دریا نیوز







مناطق آزاد همچنان دور از اصل خویش

دریا نیوز: یکی از الگوهایی که در اقتصاد بین الملل به عنوان ابزار پذیرفته شده ای برای رشد اقتصادی و متوازن سازی توسعه محلی قرار می گیرند، تاسیس مناطق آزاد تجاری و جذب سرمایه های بین المللی از طریق این مناطق است.

، 08:41   /   کد خبر: 32871   /   تعداد بازدید: 100


دریا نیوز: یکی از الگوهایی که در اقتصاد بین الملل به عنوان ابزار پذیرفته شده ای برای رشد اقتصادی و متوازن سازی توسعه محلی قرار می گیرند، تاسیس مناطق آزاد تجاری و جذب سرمایه های بین المللی از طریق این مناطق است.

جذب سرمایه ی خارجی، ایجاد اشتغال، انتقال تکنولوژی و جذب درآمدهای خارجی یا همان صادرات از مهم ترین اهداف استراتژیک تشکیل چنین مناطقی است. اما این که مناطق آزاد تجاری ایران تا چه اندازه در نیل به این اهداف موفق بوده اند جای بحث خواهد داشت.

بر اساس پژوهشی که در مناطق آزاد کیش، قشم و چابهار در خصوص ارزیابی آثار معافیت مالیاتی انجام گرفت، عملکرد این مناطق در شاخص های مختلف توسعه مورد بررسی قرار گرفت. از جمله شاخص های مهمی که ملاک ارزیابی موفقیت یک منطقه در کسب رشد اقتصادی، جذب سرمایه و توسعه صادرات به شمار می رود نسبت صادرات به واردات است؛ نتایج پژوهش یاد شده نشان می دهد در دوره سال های 1372-1393 این مناطق به عنوان سکوی وارداتی عمل کرده و به توسعه صادرات دست نیافته اند.

در رابطه با جذب سرمایه ی خارجی، نخست این که تمامی مناطق آزاد کشور از نقطه نظر انجام سرمایه گذاری ها فعال نبوده و فقط برخی از آن ها سهم مهمی را در انجام فعالیت های سرمایه گذاری بر عهده داشته اند. دوم سهم سرمایه گذاری خارجی با توجه به محدودیت های آن در کشور و هدف تأسیس این مناطق، بسیار اندک و ناچیز است.وضعیت بهتر جذب سرمایه های داخلی در مقایسه با جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی اما به اعمال تحریم ها و نتیجتاً عدم اقبال سرمایه گذاران خارجی به این مناطق باز می گردد.

با توجه به عدم جذب سرمایه قابل اتکا، امر اشتغال نیز موفقیت چشمگیری نداشته و از سال 1372 تا 1393 چیزی در حدود 56 هزار نفر شاغل در مجموع این سه منطقه بوده است که عمده شغل های ایجاد شده نیز از نوع خدماتی هستند.

نتایج مطالعات دیگری در جزیره قشم نشان می دهد سطح بالای رفاه ضمنی هزینه های زندگی را افزایش داده و عدم توسعه اشتغال پایدار نتوانسته است این وضعیت را جبران کند، به علاوه در بررسی شاخص های سلامت، سطح درآمد و آموزش، این جزیره با مرکز استان قابل رقابت نبوده و در بسیاری از موارد در سطح پایین تری قرار گرفته است.

بنابراین با توجه به ارزیابی های صورت گرفته آن چه اهمیت دارد تلاش برای بازگرداندن قطار مناطق آزاد به ریل توسعه است که البته آیتم های زیادی در این میان تاثیرگذارند و از مهم ترین آن ها پیاده سازی سیاست های نظارتی در کنترل واردات بی رویه کالاها و به جای آن ورود تکنولوژی است.

فرشاد شمس الدینی/ دریا