دریا نیوز







رییس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی هرمزگان در گفت و گو با «دریا»: تمامی دستگاه ها در تحقق سبک زندگی اسلامی وظیفه دارند

دریا نیوز: سبک زندگی اسلامی مفهومی است بنیادی که جامعه امروزه ما بیش از هر زمان دیگری به پیاده سازی آن نیازمند است.

، 08:21   /   کد خبر: 32888   /   تعداد بازدید: 50


دریا نیوز: سبک زندگی اسلامی مفهومی است بنیادی که جامعه امروزه ما بیش از هر زمان دیگری به پیاده سازی آن نیازمند است. در دنیای کنونی به واسطه ظهور تکنولوژی های ارتباطی مرزها از بین رفته  و جامعه بشری در معرض بمباران فرهنگ های مختلفی که عموما بر مادی نگری تکیه دارند، قرار گرفته است و کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست.

 مقام معظم رهبری اما با نگاه تیزبین خود ضرورت تبیین سبک زندگی اسلامی را بارها مطرح فرموده اند. ایشان می فرمایند:«ما اگر پیشرفت همه‌ جانبه را به معنای تمدن سازی نوین اسلامی بگیریم این تمدن نوین دو بخش دارد: یک بخش، بخش ابزاری است؛ یک بخش دیگر، بخش متنی و اصلی و اساسی است. به هر دو بخش باید رسید  آن بخش ابزاری چیست؟ بخش ابزاری عبارت است از همین ارزش‌هایی که ما امروز به‌عنوان پیشرفت کشور مطرح می‌کنیم: علم، اختراع، صنعت، سیاست، اقتصاد، اقتدار سیاسی و نظامی، اعتبار بین‌المللی، تبلیغ و ابزارهای تبلیغ؛ این‌ها همه بخش ابزاری تمدن است؛ وسیله است. البته ما در این بخش در کشور پیشرفت خوبی داشته‌ایم. کارهای زیاد و خوبی شده است؛ هم درزمینه‌ی سیاست، هم درزمینه‌ی مسائل علمی، هم درزمینه‌ی مسائل اجتماعی، هم درزمینه‌ی اختراعات و از این قبیل، الی‌ماشاءالله در سرتاسر کشور انجام‌گرفته است. در بخش ابزاری، علی‌رغم فشارها و تهدیدها و تحریم‌ها و این چیزها، پیشرفت کشور خوب بوده است.اما بخش حقیقی، آن چیزهایی است که متن زندگی ما را تشکیل می‌دهد؛ که همان سبک زندگی است. این، بخش حقیقی و اصلی تمدن است؛ مثل مسئله‌ی خانواده، سبک ازدواج، نوع مسکن، نوع لباس، الگوی مصرف، نوع خوراک، نوع آشپزی، تفریحات، مسئله‌ی خط، مسئله‌ی زبان، مسئله‌ی کسب‌وکار، رفتار ما در محل کار، رفتار ما در دانشگاه، رفتار ما در مدرسه، رفتار ما در فعالیت سیاسی، رفتار ما در ورزش، رفتار ما در رسانه‌ای که در اختیار ماست، رفتار ما با پدر و مادر، رفتار ما با همسر، رفتار ما با فرزند، رفتار ما با رئیس، رفتار ما با مرئوس، رفتار ما با پلیس، رفتار ما با مأمور دولت، سفرهای ما، نظافت و طهارت ما، رفتار ما با دوست، رفتار ما با دشمن، رفتار ما با بیگانه؛ این‌ها آن بخش‌های اصلی تمدن است، که متن زندگی انسان است».

در همین راستا گفت و گویی را با حجت الاسلام والمسلمین میرزایی از کارشناسان مطرح دینی و رئیس شورای هماهنگی استان انجام دادیم.

