دریا نیوز







از بازداشت شاهزادگان تا استعفای سعد حریری؛ سودای یکته تازی «بن سلمان» بر تخت پادشاهی

دریا نیوز: موج جدیدی از فعالیت های بن سلمان ولیعد سعودی حاکی از آن است که وی از هم اکنون در پی سودای پادشاهی بر عربستان بوده و در حال شکل دادن پایه های حکومت خود می باشد. بن سلمان ساختارهای قدرت عربستان را به خوبی می شناسد و از این حیث تمام تلاش خود را به کار گرفته است که این منابع قدرت را مدیریت کرده و خود یکه تاز میدان باشد.

، 09:36   /   کد خبر: 32904   /   تعداد بازدید: 57


دریا نیوز: موج جدیدی از فعالیت های بن سلمان ولیعد سعودی حاکی از آن است که وی از هم اکنون در پی سودای پادشاهی بر عربستان بوده و در حال شکل دادن پایه های حکومت خود می باشد. بن سلمان ساختارهای قدرت عربستان را به خوبی می شناسد و از این حیث تمام تلاش خود را به کار گرفته است که این منابع قدرت را مدیریت کرده و خود یکه تاز میدان باشد.

بن سلمان عرصه بین المللی را نیز رها نکرده و با راه اندازی جنگ یمن و دفاع از آشوب در عراق و سوریه نشان داده است که از عواقب شکل گیری نهضت های آزادیخواه منطقه ای به شدت هراس دارد. نگرانی اصلی وی اما ابرقدرتی منطقه ای به نام ایران بوده که بن سلمان سناریوهای مختلفی را از جمله استعفای سعد حریری در جهت محدود ساختن نفوذ ایران در منطقه به کار گرفته است.

ولیعد سعودی دو هدف عمده را در ساختار داخلی عربستان دنبال می کند؛ اول مدیریت قدرت مذهبی و دوم محدود ساختن رقیبان ثروتمند سیاسی. در تامین هدف اول ملک سلمان پادشاه عربستان سعودی به تازگی دستوری را برای تشکیل «مجمع خادم الحرمین» برای حدیث نبوی صادرکرد. مفاد این بخشنامه شامل به سه دستور اساسی است:

اول: تشکیل مجمعی به نام «مجمع خادم الحرمین الشریفین، الملک سلمان بن عبدالعزیز آل سعود برای حدیث نبوی شریف» مستقر در شهر مدینه منوره/ دوم: این مجمع یک شورای علمی خواهد داشت که برترین علمای حدیث شریف در جهان را گردهم می‌آورد که رئیس و اعضای آن از سوی شاه عربستان انتخاب می‌شوند/ سوم: شیخ محمد بن حسن آل الشیخ عضو شورای علمای عظام، به عنوان رئیس شورای علمی این مجمع انتخاب می‌شوند.

به نقل از مشرق؛ نگاهی سطحی به فرمان صادر شده از سوی پادشاه عربستان، آن را دستوری دینی نشان می دهد. اما بررسی دقیق‌تر این فرمان ثابت می کند که این اقدام نیز هم طراز پروژه چند بعدی است که این روزها محمد بن سلمان ولیعهد عربستان مدیریت اجرای همزمان آن را بر عهده دارد. هم‌زمانی تشکیل این مجمع با بحث‌های کلان حاضر در عربستان نظیر فضای باز سیاسی و اجتماعی به روی زنان، اجرای چشم‌انداز ۲۰۳۰ در این کشور و روند تغییر پادشاهی عربستان بعلاوه اظهارات برخی از مفتیان درباری پادشاهی عربستان نشان می‌دهد که این اقدام طرحی برای مهار قدرت جریان های دینی وهابی در حاکمیت سعودی است.نکته جالب توجه اینکه سرپرستی و نظارت بر این هیئت بر عهده حاکمیت سنتی وهابی در عربستان نبوده و اعلام شده که روحانیون برجسته اسلامی از گوشه و کنار جهان بر عملکرد آن نظارت خواهند داشت.اقدام محمد بن سلمان در کاهش اختیارات محافل وهابی منحصر به این تصمیم نیست. در آوریل گذشته نیز وی اختیارات هیئت وهابی موسوم به "امربه‌معروف و نهی از منکر " را کاهش داده و نقش آنها را تنها منحصر در ابلاغ موارد مشکوک به جای پیگیری و بازداشت مردم قرار داد. مدتی پس از این اقدام، هیئت عمومی برای تفریح در عربستان تأسیس ‌شده و ضربه دیگری به مؤسسات دینی و وهابی بوده و آنها را در یک تنگنای جدید قرار دهد.

