دریا نیوز







خطر سقوط ؛ با دنده سنگین برانید!

دریا نیوز: تکنولوژی های ارتباطی امروزه زیربنای مفهومی به نام «جهانی شدن» را فراهم آورده و تعابیری همچون یکپارچگی و همگون سازی جهان را به همراه داشته اند.

، 09:13   /   کد خبر: 32885   /   تعداد بازدید: 56


 یکی از مهم ترین این تکنولوژی ها اینترنت و فضای مجازیست؛ گر چه این پدیده ها می توانند منشا اثرات مثبت بسیاری بوده و موجب رفاه جامعه بشری گردند، لکن آسیب های فرهنگی و اجتماعی بسیاری را نیز به دنبال داشته اند.

به تعبیر محققین، از جمله این آسیب ها می توان به ناامیدي نسبت به آینده، دوري از معنویات، سست شدن بنیان هاي خانوادگی، ایجاد شکاف ارزشی بین والدین و فرزندان، بحران هویت، اعتیاد، تجمل گرایی، تغییر الگوها، بحران ارزشی، اختلال در رفتاراجتماعی، دوري از ارزش هاي دینی، تعارض خانوادگی و گرایش به ابتذال و انحراف اخلاقی در غریزه جنسی اشاره کرد.

پژوهشگران بر این باورند کاربر اینترنت با گشت و گذار در جهان مجازي با روش هاي گوناگون زندگی جدید جهانی آشنا می شود و به این ترتیب شهروندان جامعۀ جهانی از اتخاذ یک موضع خاص یا به عبارتی هویت ثابت سر باز می زنند زیرا ارزش ها و روش هاي متنوعی در پیش رویشان وجود دارد. مردم در این فضا براي عبور از مرزها نیازمند گذرنامه نیستند، بنابراین به راحتی در بازار فرهنگ هاي متنوع حضور می یابند و در کمال آزادي هر فرهنگی را که بخواهند بر می گزینند.

ویژگی هاي منحصربفرد اینترنت از جمله محتواي تحریک آمیز، سهولت دسترسی، آسودگی و سادگی کار با رایانه، هزینه پایین و تحریک برانگیزي بصري، همگی موجب استقبال عظیم مردم در سراسر جهان شده است. در همین رابطه، حوزه ي فرهنگ که نظام هایی از عقاید و رفتارها را شامل شده و ساخته ي تاریخ می باشد، با ظهورتکنولوژي جدید دستخوش دگرگونی هاي بنیادین می گردد و به دنبال آن ساختار مناسبات و ارتباطات انسانی نیز شکل جدیدي به خود می گیرد.

رونالد اینگلهارت جامعه شناس و اندیشمند سیاسی دانشگاه میشیگان می گوید: «اگرمی خواهيد در كشورى بدون سر و صدا انقلاب كنيد، ارزش هاى آنان را تغيير دهید» ؛ در حقيقت، ارزش ها به نظام اجتماعى هويت بخشيده، بنيان نظام فرهنگى جامعه را تشکیل می دهند و معيار اساسى بايدها و نبايدهاى جامعه مى باشند؛ یعنی زيربنای هنجارهاى اجتماعى را پی ریزی می کنند. اگر ارزش ها، ثبات نسبى داشته باشند، فرهنگ عمومى نيز ثبات نسبى خواهد داشت و اگر دچار آسیب و بحران شوند، فرهنگ عمومى نيز آسیب پذیر می شود؛ زيرا زمینه ساز ثبات فرهنگى يا بحران فرهنگى؛ به ویژه در بعد فرهنگ عمومى هستند. امروزه فرهنگ رسانه ای اینترنت، فضای ذهنی جوانان را اشغال کرده است و این مسئله نقش والدین را در کنترل تربیتی فرزندان و نظارت اخلاقی بر آن ها نشان می دهد.

در قدم اول والدین باید نسبت به ماهیت فضای مجازی و آسیب هایی که در حول این پدیده وجود دارد، آگاهی و اشراف لازم را داشته باشند و به علاوه بتوانند در کنترل اطلاعات ارائه شده به فرزندانشان درست و به موقع عمل کنند؛ متاسفانه امروزه اکثر خانواده ها با در اختیار قرار دادن یک دستگاه ارتباطی آنان را به حال خود رها کرده و نظارت جدی را بر محتوی ارائه شده و در دسترس فرزندانشان اعمال نمی کنند. خو گرفتن بچه ها به حجم وسیعی از اطلاعات در قالب های مختلفی همچون فیلم، انیمیشین، بازی که عموما به شیوه های نظام مندی منعکس کننده فرهنگ غرب هستند در کنار ارتباط کمتر والدین با فرزندانشان و ترویج ارزش های ایرانی- اسلامی، زمینه ی بروز آسیب های فرهنگی و اجتماعی را فراهم می آورد.