دریا: ضرورتمطرحشدنمقوله‌ای به نام سبک زندگی اسلامی را ناشی از چه می دانید؟

 ضرورت طرح چنین مساله ای از اهمیت بالایی برخوردار است. به صورت کلی اگر ما جایگاه موضوعی را درک نکرده و به تعریف درستی از آن دست نیابیم نمی توانیم آن موضوع را برای خودمان هضم کنیم و به الزام و التزامی دست نخواهیم یافت؛ به این معنا که موضوع برای خود ما قابل فهم نشده و نمی توانیم آن را به دیگران هم انتقال دهیم. مسئله سبک زندگی اسلامی را چون در تمام شئونات زندگی انسان قابل اجرا است، باید تعریف جامعی از آن داشته باشیم .از نظر لغوی سبک به معنای روش و زندگی یعنی آن چیزی که  انسان در روی کره زمین برای زیستن لازم دارد. بنابراین در این سبک به دنبال روش زیستی هستیم که در آموزه های اسلامی مطرح بوده و این مفهوم تمام نیازهای انسان را در بر می‌گیرد. عده‌ای بر این باورند که سبک زندگی اسلامی فقط در مسائل فردی مطرح است؛ در حالی که این سبک معنای عام  و عمومی داشته و همه موارد را شامل می گردد. و اما ضرورت مطرح شدن این مقوله ناشی از این است که نگاه مردم جامعه ما به موضوعات دینی شخصی شده است؛ تا نام دین آورده می شود اذهان به سمت نماز و روزه جلب می شود. افرادی که دین را فقط در نماز و روزه می بینند ولی گناهانی همچون تهمت، غیبت، هتاکی، عیب جویی و مسخره کردن را مرتکب می شوند دل خوش به آن اند که تقید دینی دارد و این در نوع خود جالب است! در قرآن کریم تعبیری داریم که از واژه «ویل» {تعبیر به بدبختی و عذاب} استفاده می شود؛ این تعبیر در یک جا خطاب به نمازگزاران است؛ منتها نمازگزارانی که ریاکارند. بنابراین ضرورت طرح مسئله این است که دین برای تمام شئونات زندگی آمده است و نه صرفاً در یک محدوده ی خاص.

دریا: مقید بودن به سبک زندگی اسلامی چگونه معنا پیدا می کند؟

 مقید بودن به این سبک به این معناست که اولاً ما امورات زندگی خود را تنظیم کنیم؛ در مباحث دینی اصلی به نام الگوسازی مطرح است و تعابیر دیگری همچون ملاک، اسوه و مدل هم نسبت به این اصل به کار برده می شود، سبک زندگی اسلامی یعنی این که بر اساس یک مدل حرکت کنیم و اعتقاد داریم که این سبک قرار است ما را منظم کند و به اصطلاح، ما تنظیم معنویت داشته باشیم. این اصل در زندگی ائمه ما و حتی انبیا هم وجود داشته است؛ بنابراین اگراین سبک پیاده‌سازی شود امور معنوی ما ساماندهی و تنظیم خواهد شد و ما هدف گرا (هدف در این جا رضایت خداوند است) خواهیم بود. به علاوه موجب خواهد شد کارهای ما بابرنامه‌ریزی پیش رود که خواسته دین هم همین است؛ امام موسی کاظم (ع) می فرمایند: «اوقات شبانه روز خود را به چهار دسته تنظیم کنید؛ بخشی عبادت، بخشی کار، بخشی تفریحات سالم و بخشی هم لذت های حلال»؛ امام  نفرموده اند که سبک زندگی صرفاً عبادت است و تفریحات سالم را نیز به معنای ورزش کردن، مطالعه کردن، مسافرت و همچنین  لذت های حلال همانند غذا خوردن و استفاده از طبیعت را نیز مطرح نموده اند. نکته بعدی تلاش برای رسیدن برای هدف است که اهمیت زیادی دارد؛ روان شناسان نیز معتقدند که اول هدف،دومبرنامه‌ریزی و در نهایت پشتکار است که ما را به موفقیت می رساند.

دریا: بستر جامعه را در پیاده سازی چنین سبکی تا چه اندازه مهیا می بینید؟

جامعه ما یک فضای آماده‌ای دارد و یک بستر ناآماده؛ فضای آماده همان حاکمیت اسلامی است، به معنای این که کسی اگر بخواهد سبک زندگی اسلامی را پیاده سازی کنند مانع او نخواهند شد، و اما از نظر مردمی این فضا و بستر زیاد آماده نیست و علت هم این است که متولیان پیاده سازی، وحدت رویه را در ساختار خود ندارند؛ ما باید در این خصوص الگوی مشخص داشته باشیم و بر اساس آن حرکت کنیم. اشکالی که در نظام سیاسی و آموزشی ما وجود دارد این است که مدیرانی بر سر کار می‌آیند و مجریان قانون نبوده و تغییر دهندگان آن هستند و بیشتر این مساله را دنبال می کنند که چگونه قانون جدیدی وضع کنند. شما مشاهده می‌کنید نظام آموزشی ما اخیراً دچار تحولات زیادی در ساختار خود شده و عرصه سیاسی نیز به همین صورت است. در حالی که مسئله مهم آن است که قانونی که داریم درست اجرا شود و قدرت سردمداران سیاسی نیز باید در اجرای قانون باشد.

