با نگاه به زندگی امامان معصوم به این واقعیت می رسیم که آنها بیشتر زندگی و تلاش خود را برای افراد مستضعف و نیازمند صرف می کنند تا جایی که امام علی علیه السلام وقتی مطلع می شود عثمان بن حنیف انصاری که منصوب و فرماندار او در بصره بوده در مجلس سرمایه داران بر سر یک سفره نشسته است با او به شدت برخورد می کند. چقدر زیبا است که وقتی شهروندان مسئول یا مدیری را می بینند که بعد از آگاهی از مشکلات و سختی های مردم در بین آنها حاضر می شوند و با آنها به صحبت و گفتگو می پردازند این کار علاوه بر اینکه باعث دلگرمی اهالی محلات می شود باعث می شود مسئولان سختی های زندگی مردم را بهتر درک کنند تا بتوانند نتایج بهتری بگیرند. پیرزنی که در گزارشات پیشین از اوضاع نابسامان خانه اش روایتی را بیان نمودیم از ما در خواست داشت تا صدا و حرفش را به گوش استاندار، فرماندار و دادستان بندرعباس برسانیم و گفت من آنها را به خانه خودم دعوت می کنم تا برای چند ساعت در خانه من مهمان باشند و از نزدیک با مشکلات ما آشنا شوند. تا این کلام امیر المومنین (ع) نیز جامه ی عمل پوشانده شود که فرمود: « پس بخشى از وقت خود را به كسانى اختصاص ده كه به تو نياز دارند، تا شخصا به امور آنان رسيدگى كنى، و در مجلس عمومى با آنان بنشين».

محمد زارعی/ دریا