مساله ی به مراتب خطرناک تر اما نرم افزارهای ارتباط جمعی هستند که غالبا محتوی ارائه شده ی  آن ها به چارچوب خاصی محدود نمی شود و به علاوه به راحتی در دسترس هر رده ی سنی نیز خواهند بود. والدین به ویژه باید حساسیت بالایی را در این خصوص به خرج داده و با نظارت و کنترل های لازم و همراه با راهکارهای مبتنی بر پیشگیری و نه رویکرد سلبی که غالبا نتیجه عکس را نتیجه می دهند، این وضعیت را مدیریت کنند. متاسفانه گاها مشاهده می شوند خود والدین به این شبکه ها اعتیاد پیدا کرده اند!

عدم و یا سوء مدیریت خانواده ها در مواجه با اینترنت و فضای مجازی در کنترل و نظارت آگاهانه بر فرزندانشان به ویژه در سنین پایین تر، و به علاوه عدم پاسخگوئی به موقع به نیازهای آنان موجب می شود بستری فراهم آید که در سنین بالاتر به سطوح به مراتب مخرب تری از آسیب های این فضا دست بیابند.

نتایج تحقیقاتی نشان می دهد مشکلات خانوادگی چون سردی روابط بین افراد خانواده، نزاع، طلاق، مشکلات درسی و شغلی در خانواده هایی که فرزندان آنها وابسته به اینترنت هستند، زیاد می باشد.

دانشمند دیگری در مطالعه بین میزان استفاده از اینترنت و تنهایی و انزوا، رابطه ي معناداري را به دست آورده است. به این معنا هر چه فرد، بیشتر به اینترنت وابسته می شود، ارتباط  وی با اجتماع و دیگران کمتر می شود.

یافته هاي پژوهشگر غربی «تیلر» نیز در سال 2012 نشان می دهد که شبکه هاي اجتماعی مجازي در ترکیب با نفوذ قدرت هاي غربی، حرکتی را به سوي همگن سازي جهان آغاز کرده اند که این حرکت سبب ایجاد تضاد و ستیز در جهان و حرکت برخی ملت ها به سوي شکست و تضعیف هویت ملی و سنت هایشان شده است؛ همچنین وي معتقد است که به واسطه ي این شبکه هاي اجتماعی مجازي افراد قابل توجهی در سراسر دنیا در تعامل با یکدیگر قرار گرفته اند و با فرهنگ و عقاید بیگانه رو به رو شده اند و در خصوص از دست دادن هویت هاي ملی و دینی شان احساس خطر کرده اند.

یکی از نیازهایی که از طریق اینترنت نمی توان به صورت مثبت پاسخ داد بلکه پاسخگویی بدان موجب خسران و نابودي روح و روان فرد می شود غریزه جنسی است.هرچه قدر توجه به تربیت جنسی فرزندان کمتر بوده و از طرف دیگر دسترسی آنان به مطالب و تصاویر پورنوگرافی بیشتر باشد خطرات آن نیز افزایش خواهد یافت.

به طوري که محققین معتقداند، والدین به علت مسائل اخلاقی به تربیت جنسی فرزندان خود توجه مطلوبی نداشته و فرزندان اطلاعات جنسی خود را از طریق تجربیات خود و یا دوستان کسب می کنند.در حالی که آگاهی هاي جنسی براي نوجوانان باید اندکی زودتر از زمانی که وي با مسائل مذکور به شدت درگیر می شود، آغاز گردد.

بنابراین عدم توجه به آسیب هایی که به صورت بالقوه در بستری فضای مجازی وجود دارند، همچون حرکت در سراشیبی تندی است که در جوار آن پرتگاهی قرار گرفته، و نیازمند نصب تابلویی است با این مضمون: خطر سقوط؛ با دنده سنگین برانید!

منابع جانبی: فصلنامه توسعه اجتماعی؛ فصلنامه مطالعات رسانه ای.

فرشاد شمس الدینی/دریا