دریا: به نظر شما چه نهادهایی در تحقق سبک زندگی اسلامی وظیفه دارند؟

 اگر ما سبک زندگی اسلامی را در برگیرنده تمام شئونات زندگی بدانیم، همه دستگاه ها، سازمان ها و نهادها در این امر دخیل اند. در نظام اسلامی نهادها و سازمان ها همچون اعضای یک بدن هستند؛ همان طور که اگر در عضوی از بدن انسان اختلال ایجاد شود به همان اندازه انسانزمین‌گیر خواهد شد، اگر یک دستگاه وظیفه خود را به خوبی انجام ندهد، همان اندازه دچار خلا خواهیم بود. خصوصاً اگر دستگاه هایی باشند که از اولویت بالایی برخوردار باشند؛ نظیر این که فرضا در استانی، استانداری مخالف سبک زندگی اسلامی باشد. فلذا مراجع حاکمیتی و اجرایی همه باید نقش آفرین باشند. اگر ما بخواهیم چند شاخصه سبک زندگی اسلامی را تعریف کنیم: اول عبادت آزادانه، دوم علم و پژوهش به صورت سازماندهی شده، سوم عدم امنیت مجرم و چهارم این که رفاهیات ابتدایی در دسترس همه باشند. بنابراین لازمه تحقق این سبک توجه به رویکرد سیستمی است.

دریا: آیا عملکرد این نهاد ها را در تحقق اهداف چنین سبکی مثبت ارزیابی می کنید؟

متاسفانه خیر؛ دو مشکل وجود دارد اول موازی کاری، به این معنا که یک سری از امورات انجام نمی‌شود و بخشی دیگر را همه با هم می‌خواهند انجام دهند! ما نهاد های فرهنگی و نظارتی زیادی در کشور داریم؛ نظیر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات، شورای هماهنگی و حتی بسیاری از سازمان ها  واحدی فرهنگی را در درون خود دارند؛ منتها بهدلیلموازی‌کاری نتیجه مطلوب حاصل نمی شود. مشکل دوم این است که بعضی از دستگاه ها  تصور می‌کنند در تحقق سبک زندگی اسلامی وظیفه ندارند؛ همچون بانک ها، در حالی که بیان کردیم تمامی نهادها باید نقش آفرین باشند.

دریا: چه راهکارهایی را برای پیاده سازی نظامند سبک زندگی اسلامی ارائه می دهید؟

بنده معتقدم در ابتدا باید جریان پیاده سازی سبک زندگی اسلامی را ساماندهی کنیم؛ برای نمونه بگوییم دبیر و متولی اصلی سبک زندگی اسلامی اداره ارشاد است. بنابراین باید کار گروهی تعریف شود و تصمیم گیرندگان مرجع و سایر نهادهای اجرایی مشخص شوند؛ در حال حاضر به هر ارگانی مراجعه می‌کنیم سازمان دیگری را متولی معرفی می‌کند. راهکار دوم این است که سندی در این زمینه تهیه و تدوین شود و مصوبات آن لازم الاجرا باشند، همچون الگوی ایرانی- اسلامی پیشرفت که موازین آن تببین شده است.

دریا: نسبت سایر سبک ها را با سبک زندگی اسلامی چگونه می بینید؟ آیا باید نفی کامل صورت پذیرد؟

ما نباید سیاه و سفید ببینیم و باید همیشه نگاهی میانه داشته باشیم؛ عده‌ای فکر می کنند سبک زندگی غربی به طور مطلق اشتباه است، چنین چیزی نیست. طواف هفتگانه به دور کعبه در زمان مشرکان بوده و در زمان اسلام نیز حفظ شده است. ما باید امورات خوب را پذیرا باشیم؛ امام سجاد (ع) در این زمینه می فرمایند: «دانش گمشده مومن است او را طلب می کند ولو این که مجبور باشد جلوی مشرک زانو بزند». بنابراین باید به این صورت عمل شود که نفی کامل صورت نپذیرد؛ باید جریانات ریشه دار و مثبت را وارد کنیم. مثلاً در زمینه پیشرفت های مطالعاتی غرب ملاک این عمل را باید شناسایی و فرا بگیریم. اگر بخواهیم در یک عبارت تعریفی از سبک زندگی اسلامی ارائه دهیم: «سبک زندگی اسلامی یعنی جامع‌نگری نسبت به مسائل دینی و این که دین را تنها در عبادت خلاصه نکنیم».

فرشاد شمس الدینی/دریا