هدف بعدی اما محدود سازی رقبیان سیاسی و نشان دادن ضرب شست به آنان که عمدتا از شاهزاده های سعودی هستند، در قالب طرح تصنعی مبارزه با فساد است؛ ظرف تنها چند ساعت، نیروهای امنیتی ده‌ها نفر از نخبگان سیاسی و تجاری عربستان سعودی را بازداشت کرده و به هتلی منتقل کردند. یازده شاهزاده و چندین وزیر کابینه و فرد ثروتمند میهمانان ناخوانده هتلیشدند که متعلق به یک شرکت آمریکایی به همین نام بوده و در ۳۰ کشور جهان، ۹۱ هتل پنج ستاره لوکس دارد.کارشناسان مسائل بین‌المللی معقتدند بن‌سلمان در حال مستحکم کردن پایه‌های قدرت و زمینه‌چینی برای گرفتن تاج و تخت پادشاهی از پدر و حذف هر گونه مخالفت احتمالی است.یک فرد مطلع به رویدادهای اخیر در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز گفته محمد بن‌سلمان بعد از آگاهی از اینکه حجم مخالفت‌ها با پادشاهی او در حلقه بستگانش فراتر از تصورات او بوده، تصمیم گرفت سراغ آنها بروداین منبع می‌گوید: «تمام تبلیغات انجام شده حول ماجرای مبارزه با فساد، هدفش دستگیری بستگان بن‌سلمان بود. مابقی ماجرا، اقدامات ویترینی است»

اما اگر به تحرکات بن سلمان در عرصه بین المللی بپردازیم؛ مساله ای که اخیرا افکار عمومی را به خود جلب کرده، ماجرای استعفای ناگهانی سعد حریری نخست وزیر لبنان، آن هم در عربستان است؛ ماجرایی که تاکنون هم زوایای پنهان و پایان آن به طور دقیق مشخص نیست. اما آنچه مسلم بوده این است که سعد حریری مجبور به استعفا شده است؛ چرا که نتوانسته است سیاست های عربستان را در قبال حزب الله برآورد سازد.«دیوید ایگناتیوس»، ستون‌نویس مشهور روزنامه واشنگتن پست بامداد شنبه به نقل از برخی منابع لبنانی نوشت «حریری» در شرایط حصر خانگی در ریاض نگه داشته می‌شود.

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه نوشته روایت جدیدی که منابع آگاه در بیروت نقل کرده‌اند، حاوی شواهد تازه‌ای درباره تاکتیک‌های «محمد بن سلمان» برای محکم کردن پایه‌های قدرت خود با راه‌اندازی تبلیغات علیه ایران در داخل و خارج از عربستان است. این گمانه زنی اما به واقعیت نزدیک است؛ چرا که سعد حریری در استعفای خود مطالبی را علیه ایران و حزب الله بیان می کند: «ایران تلاش می‌کند جهان عرب را ویران کند و این شر به خودش باز خواهد گشت» و همچنین «دخالت‌های حزب‌الله باعث بوجود آمدن مشکلات زیادی شده است».

سیاست ها و رویه هایی که بن سلمان چه در عرصه داخلی و چه منطقه ای اتخاذ کرده اما با چالش هایی روبرو است؛ از طرفی مردم عربستان سالیان زیادی است که با آموزه های وهابیت خو گرفته اند و نرم ساختن اعتقادات آنان به سادگی صورت نمی پذیرد، همان طور که اخیرا شاهد آن بودیم در ریاض کنسرت یک خواننده زن با اعتراضات زیادی مواجه و لغو شد. از طرف دیگر بیم ائتلاف شاهزادگان زخم خورده سعودی با رهبران وهابیت نیز می رود.

در عرصه منطقه ای هم تحولات اخیرسوریه و عراق و همچنین بمبست سعودی در یمن حاکی از آن است که سیاست های عربستان در این موارد رو به شکست است. زمزمه های شکست سیاست های عربستان در قبال لبنان و جایگزینی فرد مورد نظرش به سمت نخست وزیری نیز از هم اکنون به گوش می رسد؛ در همین رابطه دبیرکل حزب الله لبنان تصریح کرد: ما در کشور نهادهای قانونی داریم و همه از رئیس جمهوری گرفته تا رئیس پارلمان و بقیه مسئولان در حال رایزنی هستند تا این مرحله را پشت سر بگذاریم. از طرفی سخنگوی وزارت خارجه کشورمان نیز بیان داشتند: همان‌طور که آقای میشل عون مطرح کردند رابطه ایران و لبنان رابطه بسیار خوبی است و جمهوری اسلامی ایران همواره به رأی، استقلال و آزادی لبنان احترام گذاشته است.

فرشاد شمس الدینی/ دریا